Duży szwajcarski pies pasterski

Duży szwajcarski pies pasterski jest psem podwórka, wozu i rodziny — i wszystkie trzy role ma w charakterze: pewny siebie, spokojny, uważny na to, co dzieje się na terenie, i towarzyski wobec ludzi. Wobec rodziny oddany, czuły, obecny — chce być tam, gdzie ludzie, i 55 kg psa w przejściu kuchennym to codzienność; wobec obcych otwarty po meldunku głosem (2/5) — zaszczeka na wejście, obserwuje, wita. Stróż z niego dobry: postawa, głos i rozmiar odstraszają, ale wzorzec wyklucza agresję i pies nie zaatakuje.

Z dziećmi jest znakomity (5/5): cierpliwy, łagodny, zabawowy, opiekuńczy — z zastrzeżeniem masy: szczeniak 30 kg w wieku 5 miesięcy, który nie wie, gdzie kończy się jego ciało, przewraca przedszkolaka machnięciem ogona. Z innymi psami towarzyski (4/5), z kotem i zwierzętami gospodarskimi zgodny — to pies, który pędził bydło, nie polował na nie; instynkt łowiecki szczątkowy.

Dojrzewa 2–3 lata i to jest cecha, o której trzeba wiedzieć: przez trzy lata opiekun ma szczeniaka o wadze dorosłego psa — skocznego, niezdarnego, gryzącego meble, uczącego się czystości dłużej niż inne rasy (do 6–8 miesięcy, czasem dłużej; hodowcy mówią o tym wprost). Inteligencja 5/5, uczenie 4/5 — uczy się chętnie i pamięta, ale w tempie olbrzyma. Wrażliwy na ton. Dla początkującego 3/5: łatwy charakter, trudny rozmiar, długie dzieciństwo, krótkie życie i skręt żołądka, o którym trzeba wiedzieć wszystko.

Duży szwajcar uczy się chętnie, dla pochwały i jedzenia, metodami pozytywnymi, w krótkich sesjach — i wszystko, co ma umieć, ma umieć przed 8. miesiącem, gdy waży 40 kg: chodzenie na luźnej smyczy, siad, zostań, przywołanie, oddawanie rzeczy, tolerowanie dotyku. Potem wychowanie polega na cierpliwości: pies dojrzały w ciele w wieku roku jest dojrzały w głowie w wieku trzech lat, i skacze, gryzie, niszczy i zapomina komendy w międzyczasie. Krzyk i siła nie działają — pies 50 kg odpowiada obojętnością.

Nauka czystości: dłuższa niż u innych ras — częste wyjścia, nagradzanie na dworze, klatka lub kojec w pierwszych tygodniach, konsekwencja do 6–8 miesięcy i akceptacja wpadek do roku; hodowcy uprzedzają o tym przy sprzedaży. Socjalizacja standardowa i łatwa — pies lubi ludzi i psy; warto uczyć spokoju przy witaniu, bo szwajcar skacze z radości.

Zajęcie: praca pociągowa — carting, drafting, wózek z zakupami, sanki z dziećmi zimą — to jego historia i jego radość; po zakończeniu wzrostu (2 lata) także dogtrekking z plecakiem, obedience, rally-o; agility nie (stawy), bieganie przy rowerze nie. Ruch: 1–1,5 godziny dziennie (3/5) w spokojnych spacerach, bez schodów i skoków w pierwszym roku. W mieszkaniu 2/5: spokojny i cichy, ale 55 kg na schodach i szczeniak 40 kg uczący się czystości w bloku — dom z ogrodem i parterem jest jego miejscem; kojec nie — pies chce być z ludźmi.

Duży szwajcarski pies pasterski jest jak na olbrzyma zdrowy (4/5), ale żyje 9–11 lat i ma jedno zagrożenie, o którym trzeba wiedzieć więcej niż o wszystkich innych: skręt żołądka (GDV). Rasa ma jedno z najwyższych ryzyk wśród psów — głęboka klatka, duża masa, spokojne usposobienie; skręt zabija w godziny, a objawy (niepokój, próby wymiotów bez efektu, wzdęty, twardy brzuch, ślinienie) oznaczają jazdę do lecznicy natychmiast. Profilaktyczna gastropeksja (przyszycie żołądka do ściany brzucha) przy kastracji lub osobno to w tej rasie standardowa rekomendacja, nie ostrożność. Do tego skręt śledziony — rzadszy, podobne objawy.

Stawy: dysplazja stawów biodrowych i łokciowych (rodzice z wynikiem HD i ED), osteochondroza (OCD) barku u szybko rosnących szczeniąt — kulawizna przedniej łapy w wieku 5–9 miesięcy, artroskopia; zerwanie więzadła krzyżowego u psa z nadwagą. Pęcherz: nietrzymanie moczu u suk — częstsze w tej rasie niż w jakiejkolwiek innej, zarówno u młodych suk, jak i po kastracji (suka moczy legowisko we śnie); leczone lekami, ale to argument za późną kastracją i za pytaniem hodowcy o linię. Oczy: dystychiaza (dodatkowe rzęsy), entropion, zaćma. Neurologia: epilepsja idiopatyczna w części linii — pytać. Nowotwory (chłoniak, kostniakomięsak) w starszym wieku.

Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, ochrona przeciwkleszczowa, waga co miesiąc (nadwaga u olbrzyma to stawy i żołądek), uszy zwisające co tydzień, badanie krwi co roku po 5. roku, RTG przy każdej kulawiźnie po 5. roku. Kastracja po zakończeniu wzrostu (2 lata), najlepiej z gastropeksją; u suk decyzja z uwzględnieniem nietrzymania moczu.

Szata dużego szwajcara jest krótka, gęsta, twarda, przylegająca, z podszerstkiem, w klasycznym tricolorze: czarne tło, rdzawe znaczenia nad oczami, na policzkach, piersi i łapach, białe — na pysku, piersi, łapach i końcu ogona; pielęgnacja to gumowa rękawica lub szczotka raz w tygodniu, w linieniu (3/5, wiosna i jesień, podszerstek) 2–3 razy z grabiami; kąpiel co 2–3 miesiące, w ogrodzie latem, w wannie — jeśli pies do niej wejdzie sam, bo 55 kg nikt nie wniesie. Pies nie pachnie i czyści się sam.

Nie strzyc — krótka szata nie wymaga, a podszerstek chroni. To szata, którą wybierają ludzie, którzy chcą berneńczyka bez czesania — i słusznie.

Uszy: zwisające, średnie — przegląd co tydzień, czyszczenie co 2 tygodnie. Oczy: przetarte, sprawdzone na łzawienie (dystychiaza). Zęby: gryzaki, kości, szczotkowanie. Pazury co 3–4 tygodnie — pies kanapowy ich nie ściera, a długie pazury u olbrzyma to obciążenie stawów. Włos między opuszkami przycięty. Pielęgnacja od szczenięcia jako coś przyjemnego: dotyk łap, uszu, pyska — pies 55 kg, który nie chce dać łapy, nie da jej; weterynarz podziękuje za psa, który leży spokojnie.

Dorosły duży szwajcar 48–64 kg przy 1–1,5 godzinie ruchu zjada 500–650 g dobrej karmy suchej dziennie (2000–2600 kcal) w trzech posiłkach — trzech, nie dwóch, bo przy tym ryzyku skrętu żołądka mniejsze porcje są profilaktyką. Reszta profilaktyki przy misce: miska na podłodze (stojak nie chroni, a badania wskazują na wzrost ryzyka), godzina spokoju przed i dwie po jedzeniu, bez picia hektolitrów po spacerze, karma o umiarkowanej zawartości tłuszczu, bez nadmiaru fermentujących składników, i miska spowalniająca u psa, który łyka. Znajomość objawów skrętu — u tej rasy obowiązkowa.

Waga: rasa tyje łatwo, a nadwaga u olbrzyma to stawy, żołądek i krótsze życie; żebra pod dłonią, talia z góry, waga co miesiąc. Szczenię: karma dla ras olbrzymich z kontrolowanym wapniem i energią do 18–24 miesięcy, trzy–cztery posiłki do 6. miesiąca, wzrost powolny — szwajcar rośnie do 2 lat, a szybko rosnący, pulchny szczeniak to OCD i dysplazja; suplementy wapnia na dobrej karmie szkodzą.

Zmiany karmy stopniowo, przez tydzień. Kwasy omega-3 wspierają stawy przez całe życie olbrzyma. Smakołyki wliczone w dawkę — 55 kg psa łatwo przekarmić „małymi” kawałkami. Woda dostępna zawsze, ale po spacerze w małych porcjach. U suki z nietrzymaniem moczu — nie ograniczać wody; leki.