King Charles spaniel (spaniel angielski króla Karola)

King Charles ma ze spaniela tylko uszy i czułość; polowanie wyhodowano z niego trzysta lat temu. Jest psem kolan i kanapy: spokojny, przylepny, cichy (2/5), zadowolony z obecności swoich ludzi i nieszczęśliwy bez nich. Wobec obcych łagodny i ufny, po chwili obserwacji przyjazny — stróż z niego żaden. W domu towarzyszy mu sapanie i chrapanie, cichsze niż u pekińczyka, ale obecne.

Z dziećmi dobry (4/5) — łagodny, cierpliwy, nigdy agresywny — z zastrzeżeniem rozmiaru i budowy: 4–5 kg z wypukłymi oczami i otwartym u części psów ciemiączkiem nie znosi upadków, ściskania ani noszenia przez przedszkolaka. Z dziećmi w wieku szkolnym, które siedzą z psem na kanapie zamiast go nosić, to idealny towarzysz. Z innymi psami zgodny (5/5), najlepiej z równie spokojnymi; z kotem w porządku — kot bywa bardziej ruchliwy od psa.

Inteligencja 3/5, uczenie 3/5: pies rozumie, ale nie ma ambicji; uczy się dla pochwały i jedzenia w spokojnym tempie, bez terierowej pomysłowości i bez pudlowego zapału. Wrażliwy — krzyk daje psa, który chowa się pod stołem. Dla początkującego 4/5: charakter jest jednym z najłatwiejszych w grupie 9, trudność leży wyłącznie w zdrowiu i w tym, że szczenię trzeba znaleźć w jednej z niewielu hodowli w Polsce.

King Charles wymaga wychowania w minimalnym zakresie i znosi je dobrze, jeśli jest łagodne: komendy podstawowe za jedzenie i pochwałę, krótkie sesje, bez nacisku. Nauka czystości u małego psa z małym pęcherzem — częste wyjścia, nagroda na dworze, cierpliwość; rasa nie lubi deszczu i zimna i mata w domu bywa kompromisem na zimę. Najważniejszy trening to samotność: pies przylepny, zostawiony bez przygotowania, płacze — stopniowe wydłużanie nieobecności od szczenięcia.

Socjalizacja jest prosta, bo pies lubi wszystkich; warto ćwiczyć badanie u weterynarza (osłuchiwanie serca, oczy) jako coś przyjemnego, bo będzie tego dużo. Warto też nauczyć psa jazdy w transporterze i spokojnego chodzenia w szelkach — obroża u brachycefalika z ryzykiem syringomyelii to podwójny błąd.

Ruch: 30–45 minut dziennie (2/5) w dwóch–trzech spokojnych spacerach — pies chodzi, wącha, nie biega; nie jest psem do sportów, do biegania przy rowerze ani do długich wędrówek. W upale powyżej 24 °C spacer rano i wieczorem, krótko, w cieniu, z wodą — krótki pysk. W mieszkaniu 5/5: cichy, mały, spokojny, z windą idealny; z parteru też, bo schody w umiarkowanej ilości nie szkodzą.

King Charles dzieli z cavalierem dwie choroby, które definiują oba spaniele (2/5 zdrowia). Choroba zastawki mitralnej (MVD): zwyrodnienie zastawki daje szmer serca, potem niewydolność — u tych ras zaczyna się wcześnie, często przed 5. rokiem, i jest główną przyczyną śmierci. Hodowla odpowiedzialna kojarzy tylko psy z czystym sercem po 5. roku (protokół MVD); opiekun osłuchuje psa u kardiologa raz w roku od 3. roku życia, a przy szmerze robi echo — leki (pimobendan) rozpoczęte wcześnie wydłużają życie o lata. Syringomyelia: czaszka zbyt mała dla móżdżku, płyn tworzy jamy w rdzeniu — objawy to drapanie „w powietrzu” przy karku, wrażliwość na dotyk szyi, ból; rozpoznanie MRI; hodowla powinna badać rodziców.

Budowa: bardzo krótki pysk daje BOAS (sapanie w spoczynku, bezdechy, zapaść w upale — operacja nozdrzy i podniebienia); wypukłe oczy — wrzody rogówki, zaćma, suche oko; kopulasta czaszka — u części psów ciemiączko nie zarasta (otwarta fontanela; uraz głowy jest wtedy groźny, ale wielu psów żyje z tym bez problemu); zwichnięcie rzepki; zapalenia uszu pod ciężkimi, obrośniętymi uszami; problemy zębowe.

Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, przegląd oczu codziennie, uszy co tydzień, waga pod kontrolą (nadwaga to serce i oddech), szelki, osłuchanie serca co roku od 3. roku, coroczne badanie krwi po 7. roku. Narkoza — u lekarza znającego brachycefalików. Sensowne ubezpieczenie weterynaryjne od szczenięcia: echo serca, MRI i leki kardiologiczne to tysiące złotych.

Szata king charlesa jest długa, jedwabista, prosta lub lekko falista, z obfitymi piórami na uszach, łapach, piersi i ogonie; linieje umiarkowanie (3/5). Czesanie: szczotka z metalowymi szpilkami i grzebień 2–3 razy w tygodniu, w linieniu codziennie, z uwagą na pióra za uszami (kołtuny w tydzień), pod pachami i na spodniach. Nie strzyże się — wzorzec chce psa naturalnego; przycina się włos między opuszkami i przy odbycie dla higieny. Kąpiel co 4–6 tygodni z odżywką, dokładne rozczesanie przed, suszenie suszarką.

Uszy: długie, ciężkie, obrośnięte i nisko przylegające — kanał bez wentylacji, zapalenia ucha to najczęstsza wizyta; przegląd 2 razy w tygodniu, czyszczenie preparatem co tydzień, włos z kanału wyskubać, pióra po jedzeniu i piciu przetrzeć (moczą się w misce — miska wąska i wysoka pomaga). Oczy: przetarte codziennie, sprawdzone na mrużenie, zaczerwienienie i matową plamę — wrzód rogówki u wypukłego oka to wizyta tego samego dnia; zacieki od łez u jasnych maści.

Fałd nad nosem (niewielki): przetrzeć co kilka dni. Zęby: stłoczone w krótkim pysku — szczotkowanie 2–3 razy w tygodniu, kontrola u weterynarza raz w roku, bo kamień u małych spanieli to zapalenia dziąseł w kilka lat. Pazury co 3–4 tygodnie. Całość: 20 minut tygodniowo na szatę, minuta dziennie na oczy i uszy.

Dorosły king charles 3,6–6,4 kg zjada 80–130 g dobrej karmy suchej dziennie (280–450 kcal) w dwóch posiłkach — mało, i dlatego rasa tyje od resztek ze stołu, których spaniel dopomina się spojrzeniem. Nadwaga u tej rasy to podwójne obciążenie: serca z chorą zastawką i oddechu przez krótki pysk. Żebra pod dłonią, talia z góry, waga co miesiąc.

Pysk: krótki, z zadartym nosem — granulki małe, miska płaska; łykanie powietrza daje gazy, więc mniejsze porcje. Karma sucha wspiera zęby, mokra jest łatwiejsza — kompromis i szczotkowanie. Zmiany karmy stopniowo, przez tydzień. Szczenię: karma dla ras małych do 10 miesięcy, trzy–cztery posiłki do 4. miesiąca, potem trzy, potem dwa.

Serce: u psa ze zdiagnozowaną MVD dieta z umiarkowanym sodem (bez wędlin, serów, słonych przekąsek) i z kwasami omega-3 — ustalona z kardiologiem; sól w resztkach ze stołu jest realnym problemem u psa ważącego 5 kg. Woda dostępna zawsze, w upale chłodna. Smakołyki wliczone w dawkę — przy 5 kg jeden plasterek szynki to 10 % dziennej energii.