Terier irlandzki

Terier irlandzki ma dwa oblicza i oba są prawdziwe. W domu jest spokojny, czuły, chodzi za opiekunem, leży obok, nie szczeka na każdy dźwięk (2/5) i nie niszczy, jeśli miał ruch; z rodziną jest lojalny w stopniu, który Irlandczycy nazywają „rycerskim” — ochroni, nie licząc szans. Wobec obcych ludzi jest otwarty, po chwili obserwacji przyjazny, jako stróż czujny, ale nie histeryczny.

Drugie oblicze to psy. Terier irlandzki nie szuka walki, ale nie odmówi: obcy samiec, który go zaczepi, dostanie odpowiedź natychmiast, a suki potrafią być równie stanowcze wobec suk. To nie jest agresja lękowa, tylko terierowa gotowość, której nie da się „wychować” do zera — da się nauczyć psa ignorowania, ale nie da się z niego zrobić labradora. Z psami z własnego domu przeciwnej płci zwykle w porządku; dwa samce tej rasy pod jednym dachem to proszenie się o kłopoty. Koty, szczury, wiewiórki — pościg; kot z domu może być zaakceptowany, jeśli pies dorastał z nim.

Z dziećmi dobry (4/5): cierpliwy, zabawowy, twardy — znosi więcej niż delikatne rasy, ale nie lubi być noszony i powinien mieć swój kąt. Dla początkującego 3/5: łatwy w domu, trudny na wybiegu; opiekun musi umieć czytać sygnały między psami i mieć odwagę powiedzieć „nie” na psim placu zabaw.

Terier irlandzki jest inteligentny (5/5) i uczy się szybko, ale ma zdanie: komendę zna po trzech powtórzeniach, a wykonuje, gdy uzna, że warto. Trening pozytywny, konsekwentny, z krótkimi sesjami i nagrodą, która ma dla niego sens (zabawa szarpakiem, pościg za piłką); nudne powtarzanie odrzuca, metody siłowe — zwalcza. Trainability 4/5 to uczciwa ocena: umie dużo, robi, co chce.

Najważniejsze zadanie to socjalizacja z psami i nauka ignorowania: od 8. tygodnia spokojne spotkania z psami różnej płci i wielkości, nagradzane odwrócenie uwagi od psa, który zaczepia, i przywołanie, które działa nawet w emocjach. Cel nie jest przyjaźń z każdym, tylko spokojne mijanie na smyczy. Psi park nie jest miejscem dla tej rasy; spacer z zaprzyjaźnionymi psami — tak. Drugie: przywołanie ze zwierzyny, bo terier irlandzki na tropie kota lub zająca jest głuchy i ma 5/5 energii do pościgu.

Ruch: 1,5–2 godziny dziennie (5/5) — bieganie, wędrówki, bieganie przy rowerze po 12. miesiącu, agility, flyball, canicross, nosework. W mieszkaniu 4/5: w domu cichy i czysty, nie linieje, potrzebuje tylko wybiegania; z rasą w bloku problemem nie jest sąsiad, tylko sąsiada pies w windzie.

Terier irlandzki należy do najzdrowszych ras w grupie 3 (5/5): żyje 12–15 lat, a hodowla użytkowa nie wprowadziła do niego przesadnych cech budowy. Dwie choroby dziedziczne mają testy DNA. Hiperkeratoza opuszek (dziedziczna hiperkeratoza łap, „corny feet”) — opuszki rogowacieją, pękają i bolą, pies kuleje na twardym gruncie, choroba ujawnia się w 4–6 miesiącu; nieuleczalna, ale kontrolowana pielęgnacją (zmiękczanie, przycinanie), a test wyklucza ją u szczeniąt. Cystynuria — zaburzenie metabolizmu powodujące kamienie cystynowe w drogach moczowych, groźne u samców (zatkanie cewki); test DNA, a u psa z mutacją dieta i kontrola moczu.

Poza tym: zaćma i inne wady oczu (badanie oczu rodziców), niedoczynność tarczycy (u psa, który tyje i traci sierść), zwichnięcie rzepki, rzadko dysplazja bioder — u 13-kilogramowego psa rzadko istotna klinicznie. Alergie skórne pod twardą szatą ujawniają się późno — świąd i lizanie łap wymagają zbadania, nie szamponu.

Rutyna: szczepienia i odrobaczanie wg kalendarza, ochrona przeciwkleszczowa cały sezon, przegląd opuszek co miesiąc (pęknięcia, rogowacenie), badanie moczu raz w roku u psa z mutacją cystynurii, coroczne badanie krwi po 8. roku. Rany po bójkach — najczęstsza wizyta u weterynarza w tej rasie, co jest komentarzem do rozdziału o socjalizacji, nie o zdrowiu. Kastracja po zakończeniu wzrostu; u samców bywa pomocna w konfliktach z psami, ale nie jest gwarancją.

Szata teriera irlandzkiego jest twarda, druciana, gęsta, przylegająca, z miękkim podszerstkiem, z brodą i brwiami — i nie linieje sama (2/5): martwy włos tkwi w niej, aż ktoś go wyskubie. Pielęgnacja to trymowanie ręczne (palcami lub nożem trymerskim) 2–3 razy w roku, po 1–2 godziny, u psa wystawowego częściej i etapami (rolling coat). Nie strzyc maszynką — strzyżona szata mięknie, blednie do beżu, przestaje chronić przed wodą i brudem i po kilku strzyżeniach nie wraca do formy; groomer, który proponuje maszynkę, nie zna rasy. Wielu opiekunów uczy się trymowania sami po jednym kursie w klubie.

Między trymowaniami: twarda szczotka i grzebień raz w tygodniu, broda przetarta po jedzeniu (moczy się w misce i zbiera resztki), włos między opuszkami przycięty. Kąpiel rzadko — co 2–3 miesiące lub po błocie, szampon do szaty szorstkiej, bez odżywki; ruda szata dobrze się samoczyści. Rasa dobrze znoszona przez alergików na sierść, z tym samym zastrzeżeniem, co u każdej niedoliniejącej rasy — test w domu hodowcy.

Uszy załamane, małe, niezbyt obrośnięte — przegląd co tydzień, rzadko problem. Pazury co 3–4 tygodnie, aktywny pies ściera je sam. Opuszki: przegląd co miesiąc, u psa z hiperkeratozą zmiękczanie balsamem i przycinanie rogowaciejących fragmentów co tydzień. Zęby: szczotkowanie i gryzaki — terier lubi gryźć, co pomaga.

Dorosły terier irlandzki 11–14 kg przy 1,5–2 godzinach ruchu zjada 190–260 g dobrej karmy suchej dziennie (750–1000 kcal) w dwóch posiłkach; pies sportowy więcej, pies po kastracji — mniej i pod kontrolą, bo rasa ma dobry apetyt, a twarda szata maskuje sylwetkę. Żebra wyczuwalne pod dłonią, talia z góry, waga co miesiąc.

Cystynuria zmienia dietę: u psa z mutacją (test DNA) karma o umiarkowanej zawartości białka, uboga w metioninę i cystynę (mniej mięsa czerwonego, jaj i podrobów), z dużą ilością wody, żeby mocz był rozcieńczony; karmy „nerkowe” lub dedykowane rasie ustalone z weterynarzem, badanie moczu raz w roku. U psa bez mutacji dieta normalna. Hiperkeratoza opuszek nie ma diety, ale omega-3 i cynk wspierają skórę.

Szczenię: karma dla ras średnich do 12 miesięcy, trzy posiłki do 6. miesiąca. Smakołyki na treningu — a terier trenuje najlepiej za coś, co lubi — wliczone w dawkę; przy 13 kg kilka kawałków sera to 10 % dziennej energii. Terier w polu i na spacerze zjada wszystko — padlinę, odchody, śmieci — więc przywołanie i „zostaw” to także ochrona żołądka, a odrobaczanie częstsze niż u psa kanapowego.