Prawidłowe dawkowanie karmy dla psa i kota – Jak obliczyć porcję (RER i DER)
Nie karm na oko. Dowiedz się, jak obliczyć dzienne zapotrzebowanie kaloryczne (RER/DER) i przeliczyć je na gramy karmy suchej lub mokrej z uwzględnieniem aktywności i kastracji.
Ponad połowa psów i kotów w Polsce ma nadmierną masę ciała
Złoty standard obliczania metabolizmu spoczynkowego
Maksymalny udział kalorii ze smaczków w diecie dobowej
Sucha karma ma ok. 380 kcal/100g, mokra ok. 90 kcal/100g
Dlaczego tabele na opakowaniach karm bywają zawodne?
Większość opiekunów wsypuje karmę do miski za pomocą plastikowej miarki lub kieruje się przedziałami wagowymi z etykiety (np. „pies 10–20 kg: 180–300 g”). Problem w tym, że przedział 10–20 kg to dwukrotna różnica masy ciała, a objętościowe odmierzanie granulatu generuje błąd rzędu nawet 20–30%.
Producenci podają dawki dla przeciętnego, niekastrowanego zwierzęcia o umiarkowanej aktywności. Tymczasem zabieg kastracji obniża zapotrzebowanie energetyczne o 20–25%, a kanapowy tryb życia miejskiego psa sprawia, że porcja z opakowania okazuje się prostą drogą do otyłości.
Jak weterynarz oblicza dawkę? Wzory RER i DER
W dietetyce weterynaryjnej zapotrzebowanie energetyczne wylicza się w dwóch krokach:
Krok 1: Obliczenie RER (Resting Energy Requirement) — energii potrzebnej na podtrzymanie podstawowych funkcji życiowych w spoczynku:
• Pies: RER = 70 × (masa ciała w kg)^0.75
• Kot: RER = 70 × (masa ciała w kg)^0.67 (lub uproszczone 30 × waga + 70 dla kotów 2–6 kg)
Krok 2: Pomnożenie RER przez współczynnik trybu życia (k), dające dzienne zapotrzebowanie DER (Daily Energy Requirement): DER = RER × k.
| Stan i aktywność zwierzęcia | Współczynnik (Pies) | Współczynnik (Kot) |
|---|---|---|
| Dorosły, kastrowany / umiarkowany ruch | k = 1.4 – 1.6 | k = 1.2 |
| Dorosły, niekastrowany / aktywny | k = 1.6 – 1.8 | k = 1.4 |
| Pies pracujący / sportowy | k = 2.0 – 3.0 | — |
| Senior / mało aktywny kanapowiec | k = 1.2 – 1.4 | k = 1.0 – 1.1 |
| Odchudzanie (redukcja masy ciała) | k = 1.0 | k = 0.8 – 1.0 |
| Szczenię / kocię w fazie wzrostu | k = 2.0 – 3.0 | k = 2.0 – 2.5 |
Jak przeliczyć zapotrzebowanie w kcal na gramy karmy?
Gdy znasz już dzienne zapotrzebowanie w kcal (DER), wystarczy sprawdzić na opakowaniu kaloryczność karmy (podawaną w kcal/kg lub kcal/100g) i zastosować prosty wzór:
Dzienna dawka (g) = (DER w kcal / kaloryczność karmy w 100g) × 100
Przykład dla psa 10 kg (kastrowany, RER = 393 kcal, DER = 393 × 1.5 = 590 kcal) i karmy suchej o kaloryczności 370 kcal/100g: Dawka = (590 / 370) × 100 = 160 g karmy na dobę, podzielone na 2 porcje po 80 g.
Karma sucha vs karma mokra – jak bilansować?
Główną różnicą między karmą suchą a mokrą jest zawartość wilgoci (sucha ma ok. 8–10% wody, mokra 75–82% wody). Karma mokra sprzyja nawodnieniu (szczególnie kluczowe u kotów zapobiegając chorobom nerek i pęcherza) i daje większe uczucie sytości przy mniejszej liczbie kalorii.
W przypadku żywienia mieszanego (np. rano karma mokra, wieczorem sucha) najbezpieczniej podzielić zapotrzebowanie kaloryczne 50/50 i wyliczyć gramaturę każdej karmy osobno na podstawie ich indywidualnej kaloryczności.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Ile razy dziennie powinien jeść dorosły pies i kot?▼
Dorosły pies powinien otrzymywać dzienną porcję podzieloną na 2 (lub 3) posiłki o stałych porach. U kotów ze względu na małą pojemność żołądka optymalne jest podawanie 3–5 mniejszych porcji karmy mokrej w ciągu doby.
Jak sprawdzić, czy pies lub kot ma prawidłową wagę (skala BCS)?▼
W skali BCS (Body Condition Score 1–9) ideał to ocena 4–5: żebra i kręgosłup powinny być łatwo wyczuwalne pod lekkim naciskiem dłoni (bez grubej warstwy tłuszczu), a patrząc od góry wyraźnie widać wcięcie w talii.
Co zrobić, jeśli pies zjada porcję w kilka sekund i ciągle prosi o jedzenie?▼
Zastosuj miskę spowalniającą jedzenie, matę węchową lub zabawkę typu Kong. Możesz też zastąpić część karmy suchej karmą mokrą o wysokiej zawartości wody i błonnika, co zwiększy objętość posiłku bez podnoszenia kalorii.
Czy po kastracji trzeba od razu przejść na karmę typu 'Sterilised'?▼
Niekoniecznie. Możesz pozostać przy dotychczasowej wysokomięsnej karmie, ale należy zmniejszyć dzienną porcję o około 15–20% i regularnie kontrolować wagę co 2–3 tygodnie.