Flat coated retriever

Flat coated retriever ma temperament goldena podkręcony do końca skali: skacze na powitanie w wieku 8 lat, wita listonosza jak zaginionego brata, niesie w pysku but, kapeć i gałąź jednocześnie i macha całym ciałem. Wobec ludzi nie ma rezerwy w ogóle — wzorzec wprost mówi o „pewności siebie i życzliwości” i rasa bierze to dosłownie. Jako stróż nie istnieje; zaszczeka, bo się cieszy.

Z dziećmi znakomity (5/5): cierpliwy, zabawowy, nigdy zły. Jedyne ryzyko to fizyka — 30 kg psa w podskoku przewraca trzylatka, a merdający ogon zmiata ze stołu wszystko, co stoi na brzegu. Z innymi psami towarzyski, z kotem zgodny, jeśli dorastał z nim; ptactwo to zwierzyna, na którą będzie się wyrywał, ale bez zaciętości teriera.

Szczeka mało (2/5). Dla początkującego 3/5 — nie dlatego, że pies jest trudny, tylko dlatego, że nie „uspokaja się z wiekiem” jak większość ras: opiekun, który liczy, że po dwóch latach będzie spokojny kanapowiec, dostaje psa, który w wieku sześciu lat nadal wymaga dwóch godzin ruchu i aportu. Kto to akceptuje, ma najweselszego psa w grupie 8.

Flat uczy się chętnie i szybko (5/5), ale z nadmiarem entuzjazmu: przywołanie kończy się skokiem na klatkę piersiową, aport — tańcem z dummy w pysku, siad — po dwóch okrążeniach. Trening wymaga spokojnego przewodnika, krótkich sesji i nagradzania spokoju tak samo jak wykonania. Skakanie na ludzi to problem numer jeden — cztery łapy na ziemi nagradzane od pierwszego dnia, goście instruowani; w wieku 3 lat pies nadal będzie próbował.

Socjalizacja jest u tej rasy prosta — pies lubi wszystko — ale trzeba przećwiczyć spokojne mijanie: flat, który uważa każdego przechodnia za przyjaciela, ciągnie do każdego na smyczy. Trening samotności ważny: pies zorientowany na człowieka zostaje sam źle i może to pokazać na kanapie. Rasa dobrze znosi zmiany, hałas i miasto.

Ruch: 2 godziny dziennie (5/5) — aport, pływanie, dummy, bieganie przy rowerze po 18. miesiącu. Bez tego pies jest nadpobudliwy i niszczy. Dobre zajęcia: próby pracy retrieverów (working tests), dummy, dogtrekking, agility, ratownictwo wodne. W mieszkaniu 3/5: da się z ogromną dawką ruchu, ale rasa jest głośna w chodzie i skoku i lepiej ma się w domu z ogrodem — który nie zastępuje spacerów.

Nie da się pisać o zdrowiu flata bez nowotworów. Badania klubów brytyjskich i skandynawskich pokazują, że około połowa flatów umiera z ich powodu, a średnia długość życia rasy wynosi około 10 lat (3/5). Najgroźniejszy jest mięsak histiocytarny — nowotwór komórek układu odpornościowego, w którym flat ma wielokrotnie wyższe ryzyko niż jakakolwiek inna rasa; atakuje stawy, śledzionę, płuca lub skórę, zwykle w wieku 6–9 lat, i rzadko daje się leczyć. Do tego naczyniakomięsak (śledziona, serce — nagły krwotok wewnętrzny), kostniakomięsak i chłoniak. Nie ma testu genetycznego; hodowcy odpowiedzialni śledzą długowieczność linii i przyczyny zgonów przodków, i o to warto pytać.

Co z tego wynika dla opiekuna: każda kulawizna po 5. roku, każda guzowatość, apatia lub blade dziąsła wymagają wizyty tego samego tygodnia, nie „obserwacji”. Od 6. roku życia coroczne badanie krwi i USG brzucha są u tej rasy sensowną rutyną, bo wcześnie wykryty guz śledziony daje szanse operacji.

Reszta jest typowo retrieverowa: dysplazja stawów biodrowych (rodzice z wynikiem HD), zwichnięcie rzepki, jaskra pierwotna z goniodysgenezą (badanie kąta przesączania u rodziców — w Wielkiej Brytanii wymagane), zaćma, epilepsja, niedoczynność tarczycy, skręt żołądka u głębokiej klatki. Rutyna: szczepienia i odrobaczanie, ochrona przeciwkleszczowa (pies w wodzie i trzcinach), uszy po pływaniu, kastracja po zakończeniu wzrostu — u tej rasy dyskutowana, bo niektóre badania łączą wczesną kastrację z wyższym ryzykiem nowotworów.

Szata flata jest gładka, średniej długości, z gęstymi piórami na nogach, ogonie i piersi — i linieje przez cały rok (4/5), z dwoma wysypami wiosną i jesienią, kiedy czarny włos jest wszędzie. Szczotkowanie 2–3 razy w tygodniu (szczotka z metalowymi szpilkami plus grzebień do piór), w linieniu codziennie z furminatorem lub zgrzebłem do podszerstka. Pióra za uszami, pod pachami i na „spodniach” zbijają się w kołtuny i zbierają rzepy — grzebień po każdym spacerze w polu.

Strzyżenie: nie całościowe, tylko przycinanie piór na łapach, między opuszkami i przy uszach, żeby nie zbierały błota; wystawowo trymuje się także szyję i uszy. Kąpiel co 6–8 tygodni lub po błocie, szampon dla sierści ciemnej — po kąpieli włos błyszczy przez tydzień, co jest cechą rasy, a nie kosmetyki. Suszyć dokładnie: pióra trzymają wilgoć, a pod pachami może się zrobić „hot spot”.

Uszy zwisające i obrośnięte — przegląd co tydzień, po każdym pływaniu osuszyć. Pazury co 3–4 tygodnie, choć aktywny flat ściera je sam. Zęby — szczotkowanie i gryzaki. Do pielęgnacji dochodzi comiesięczne obmacanie całego ciała, węzłów chłonnych i brzucha — u tej rasy to badanie profilaktyczne, a nie rytuał.

Dorosły flat 25–36 kg przy 2 godzinach ruchu dziennie zjada 350–480 g dobrej karmy suchej (1400–1900 kcal) w dwóch posiłkach; pies pracujący na dummy lub w polu jesienią więcej, pies po kastracji — mniej i pod kontrolą, bo rasa tyje jak każdy retriever, tylko lśniąca szata to maskuje. Cel: żebra wyczuwalne pod dłonią bez naciskania, talia widoczna z góry. Nadwaga obciąża biodra i rzepki, a u rasy o krótkim życiu każde dodatkowe kilo skraca je jeszcze.

Skręt żołądka: głęboka klatka piersiowa oznacza dwa posiłki zamiast jednego, miskę na podłodze (nie na stojaku), godzinę spokoju po jedzeniu i przed aportem, bez picia hektolitrów po biegu. Szczenię: karma dla ras dużych do 15–18 miesięcy, trzy posiłki do 6. miesiąca, wzrost powolny — szczeniak flata rośnie długo i nie powinien być pulchny.

Dieta nie zapobiega nowotworom i nie ma karmy „antynowotworowej” — to warto powiedzieć wprost, bo opiekunom flatów sprzedaje się takie obietnice. Co ma sens: utrzymanie szczupłej sylwetki, karma bez nadmiaru tłuszczu, kwasy omega-3 dla skóry i stawów, a przy zdiagnozowanym nowotworze dieta ustalona z onkologiem, nie z internetem. Aportowany but nie jest posiłkiem — flat połyka rzeczy, więc skarpetki i kości ze stołu trzeba schować.