Seter irlandzki

Seter irlandzki wita gości tak, jakby czekał na nich całe życie, i wita w ten sam sposób listonosza, sąsiada i włamywacza — stróżem nie jest w żadnym stopniu. Wobec rodziny jest przylepny i wesoły, wobec dzieci łagodny i chętny do zabawy bez odruchu zaganiania czy chwytania, wobec innych psów towarzyski, wobec kota w domu — w porządku, jeśli dorastali razem. Ptactwo pozostaje zwierzyną.

Temperament jest jego znakiem rozpoznawczym i jego problemem: irlandczyk dojrzewa do trzeciego roku życia i przez cały ten czas jest impulsywny, rozkojarzony i pełen energii, która przy 30 kg wagi przewraca stoliki i przedszkolaków. Dorosły seter po dawce ruchu jest w domu spokojny; bez niej — nerwowy, niszczący, szczekliwy. Rasa ma 3/5 dla początkujących: charakter jest łatwy, ale wymagania — 2 godziny w terenie dziennie przez kilkanaście lat — nie.

Jest wrażliwy: krzyk, szarpnięcie, surowe traktowanie zamykają go i niszczą relację. Źle znosi samotność — seter w pustym domu przez cały dzień wyje i rozbiera mieszkanie. To pies dla osoby aktywnej, cierpliwej i obecnej.

Irlandczyk uczy się chętnie, ale jego uwaga trwa krótko i pierwsza mija na widok ptaka. Trening pozytywny, w formie zabawy, w krótkich sesjach, w miejscach o rosnącej liczbie bodźców; presja nie działa. Socjalizacja w pierwszym roku idzie łatwo dzięki naturalnej otwartości, ale jest potrzebna. To, co umiał w wieku roku, w wieku dwóch lat trzeba przypominać — rasa dojrzewa wolno i cofa się w okresie dojrzewania.

Przywołanie ćwicz od pierwszego dnia z najlepszymi nagrodami i bądź realistą: seter, który złapał wiatr od bażanta, nie słyszy. W terenie z ptactwem długa linka; wolny bieg w ogrodzonym miejscu. Ruch: 2 godziny dziennie, z czego znaczna część biegowa i węchowa w terenie — spacer po osiedlu nie zaspokaja wyżła. Praca węchowa, próby polowe, field trialsy, canicross, bikejöring, dogtrekking; bieg przy rowerze po 14. miesiącu.

Mieszkanie: możliwe (2/5) tylko dla osoby, która codziennie wyjeżdża z psem w teren i jest w domu przez większość dnia. Ogród nie zastępuje spaceru i nie rozwiązuje samotności.

Seter irlandzki żyje 12–15 lat, ale zdrowie ma na naszej skali 3/5 — rasa ma kilka chorób dziedzicznych z testami genetycznymi, o które trzeba pytać. Dwie postacie zaniku siatkówki: rcd1-PRA (wczesna, ślepota u szczeniaka) i rcd4-PRA (późna, po 8. roku życia) — obie z testem DNA. CLAD (zespół niedoboru adhezji leukocytów) — śmiertelna choroba odpornościowa szczeniąt, również z testem. Odpowiedzialny hodowca ma wyniki rodziców wszystkich trzech; szczeniak z kojarzenia „clear × clear” lub „clear × carrier” nie zachoruje.

Skręt żołądka (GDV) to u setera irlandzkiego jedno z głównych zagrożeń życia: głęboka klatka, duży pies, praca w terenie — dwa posiłki dziennie, godzina spokoju po każdym, żadnego posiłku przed pracą, znajomość objawów i adres całodobowej kliniki; gastropeksja przy kastracji jest u tej rasy dobrze uzasadniona. Dysplazja bioder — prześwietlenia rodziców HD A/B. Niedoczynność tarczycy w średnim wieku — badanie T4 przy tyciu i matowieniu szaty. Epilepsja idiopatyczna występuje w rasie, bez testu.

Uszy długie, ciężko owłosione — zapalenia ucha bez pielęgnacji są codziennością. Profilaktyka kleszczowa cały sezon, przegląd piór po każdym wyjściu w teren.

Szata setera irlandzkiego jest długa, prosta, jedwabista, z obfitymi piórami na uszach, klatce, brzuchu, nogach i ogonie — u linii wystawowej znacznie obfitsza niż u użytkowej. Szczotkowanie dwa–trzy razy w tygodniu szczotką z długimi zębami i grzebieniem, z uwagą na pióra za uszami, pod pachami i w portkach, gdzie kołtuny powstają najszybciej. Po każdym wyjściu w teren przegląd na rzepy, kleszcze i ości traw.

Linieje umiarkowanie (3/5), bardziej wiosną. Kąpiel co 6–8 tygodni szamponem do sierści długiej; mahoń po wyschnięciu ma lśnić — matowa, rdzawiejąca szata sugeruje problemy z tarczycą lub dietą. Włosy między opuszkami i wokół łap przycinaj; pióra u psa pracującego można skrócić, u wystawowego nie. Groomer co 2–3 miesiące jest wygodą, jeśli szczotkujesz sam.

Uszy: przegląd dwa razy w tygodniu, czyszczenie w razie potrzeby, wyskubanie włosów z kanału, suszenie po pływaniu. Pazury co 3–4 tygodnie, zęby dwa razy w tygodniu.

Seter irlandzki przy 2 godzinach ruchu dziennie potrzebuje karmy z wysoką zawartością białka zwierzęcego i tłuszczu (typ active), w dwóch posiłkach, z godziną spokoju po każdym — przy tej rasie profilaktyka skrętu żołądka jest bezwzględna: żadnego treningu, biegu ani zabawy na pełny żołądek, miska spowalniająca przy łapczywym jedzeniu, przed pracą w polu na czczo.

Szczeniak rośnie do 14.–16. miesiąca; karma dla szczeniąt ras dużych z kontrolowanym wapniem, bez suplementów. Kondycja: żebra wyczuwalne pod cienką warstwą, talia widoczna z góry mimo piór — seter ma być atletyczny. Tycie mimo tej samej porcji i ruchu to sygnał do badania tarczycy.

Dla szaty: kwasy omega-3 (olej z łososia) realnie poprawiają połysk mahoniu. Smakołyki treningowe odliczaj od porcji. Miesięczny koszt utrzymania to 400–650 zł, głównie karma i pielęgnacja.