Mastif angielski

Mastif angielski wyrósł z psa bojowego w psa, który przez trzysta lat pilnował posiadłości ziemskich, i z tej pracy ma jedną zasadę: nie pozwolić obcemu przejść, nie robiąc mu krzywdy. Dorosły mastif nie szczeka na gościa (2/5) i nie warczy — wchodzi między niego a rodzinę i stoi, i 90 kg w drzwiach kończy rozmowę. To pies, który nie potrzebuje agresji, żeby być skuteczny, i hodowla od stu lat odrzuca psy, które ją mają; mastif ostry to mastif źle wychowany albo źle wyhodowany, nie typowy. W domu jest ciepły, przywiązany do ludzi jak pies mniejszy dziesięć razy, chce leżeć w tym samym pokoju i opierać głowę o czyjeś kolano. Z dziećmi (4/5) jest cierpliwy w sposób, który wygląda na obojętność — daje się przykrywać kocem i nie reaguje — ale masa jest problemem sama w sobie: mastif, który obraca się w przedpokoju, przewraca czterolatka, a machnięcie ogonem zrzuca dziecko z krzesła; małe dzieci i mastif są zawsze pod okiem dorosłego. Z psami (3/5) jest pobłażliwy, ignoruje małe, samce z obcymi samcami bywają sztywne. Nie jest psem do zabawy w aportowanie i biegania — rusza się, kiedy ma powód, a potem kładzie się z westchnieniem. Chrapie tak, że słychać go przez ścianę, i ślini się: po wodzie, po jedzeniu, w upale i na widok kanapki — ręcznik przy misce i drugi przy drzwiach są wyposażeniem domu. Wrażliwość jest cechą, o której nie mówi wygląd: mastif odsuwa się od opiekuna, który krzyknął, i pamięta to długo; kara fizyczna daje psa, który się boi, a bojący się pies o tej masie jest jedynym niebezpiecznym mastifem.

Mastif rośnie 18–24 miesiące i przez ten czas jest psem o wadze dorosłego i stawach szczenięcia — szczenię w wieku 6 miesięcy waży 40 kg, w wieku roku 65–70, a chrząstki wzrostowe zamykają się dopiero około 20 miesiąca. Wychowanie jest więc najpierw fizyką: do 12 miesiąca żadnych schodów w dół (do góry można), żadnych skoków z auta i kanapy, żadnego biegania z innym psem po twardym, spacery po 5 minut na każdy miesiąc życia dwa razy dziennie, a podłogi w domu bez poślizgu — szczenię mastifa rozjeżdżające się na panelach to łokcie i biodra za trzy lata. Waga kontrolowana co tydzień: hodowca podaje krzywą, a szczenię, które ją przekracza, dostaje mniej, nie więcej — tu każdy kilogram za dużo w wieku 6 miesięcy jest kosztem stawów na całe życie. Nauka jest wolna (3/5) i trwała: mastif rozumie komendę po kilku dniach, ale wykonuje ją do końca życia, i jedyna metoda, która działa, to spokój, nagroda i czas; przymus daje psa, który się kładzie i ma 90 kg, więc przymusu nie ma. Trzy komendy są konieczne, zanim pies dorośnie: chodzenie przy nodze na luźnej smyczy (dorosłego mastifa nie zatrzyma nikt), „zostań” i „nie” wobec ciągnięcia do obcego psa, i wołanie. Socjalizacja do 4 miesiąca decyduje o tym, czy ostrożność wobec obcych będzie rezerwą, czy lękiem: miasto, ludzie w kapeluszach, dzieci, inne psy, klinika weterynaryjna dla samego zważenia. Dorosły pies potrzebuje 45–60 minut spokojnego marszu dziennie (energia 2/5), w upale rano i wieczorem, z wodą — przegrzewa się przy 25 °C. Mieszkanie (1/5) odpada z powodów praktycznych: schody, winda, ślina na klatce, 90 kg leżące w przejściu; dom z ogrodem i bez schodów do sypialni, albo z sypialnią na parterze. Samotność znosi dobrze — 5–6 godzin przesypia — pod warunkiem że rodzina jest w zasięgu popołudnia.

Mastif jest rasą o zdrowiu 2/5 i 7–10 latach życia, i większość tego rachunku to konsekwencje wagi. Żołądek: skręt żołądka jest w tej rasie najczęstszą nagłą przyczyną śmierci — głęboka klatka piersiowa, 90 kg, jedzenie łapczywie; profilaktyka to trzy posiłki dziennie, spokój godzinę po jedzeniu, miska na podłodze (nie na stojaku, wbrew starym radom) i gastropeksja — przyszycie żołądka do ściany brzucha — wykonana przy kastracji albo osobno w wieku 12–18 miesięcy; to jedyny zabieg profilaktyczny, który w tej rasie zwraca się w każdej analizie. Objawy skrętu: pies próbuje wymiotować i nic nie wychodzi, brzuch twardnieje, niepokój — do lekarza w ciągu godziny, nie rano. Serce: kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM) — echo serca rodziców przed kryciem, u psa od 3 roku echo co roku; szybkie męczenie, kaszel nocą i omdlenia to objawy późne. Stawy: dysplazja bioder i łokci (HD/ED) z prześwietleniami rodziców po 24 miesiącu (u tej rasy wcześniejsze ocenianie jest niepełne), osteochondroza (OCD) barków u szczeniąt, które rosły za szybko, panosteitis — bolesne zapalenie kości długich u psa 5–14 miesięcy, kulawizna wędrująca z łapy na łapę, mija sama, ale wymaga odpoczynku i leków. Zerwanie więzadła krzyżowego u dorosłego psa z nadwagą to operacja TPLO i 6 tygodni bez ruchu; 90 kg zapobiega się jej wagą w normie. Tarczyca: niedoczynność u psów w średnim wieku — badanie T4 przy przyroście wagi bez zmiany karmy. Oczy: entropium (wywinięcie powieki do środka) — operacja u młodego psa, i PRA u niektórych linii. Znieczulenie liczone od wagi jest drogie i ryzykowniejsze niż u psa 20-kilogramowego; każdy zabieg planuje się na klinikę z doświadczeniem w rasach olbrzymich. Przegrzanie: krótki pysk, masa, ciemna maska — cień, woda, spacer o świcie w upale. Nowotwory kości (osteosarcoma) po 6 roku życia są w rasach olbrzymich częstsze; kulawizna bez urazu u starszego psa to prześwietlenie od razu.

Szata mastifa jest krótka i gładka z podszerstkiem, i pielęgnacja włosa zajmuje 10 minut w tygodniu — gumowa rękawica lub szczotka z krótkim włosiem, w linieniu wiosennym i jesiennym codziennie przez 2–3 tygodnie, bo 90 kg psa gubi tyle włosa, ile trzy labradory (3/5). Kąpiel co 2–3 miesiące, i tu zaczynają się problemy z logistyką: mastif nie mieści się w wannie, a myty w ogrodzie wężem w chłodny dzień się przeziębia — samoobsługowe myjnie dla psów z rampą albo groomer z podnośnikiem. Ślina jest większym tematem niż włos: mastif ślini się po wodzie, po jedzeniu i przy każdej emocji, i ślina ląduje na ścianach do wysokości metra, na ubraniu gościa i na suficie po otrząśnięciu — ręcznik pod ręką jest odruchem, a ściany w kuchni się zmywają. Fałdy na pysku i szyi: przecierać co 2–3 dni suchą lub lekko wilgotną ściereczką, w upale codziennie, bo pod fałdą w ślinie rozwija się drożdżyca, którą czuć na metr. Uszy obwisłe, kontrola raz w tygodniu, czyszczenie tylko tego, co widać. Oczy: łzawią przy entropium — wyciek ropny to wizyta, nie chusteczka. Pazury co 3–4 tygodnie — mastif chodzi mało i pazury nie ścierają się same, a długi pazur u 90 kg zmienia postawę łapy i obciąża palce. Legowisko: ortopedyczne, z pianki 10–12 cm, największy rozmiar, bo mastif leżący na twardym dostaje odleżyny na łokciach (higromy) w ciągu miesięcy — a takie legowisko kosztuje 400–800 zł i wymienia się je co 2 lata. Zęby: szczotkowanie 2–3 razy w tygodniu; kamień u psa, który nie gryzie, bo mało się rusza. Auto: kombi z rampą, nie skok na pakę; miejsca w mieście do zaparkowania psa — żadne, mastif jeździ z rodziną albo zostaje w domu.

Dorosły mastif zjada mniej na kilogram niż jakikolwiek pies — około 2500–3200 kcal dziennie przy energii 2/5, co daje 600–800 g suchej karmy, czyli 20–25 kg miesięcznie — i wciąż jest to największy rachunek za karmę w każdej hodowli: 300–500 zł miesięcznie za karmę dla ras olbrzymich, dwa razy więcej w żywieniu surowym. Szczenię jest ważniejsze niż dorosły: karma dla szczeniąt ras olbrzymich (nie „dużych”, nie „szczeniąt” bez dopisku) o białku 23–26 %, wapniu 1–1,2 % i umiarkowanej kaloryczności, trzy posiłki do 6 miesiąca, dwa do 18 miesiąca, i żadnego dokarmiania wapniem — nadmiar wapnia u rosnącego mastifa jest przyczyną OCD i deformacji, a szczenię ma być szczupłe, z widoczną talią, wyglądać „za chudo” w oczach sąsiadów. Dorosły pies dostaje karmę dla ras olbrzymich z glukozaminą i chondroityną w składzie, w trzech posiłkach dziennie — nie z powodu głodu, ale skrętu żołądka: mniejsze porcje, miska spowalniająca, spokój godzinę po jedzeniu, bez picia dużych ilości wody bezpośrednio po karmie. Waga w normie jest najtańszą profilaktyką: mastif 100 kg zamiast 85 to biodra, więzadła i serce; żebra wyczuwalne pod dłonią bez naciskania, talia widoczna z góry, ważenie co miesiąc w klinice (waga domowa nie sięga). Przysmaki: mastif nie pracuje za jedzenie i nie potrzebuje ich, ale przyjmuje wszystko, co spadnie ze stołu, i 90 kg psa obok stołu zbiera więcej, niż wygląda. Kości z drobiu, kukurydza w kolbie, winogrona — poza zasięgiem. Suplementy: omega-3 (EPA/DHA) dla stawów i serca od 3 roku, tauryna i L-karnityna przy DCM po ustaleniu z kardiologiem, glukozamina od 5 roku; niczego bez konsultacji u psa z dawką liczoną od 90 kg. Woda w dużej, ciężkiej misce na podłodze — po niej ślina na wszystkim w promieniu metra.