Chow chow

Chow chow nie jest psem rodzinnym w rozumieniu labradora i nie udaje, że jest. Wybiera jednego człowieka — czasem dwóch — i tej osobie jest oddany w sposób cichy i całkowity: leży w pobliżu, obserwuje, idzie za nią z pokoju do pokoju, ale nie prosi o dotyk i nie lubi być przytulany na siłę. Wobec pozostałych domowników jest uprzejmy i obojętny, wobec obcych — rezerwowany do nieufnego: gość w domu jest ignorowany, gość, który sięga ręką do głowy psa, dostaje ostrzeżenie. Wzorzec mówi o psie „niezależnym, lojalnym, ale powściągliwym”, i to jest cały opis.

Stróżuje bez szczekania (1/5) — samą postawą i obecnością w drzwiach; w razie potrzeby zadziała, i to jest ta strona rasy, o której trzeba wiedzieć: chow nie ostrzega długo. Z dziećmi 2/5 — z własnymi, starszymi, spokojnymi, które szanują, że pies nie jest pluszakiem, jest w porządku; z małymi i obcymi nie, bo nie toleruje ciągnięcia, ściskania ani nagłych ruchów, a wąskie oczy ograniczają mu pole widzenia i pies zaskoczony od tyłu reaguje zębami. Z innymi psami 2/5 — samce wobec samców rywalizują, obce psy na wybiegu są niemile widziane; z kotem w domu, z którym dorastał, zwykle w porządku.

Inteligencja 3/5 to inteligencja psa, który wszystko rozumie i nic nie musi; uczenie 2/5 z tego samego powodu. Dla początkującego 2/5: nie z powodu trudności w domu — chow jest cichy, czysty, spokojny — tylko z powodu charakteru, który wymaga szacunku dla granic psa, wczesnej i długiej socjalizacji i akceptacji, że ten pies nigdy nie będzie „wszystkich kochał”.

Wychowanie chow chow ma jeden priorytet: socjalizację w pierwszych czterech miesiącach, prowadzoną spokojnie i długo. Obcy ludzie w domu i na ulicy, dzieci, psy różnej wielkości, weterynarz, groomer, dotyk głowy, łap, pyska — jako coś, co pies toleruje, nie musi lubić. Chow bez socjalizacji jest psem, który w wieku 2 lat nie wpuszcza nikogo do domu i nie daje się zbadać bez kagańca; chow z socjalizacją jest psem obojętnym, i to jest cel. Kaganiec ćwiczy się od szczenięcia jako coś normalnego — będzie potrzebny u weterynarza.

Posłuszeństwo: podstawowe komendy za jedzenie i spokojną pochwałę, w krótkich sesjach, bez powtarzania (pies odchodzi), bez nacisku (pies się kładzie), bez krzyku (pies traci zaufanie i nie odzyskuje go). Przywołanie działa w domu i w ogrodzie; na dworze chow chodzi na smyczy, bo wraca, gdy sam uzna. Rasa jest czysta z natury — nauka czystości jest w tej rasie wyjątkowo szybka, szczenię unika brudzenia w domu od pierwszych tygodni.

Ruch: 45–60 minut dziennie (2/5) w spokojnych spacerach; chow nie biega, nie skacze i nie aportuje — chodzi, obserwuje, wraca. W upale powyżej 22 °C spacer rano i wieczorem, krótko: gęsty podszerstek plus krótki pysk to przegrzanie na spacerze w południe. W mieszkaniu 4/5: cichy, czysty, spokojny, bez potrzeby biegania — jedna z lepszych dużych ras do bloku, o ile mieszkanie jest chłodne, a winda oszczędza łokcie i więzadła.

Chow chow jest rasą z kilkoma problemami budowy (3/5). Oczy: wąskie, głęboko osadzone, otoczone fałdami — entropion (podwinięcie powieki, rzęsy drażnią rogówkę: łzawienie, mrużenie, wrzody) występuje u większości linii i często wymaga operacji u szczenięcia lub młodego psa; przy zakupie warto obejrzeć oczy rodziców i zapytać, czy były operowane. Stawy: proste tylne kończyny obciążają więzadła krzyżowe — zerwanie u psa 3–7-letniego jest w tej rasie częste i kończy się operacją (TPLO, 4000–7000 zł); dysplazja stawów biodrowych i łokciowych (rodzice z wynikiem), zwyrodnienia w starszym wieku. Pies z nadwagą podwaja ryzyko.

Skóra i hormony: niedoczynność tarczycy (pies apatyczny, tyjący, tracący sierść — hormony we krwi po 4. roku), pęcherzyca liściasta (choroba autoimmunologiczna skóry — strupy na nosie, uszach, opuszkach; leczona immunosupresyjnie), alopecja X (wypadanie sierści na tułowiu bez świądu, typowa dla szpiców), gorące plamy pod gęstym podszerstkiem latem. Do tego czerniak jamy ustnej (rasa z podwyższonym ryzykiem — przegląd pyska co miesiąc, każda ciemna zmiana na dziąśle to biopsja), skręt żołądka (głęboka klatka), jaskra, zaćma.

Przegrzanie: podszerstek na mrozy północnych Chin i krótki pysk oznaczają, że chow w polskim lipcu przegrzewa się w samochodzie w kwadrans i na spacerze w południe — cień, woda, chłodne mieszkanie, nigdy golenie (golony podszerstek nie chroni i odrasta źle). Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, ochrona przeciwkleszczowa (kleszcz w podszerstku niewidoczny), oczy codziennie, pysk co miesiąc, waga co miesiąc, badanie krwi z tarczycą co roku po 4. roku. Narkoza — z rozwagą, u lekarza znającego rasę; kaganiec u weterynarza to rutyna, nie obraza.

Szata chow chow jest podwójna — gruba, gęsta okrywa i miękki, wełnisty podszerstek — w odmianie szorstkiej z lwią grzywą, spodniami i piórami, w gładkiej krótsza i gęstsza, bez grzywy. Obie linieją intensywnie (5/5), z dwoma wysypami podszerstka wiosną i jesienią, kiedy pies zostawia kłęby wielkości drugiego psa. Czesanie: szczotka z metalowymi szpilkami i grabie do podszerstka, warstwami do skóry, 2 razy w tygodniu po 45–60 minut poza linieniem, codziennie w linieniu; kołtuny powstają za uszami, pod pachami, na spodniach i pod obrożą (lepiej szelki lub szeroka obroża zdejmowana w domu).

Nie strzyc, nie golić — golona szata traci izolację przed zimnem i słońcem, odrasta nierówno, a u szpiców golenie bywa wyzwalaczem alopecji X. Kąpiel co 6–8 tygodni, szampon do podwójnej szaty, dokładne spłukanie i suszenie suszarką z czesaniem — podszerstek pod grzywą nie schnie sam i daje zapalenia skóry; wielu opiekunów oddaje kąpiel groomerowi (200–350 zł, 3–4 godziny pracy).

Oczy: przetarte codziennie, sprawdzone na łzawienie i mrużenie (entropion). Fałdy na pysku: przetrzeć co kilka dni. Uszy małe, stojące — rzadko problem, przegląd co tydzień. Włos między opuszkami przycięty (błoto, ślizganie na panelach), pazury co 3–4 tygodnie — chow ich nie ściera. Zęby: szczotkowanie, gryzaki, i przegląd jamy ustnej co miesiąc pod kątem ciemnych zmian. Pies nie pachnie i jest czysty z natury — to jedyna łatwa rzecz w jego pielęgnacji.

Dorosły chow chow 20–32 kg przy 45–60 minutach ruchu zjada 280–400 g dobrej karmy suchej dziennie (1100–1600 kcal) w dwóch posiłkach — mniej, niż sugeruje rozmiar, bo rasa jest mało aktywna i tyje łatwo, a gęsta szata maskuje nadwagę całkowicie. Żebra wyczuwalne pod dłonią przez podszerstek, talia z góry po rozczesaniu, waga co miesiąc; każdy kilogram nadwagi obciąża więzadła krzyżowe i biodra.

Skręt żołądka u głębokiej klatki: dwa posiłki, miska na podłodze, godzina spokoju po jedzeniu, bez picia hektolitrów. Szczenię: karma dla ras dużych do 15–18 miesięcy, trzy posiłki do 6. miesiąca, wzrost powolny, bez pulchności — proste tylne łapy szczeniaka z nadwagą to problem na całe życie. Suplementy na stawy nie zastąpią szczupłej sylwetki.

Skóra i tarczyca: kwasy omega-3 (olej z ryb) wspierają skórę pod gęstą szatą i mają sens przy alopecji i pęcherzycy jako uzupełnienie leczenia; przy niedoczynności tarczycy dieta nie pomaga — potrzebne są hormony. Alergie pokarmowe zdarzają się (świąd, gorące plamy, zapalenia skóry) — dieta eliminacyjna na jedno białko przez 8 tygodni. Zmiany karmy stopniowo. Chow bywa wybredny i potrafi odmawiać jedzenia dzień, dwa — nie zagłodzi się, i nie należy odpowiadać na to lepszym jedzeniem. Smakołyki nie są u tej rasy walutą treningową w takim stopniu jak u pudla; działa spokój i rutyna.