Kot orientalny krótkowłosy (Oriental Shorthair)

Jeśli zastanawiasz się, czy orientalny jest rasą dla ciebie, zacznij od głosu. To nie jest miauczenie, tylko chrapliwy, nosowy komentarz do wszystkiego — do otwieranej lodówki, do zamkniętych drzwi, do tego, że wróciłeś, i do tego, że wychodzisz. Kot orientalny prowadzi rozmowę i oczekuje odpowiedzi. Osoby, które kochają tę rasę, uważają to za jej największą zaletę; sąsiedzi przez cienkie ściany bywają innego zdania.

Poza głosem orientalny to kot maksymalnie skupiony na człowieku. Podąża za tobą po mieszkaniu, śpi w łóżku, siada na ramieniu, wchodzi do wanny, gdy tylko wyjdziesz. Wybiera sobie zwykle jedną osobę, którą kocha najbardziej, ale reszta domowników też dostaje uwagę. Z dziećmi jest cierpliwy i chętny do zabawy, z psem o łagodnym charakterze zaprzyjaźnia się szybko, a z drugim kotem — najlepiej też orientalnym lub syjamskim — tworzy nierozłączną parę.

Ta wrażliwość na kontakt ma drugą stronę: rasa gorzej niż większość kotów znosi samotność, zmiany i napięcie w domu. Orientalny w pustym mieszkaniu przez cały dzień będzie wołał, niszczył lub zacznie oblizywać się do łysin. Jeżeli nie ma kogoś w domu przez większość dnia, drugi kot jest warunkiem, nie opcją.

Orientalny jest w ciągłym ruchu. Skacze na lodówkę z podłogi, biega korytarzem o trzeciej nad ranem, aportuje kulkę z folii tak długo, jak ktoś ją rzuca. Potrzebuje co najmniej dwóch–trzech intensywnych sesji z wędką dziennie i pionowej przestrzeni: wysokiego drapaka, półek, dostępu na szafy. Mieszkanie bez wysokości to dla tej rasy klatka.

Uczy się szybko i lubi to. Kliker, aport, siad, „daj łapę”, wejście do transportera na komendę — orientalny ogarnia je w kilka dni, o ile trening jest krótki i nagradzany. Zabawki logiczne i maty węchowe zajmują go, gdy jesteś zajęty. Wiele orientalnych dobrze chodzi na szelkach; wyjścia na spacer wprowadzaj od 4–5 miesiąca, w bezpiecznym, cichym miejscu.

Bezpieczeństwo: siatka na balkonie i oknach uchylnych jest obowiązkowa, bo rasa nie zna lęku wysokości ani obcych ludzi. Wolny wybieg na zewnątrz nie wchodzi w grę.

Orientalny dzieli pulę genową z syjamem i dziedziczy jego problemy. Najlepiej zbadany jest gen rdAc — późna postać postępującego zaniku siatkówki (PRA), która ujawnia się między 2. a 7. rokiem życia i kończy ślepotą; test DNA jest tani i każdy odpowiedzialny hodowca ma wyniki obojga rodziców. Drugi, gorzej poznany problem to amyloidoza wątroby: odkładanie się białka amyloidu w narządach, prowadzące do niewydolności wątroby u młodych, kilkuletnich kotów. Testu genetycznego brak, pozostaje wybór hodowli, w której nie było przypadków, i coroczna morfologia z biochemią.

Serce: u syjamskich i orientalnych opisywano zarówno kardiomiopatię rozstrzeniową (DCM), jak i przerostową (HCM); echo u rodziców i osłuchanie dorosłego kota przy każdej wizycie to rozsądne minimum. Zęby to codzienny temat — orientalne mają skłonność do zapalenia dziąseł i resorpcji zębów; szczotkowanie od kociaka i kontrola stomatologiczna raz w roku oszczędzają narkozy.

Rasa bywa wrażliwa na niektóre leki i narkozę, o czym warto powiedzieć lekarzowi przed zabiegiem. Dożywa zwykle 12–15 lat; wiele orientalnych przekracza 16.

Sierść orientalnego jest bardzo krótka, cienka i przylega do ciała jak satyna, bez podszerstka. Linieje słabo, a wypadający włos jest tak drobny, że niemal go nie widać. Cała pielęgnacja to przeciągnięcie wilgotną dłonią lub gumową rękawicą raz w tygodniu, co usuwa martwy włos i nadaje połysk. Kąpiel jest niepotrzebna.

Brak podszerstka oznacza, że kot marznie: szuka kaloryfera, kołdry i ciepłych ludzi, a w chłodnym mieszkaniu spędza dni zwinięty w kłębek. Zadbaj o ciepłe legowiska w kilku miejscach. Skóra jest delikatna i u jasnych odmian podatna na poparzenia słoneczne — okno na południe bez firanki to realny problem dla białego lub kremowego orientalnego.

Uszy, ogromne i otwarte, zbierają brud i wymagają przeglądu raz w tygodniu. Pazury obcinaj co 2–3 tygodnie. Najważniejszym elementem pielęgnacji tej rasy są jednak zęby: szczoteczka dwa razy w tygodniu od kociaka, bo orientalne dziąsła chorują wcześnie i często.

Kot orientalny waży 3–5 kg i jest naturalnie szczupły — widoczna talia i wyczuwalne, ale nie sterczące żebra są normą, nie oznaką niedożywienia. Spala dużo, bo mało leży, więc zapotrzebowanie ma wyższe niż spokojny kot o tej samej wadze. Mimo to po kastracji część orientalnych tyje, zwłaszcza gdy karma sucha stoi w misce cały dzień; ważenie raz w miesiącu i porcjowanie chroni przed tym lepiej niż dieta.

Podstawą powinna być karma mokra z wysoką zawartością mięsa — rasa pije mało, a nerki i pęcherz kotów orientalnych nie należą do najodporniejszych. Dwa–trzy posiłki dziennie zamiast jednego dużego zmniejszają też ryzyko wymiotowania po jedzeniu, częstego u kotów, które połykają karmę w biegu. U kota z rozpoznaną amyloidozą lekarz ustala dietę indywidualnie; profilaktycznie wystarczy dobra karma i unikanie gwałtownych zmian.

Zęby: część suchej karmy o większych granulkach lub przysmaki dentystyczne wspierają, ale nie zastępują szczotkowania. Miesięczny koszt utrzymania orientalnego to 170–290 zł.