Czarny terier rosyjski (CTR)

Czarny terier rosyjski został zaprojektowany do pracy z jednym przewodnikiem w trudnych warunkach i to widać: wiąże się z rodziną głęboko, lojalnie, z wyraźną preferencją dla jednej osoby, chodzi za nią po domu, kładzie się w drzwiach, żeby nikt nie wyszedł niezauważony, i źle znosi izolację — kojec, kilka godzin samotności dziennie, zmiana opiekuna są dla niego karą. Wobec obcych nieufny bez lęku: obserwuje spod grzywki, staje między gościem a rodziną, melduje rzadko (2/5), reaguje, gdy uzna; wzorzec mówi o psie „pewnym siebie, odważnym, zrównoważonym, o wysokim progu pobudzenia” i o „wrodzonej reakcji obronnej”.

Z dziećmi z rodziny dobry (4/5): cierpliwy, opiekuńczy, zabawowy, solidny — z zastrzeżeniem 60 kg i tego, że „chroni” swoje dzieci przed ich kolegami; obce dzieci wymagają nadzoru i wprowadzenia. Z obcymi psami 3/5 — samce rywalizują, obce psy na spacerze są ignorowane po socjalizacji; z psami z domu i kotem zgodny. Instynkt łowiecki niewielki.

Inteligencja 5/5, uczenie 5/5: uczy się szybko, pamięta, chce współpracować — i jest z dużych psów obronnych jednym z najłatwiejszych w prowadzeniu, o ile przewodnik jest spokojny i konsekwentny; krzyk i siła dają psa, który się zamyka lub odpowiada. Dojrzewa 3 lata i szczenięcy okres 40-kilogramowego psa bywa niszczycielski. Dla początkującego 2/5: charakter jest łatwiejszy niż u wielu molosów, ale rozmiar, siła, stróżowanie i szata wymagają wiedzy i czasu.

Czarny terier uczy się chętnie i szybko, dla przewodnika, którego kocha, metodami pozytywnymi, w krótkich sesjach — i wszystko, co ma umieć, ma umieć przed 8. miesiącem: chodzenie na luźnej smyczy (60 kg ciągnącego psa to wypadek), siad, zostań, przywołanie, oddawanie, tolerowanie dotyku łap, uszu, pyska, czesania i strzyżenia. Potem wychowanie polega na konsekwencji przez trzy lata dojrzewania. Rasa potrzebuje zadań: obedience, IGP, obrona (u instruktora, nie „na własną rękę”), tropienie, pasterstwo, dogtrekking, praca pociągowa — kilka razy w tygodniu; czarny terier bez pracy z człowiekiem jest psem znudzonym i wymyśla własne zadania.

Socjalizacja od 8. tygodnia, długa: obcy ludzie w domu i poza nim, dzieci, psy, miasto, weterynarz, groomer — spokojnie, bez wymuszania, żeby nieufność pozostała rezerwą; goście wprowadzani przez opiekuna, obcy nie sięgają do głowy. Kaganiec jako coś normalnego. Trening samotności stopniowy, i uczciwość — czarny terier w kojcu lub sam przez cały dzień to pies nieszczęśliwy, i hodowcy o to pytają.

Ruch: 1,5 godziny dziennie (4/5) w spacerach, wędrówkach i pracy, bez biegania przy rowerze i skoków w pierwszych dwóch latach (stawy); rasa dobrze znosi zimno (zaprojektowana na rosyjską zimę) i gorzej upał. W mieszkaniu 2/5: cichy, czysty, spokojny po pracy, nie linieje — ale 60 kg na schodach, broda kapiąca po każdym piciu i stróżowanie na klatce schodowej; dom z ogrodem jest praktyczniejszy, choć czarne teriery w dużych mieszkaniach u aktywnych opiekunów się zdarzają.

Czarny terier rosyjski jest jak na dużego psa zdrowy (4/5, 10–12 lat), z dwiema chorobami dziedzicznymi, które mają testy DNA i o które trzeba zapytać. Młodzieńcza polineuropatia krtaniowa (JLPP): szczenię z dwiema kopiami mutacji ma w wieku 2–4 miesięcy porażenie krtani (głośny oddech, zachłystywanie) i postępujący niedowład — umiera przed pierwszym rokiem; test DNA istnieje od 2014 roku, nosiciel kryty tylko psem wolnym. Hiperurykozuria (HUU): kamienie moczanowe w pęcherzu, u samców niedrożność cewki — pies z dwiema kopiami żyje normalnie na diecie niskopurynowej z badaniem moczu co roku; test DNA. Hodowca ma wyniki obu u obojga rodziców — albo nie jest hodowcą.

Stawy: dysplazja stawów biodrowych i łokciowych (rodzice z wynikiem HD i ED), osteochondroza u szybko rosnących szczeniąt, zwyrodnienia od 6. roku. Oczy: PRA (badanie oczu rodziców), zaćma, entropion. Uszy: zwisające, obrośnięte, zamknięte — zapalenia ucha to najczęstsza wizyta, włos z kanału wyskubany. Do tego niedoczynność tarczycy, skręt żołądka u głębokiej klatki (dwa posiłki, spokój po jedzeniu, gastropeksja rozsądna), alergie skórne, nowotwory w starszym wieku.

Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, ochrona przeciwkleszczowa cały sezon (kleszcz w czarnym podszerstku niewidoczny — preparat systemowy), uszy co tydzień, waga co miesiąc, badanie moczu co roku u psa z HUU, badanie krwi z tarczycą co roku po 5. roku, RTG przy każdej kulawiźnie po 5. roku. Kastracja po zakończeniu wzrostu (2 lata); zmienia strukturę szaty (mięknie) — decyzja z hodowcą.

Szata czarnego teriera jest gruba, twarda, gęsta, z obfitym podszerstkiem, długości 5–15 cm, z brodą, wąsami, brwiami i grzywką opadającą na oczy — zaprojektowana na rosyjską zimę i pielęgnowana jak u sznaucera olbrzyma, tylko więcej: nie linieje wyraźnie (2/5), bo martwy włos zostaje w szacie i tam filcuje się w kołtuny. Czesanie do skóry, warstwami, szczotką z metalowymi szpilkami i grzebieniem 2 razy w tygodniu po 30–45 minut, z uwagą na brodę, za uszami, pod pachami, spodnie i ogon; w linieniu podszerstka (wiosna) częściej. Strzyżenie w typie sznaucera co 6–8 tygodni — maszynką na tułowiu, nożyczkami na nogach i głowie, z pozostawieniem brody, brwi i grzywki; wystawowo trymowanie ręczne, w domu maszynka wystarcza, a wielu opiekunów uczy się jej samodzielnie (groomer 250–400 zł za 3–4 godziny).

Kąpiel co 4–6 tygodni, rozczesanie przed (mokry kołtun filcuje się na stałe), szampon do twardej szaty, suszenie suszarką z czesaniem — godziny. Broda: moczy się w misce, zbiera jedzenie, kapie po piciu na podłogę i gości — przetarta po każdym posiłku, ręcznik przy misce, miska wąska i wysoka.

Uszy: zwisające, obrośnięte — włos z kanału wyskubany co 2–4 tygodnie, przegląd co tydzień, czyszczenie co 2 tygodnie. Oczy pod grzywką: przetarte co kilka dni, grzywka przycięta, żeby pies widział. Zęby: szczotkowanie, gryzaki. Pazury co 3–4 tygodnie. Włos między opuszkami przycięty. Pielęgnacja od szczenięcia jako coś przyjemnego — pies 60 kg, który nie leży spokojnie 3 godziny u groomera, nie zostanie ostrzyżony.

Dorosły czarny terier 45–68 kg przy 1,5 godzinie ruchu z pracą zjada 480–700 g dobrej karmy suchej dziennie (1900–2800 kcal) w dwóch–trzech posiłkach; pies pracujący więcej. Rasa tyje umiarkowanie, ale gęsta szata maskuje sylwetkę — żebra pod dłonią przez podszerstek, waga co miesiąc; nadwaga u dużego psa to stawy.

Hiperurykozuria: u psa z dwiema kopiami HUU (test DNA) dieta o niskiej zawartości puryn — bez podrobów, sardynek, wołowiny i dziczyzny w nadmiarze, z jajami, nabiałem i drobiem jako białkiem, dużo wody (mocz rozcieńczony), karmy weterynaryjne „urinary” ustalone z lekarzem, badanie moczu co roku; u samca z kamieniami — niedrożność cewki to nagły przypadek. U psa wolnego od mutacji dieta normalna.

Skręt żołądka: dwa–trzy posiłki, miska na podłodze, spokój przed i po jedzeniu, bez picia hektolitrów, znajomość objawów. Szczenię: karma dla ras olbrzymich z kontrolowanym wapniem do 18–24 miesięcy, trzy posiłki do 6. miesiąca, wzrost powolny — czarny terier rośnie do 2–3 lat, a pulchny szczeniak to osteochondroza i dysplazja. Broda: karma sucha zostawia w niej mniej resztek niż mokra. Zmiany karmy stopniowo. Kwasy omega-3 wspierają stawy i skórę pod podszerstkiem. Smakołyki wliczone w dawkę — 60 kg psa łatwo przekarmić.