Kot savannah

Charakter savannah zależy od pokolenia bardziej niż od czegokolwiek innego. F1 i F2 to koty z dużym udziałem serwala: nieufne wobec obcych, terytorialne, znaczące moczem nawet po kastracji, skłonne do syczenia i wymagające doświadczonego opiekuna, dużej przestrzeni i często wybiegu zewnętrznego — to zwierzęta dla osób, które wiedzą, co robią, nie dla domu z dziećmi. F3–F4 są łagodniejsze, ale wciąż wyraźnie „dzikie” w reakcjach. F5 i dalsze pokolenia — a tych dotyczy większość naszych ocen — to duże, atletyczne koty domowe o psim charakterze: przywiązane do rodziny (towarzyskość 3/5, bo wobec obcych zostają rezerwowe), aportujące, chodzące za człowiekiem, spacerujące w szelkach i rozmawiające ćwierkaniem i syczeniem, które brzmi groźniej, niż jest (głośność 3/5).

Z dziećmi savannah F5+ radzi sobie umiarkowanie (3/5): nie jest agresywny, ale jest silny, szybki i pobudliwy, w zabawie używa zębów i pazurów mocniej niż koty domowe, i nie toleruje ściskania — w domu z małymi dziećmi to zły wybór. Z innymi kotami i psami dogaduje się (3/5), jeśli był z nimi wychowany, i często najlepiej czuje się z dużym, spokojnym psem. Samotność znosi źle: to kot, który potrzebuje bodźców, i sam przez 9 godzin w mieszkaniu rozbiera je na części. Energia 5/5 to skoki na lodówkę i górę drzwi, bieganie po mieszkaniu i zabawa w wodzie — w wannie, misce, umywalce, stawie.

Savannah potrzebuje więcej niż jakikolwiek kot domowy: 3–4 sesje zabawy dziennie po 15–20 minut, w tym intensywnych — wędka z piórkami wysoko, aport, pogoń po schodach — plus codzienny trening (5/5: kliker, sztuczki, tor przeszkód, przywołanie) i najlepiej spacery w szelkach, do których savannah przyzwyczaja się łatwo i które lubi. Bez tego nudzi się w godzinę, a znudzony savannah otwiera szafki, zrzuca rzeczy z półek, wyciąga jedzenie z lodówki (dosłownie — uczy się otwierać) i budzi domowników o czwartej.

Dom: duży, pionowy, zabezpieczony. Drapaki pod sufit z grubymi słupami (kot 10 kg wywraca lekkie), półki ścienne tworzące trasę, dostęp do szaf; szafki kuchenne i łazienkowe na zamki dziecięce, kosz na śmieci z pokrywą, klapa toalety zamknięta, akwarium przykryte, rośliny trujące usunięte. Okna i balkon osiatkowane siatką stalową, mocowaną solidnie — zwykła siatka nie wytrzyma skoku 10-kilogramowego kota z rozpędu. Najlepszym rozwiązaniem jest osiatkowany ogród lub duża woliera (catio), w której savannah może biegać i skakać; dla wczesnych pokoleń to praktycznie konieczność. Wypuszczanie luzem — nigdy: kot skaczący 2,5 m nie zna płotów, a poza domem jest zagrożeniem dla ptaków i zagrożony przez samochody. Kuweta duża, najlepiej dwie; savannah F5+ korzysta z niej bez problemu, wczesne pokolenia bywają trudne.

Savannah F5 i dalsze pokolenia są zdrowe (5/5) — szeroka pula genów hybrydy i brak ekstremalnych cech budowy dają kota bez listy chorób dziedzicznych, żyjącego 15–20 lat. Badania rodziców: echo serca (HCM występuje u kotów domowych, z których hodowano rasę) i test DNA na niedobór kinazy pirogronianowej (PK-def, dziedziczona po liniach z domieszką bengali i abisyńczyków). U wczesnych pokoleń dochodzą problemy specyficzne dla hybryd: bezpłodność kocurów do F4, trudne ciąże (różny czas ciąży serwala i kota domowego), wrażliwość na niektóre środki znieczulające i szczepionki — lekarz musi znać rasę i pokolenie, a lekarzy z doświadczeniem w hybrydach jest w Polsce niewielu. Wczesne pokolenia bywają też karmione dietą surową, bo część z nich źle trawi karmę komercyjną.

Prawo: w Unii Europejskiej (rozporządzenie 338/97) hybrydy, które mają gatunek chroniony w czterech poprzednich pokoleniach, są traktowane jak ten gatunek — serwal jest w załączniku B, więc savannah F1–F4 wymaga dokumentów CITES (świadectwa pochodzenia, rejestracji) i kupujący powinien je dostać razem z kotem. F5+ jest kotem domowym bez ograniczeń. Kot z wczesnego pokolenia sprzedawany „bez papierów, taniej” jest kotem nielegalnym, a jego opiekun ryzykuje konfiskatę. Do tego zwykła profilaktyka: szczepienia (przy wczesnych pokoleniach tylko szczepionki inaktywowane, po konsultacji), odrobaczanie, zęby raz w roku, po 7. roku życia badanie krwi i moczu co roku. Nadwaga u tej rasy jest rzadka — savannah spala wszystko.

Szata savannah jest krótka, gęsta i cętkowana — złota, srebrna, czarna lub dymna z ciemnymi cętkami i charakterystycznymi „łzami” od oczu — i pielęgnacja to gumowa rękawica raz w tygodniu (1/5), linienie umiarkowane (2/5), kąpiel zbędna, chyba że kot sam wejdzie do wanny, co się zdarza. W domu sierści jest niewiele.

Więcej pracy wymaga skala kota. Pazury: duże, mocne, obcinane co 2 tygodnie — savannah skaczący na ramię z ostrymi pazurami to rozcięta skóra; drapak z sizalu w kilku miejscach jest konieczny, inaczej wybierze kanapę, a kanapa savannah nie przeżyje. Uszy duże, kontrola raz w tygodniu. Zęby sprawdzajcie raz w roku u lekarza, a między wizytami szczotkujcie lub podawajcie karmę stomatologiczną. Szelki: w rozmiarze dla małego psa, z zapięciem, którego kot nie otworzy — savannah wychodzi ze zwykłych szelek dla kotów w sekundę. Transporter: dla psa średniej wielkości, sztywny, z blokadą; miękki transporter savannah rozpruje. Kuweta duża, sprzątana codziennie — wczesne pokolenia znaczą moczem i tu pomaga tylko przestrzeń i kastracja, częściowo. Zimą savannah nie marznie tak jak charty, ale lubi ciepło; latem uważajcie na słońce na parapecie u kotów srebrnych. Legowisko wysoko: savannah śpi na górze szafy, nie w koszyku.

Savannah F5+ o wadze 7–9 kg potrzebuje około 350–450 kcal dziennie — 100–130 g suchej karmy lub 400–550 g mokrej — i przy energii 5/5 nie tyje prawie nigdy; problemem bywa raczej dostarczenie dość kalorii młodemu kotu w okresie wzrostu, który trwa 2–3 lata. W składzie mięso na pierwszym miejscu i białko zwierzęce co najmniej 40 % w karmie suchej, tauryna, minimum węglowodanów, karma mokra jako połowa dawki lub więcej. Wielu hodowców karmi savannah dietą surową (BARF) lub mokrą wysokomięsną i wczesne pokolenia często nie trawią dobrze karmy z dużą ilością zbóż — u F5+ dobra karma bezzbożowa zwykle wystarcza, ale warto zapytać hodowcę, na czym kocię było odchowane, i nie zmieniać diety gwałtownie.

Porcje w 3–4 posiłkach, część z zabawek logicznych i karmników z ukryciem, bo savannah traktuje zdobywanie jedzenia jak polowanie i to zużywa część jego energii. Woda: fontanna, z której kot pije i w której się bawi — zaakceptujcie mokrą podłogę. Ważcie kota co miesiąc; u młodego kota waga rośnie do 2–3 lat, a spadek u dorosłego jest wcześniejszym sygnałem choroby niż jakikolwiek objaw. Kalkulator porcji przeliczy dawkę na wagę, wiek i status po kastracji — dla savannah wybierzcie górną granicę widełek.