Mastif neapolitański (Mastino Napoletano)

Mastino jest w domu psem cichym i, jak na swoją masę, nienatarczywym. Leży tam, skąd widzi rodzinę, przenosi się za nią z pokoju do pokoju z westchnieniem, kładzie głowę na kolanach, gdy tylko ktoś usiądzie. Wobec dzieci z własnego domu jest cierpliwy i opiekuńczy, ale to pies, który ważąc 60 kg, przewraca dziecko samym obróceniem się — nadzór przy maluchach jest kwestią fizyki, nie charakteru.

Wobec obcych działa inaczej niż psy szczekające: nie hałasuje, tylko staje między intruzem a domem i patrzy. Gościa wpuszczonego przez opiekuna toleruje, obserwując go do wyjścia; obcego bez opiekuna nie wpuszcza wcale. To pies stróżujący z krwi i kości, ale nie agresywny na zapas — dobrze zsocjalizowany mastino jest spokojny w mieście, na spacerze i u weterynarza. Wobec innych psów, zwłaszcza tej samej płci, ma skłonności dominacyjne; wobec kotów, jeśli dorastali razem, obojętny.

Mastif neapolitański nie jest rasą dla początkującego (1/5), nie z powodu trudnego charakteru, tylko z powodu połączenia masy, samodzielności w decyzjach o obcych, kosztów i pielęgnacji, której większość ludzi nie jest w stanie sobie wyobrazić przed pierwszym rokiem.

Mastino uczy się spokojnie i chętnie, jeśli ma powód — jest uparty, ale nie głupi, i na twarde metody odpowiada biernym oporem, którego przy tej masie nie da się przełamać. Trening pozytywny, krótki, konsekwentny. Wszystko, co ma działać u dorosłego psa, trzeba nauczyć u szczeniaka: chodzenie na luźnej smyczy, „zostań”, „do mnie”, wejście do samochodu, wyjście z pokoju na komendę, gdy przychodzi gość. Dorosły mastino, który nie chce iść, nie idzie.

Socjalizacja w pierwszym roku decyduje o tym, czy pies będzie czujny, czy nieufny: setki ludzi w różnych sytuacjach, psy, miasto, weterynarz. Cel nie jest taki, żeby mastino kochał obcych, tylko żeby był przy nich spokojny i słuchał opiekuna. Trener z doświadczeniem w molosach, nie każdy.

Ruch: dwa spokojne spacery dziennie, około 45 minut łącznie, o chłodnych porach. Mastino nie biega, nie aportuje godzinami i nie uprawia sportu; jego aktywność to marsz i patrolowanie posesji. Do 18.–24. miesiąca żadnych skoków, schodów i długich tras — stawy dojrzewają wolno, a masa rośnie szybko. Ogrodzony teren jest konieczny nie dla ruchu, ale jako obszar do pilnowania, bo to jego praca.

Mastif neapolitański ma na naszej skali zdrowia 2/5 — najniżej w swojej grupie — bo jego cechy rasowe są jednocześnie jego problemami. Luźna skóra głowy oznacza entropium i ektropium (podwinięte lub wywinięte powieki, które drażnią rogówkę) oraz wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki (cherry eye) u szczeniąt — obie sprawy wymagają korekty chirurgicznej i w rasie są bardziej normą niż wyjątkiem. Fałdy skóry gromadzą wilgoć i bakterie, a zapalenia skóry w fałdach są stałym tematem u zaniedbanych psów.

Stawy: dysplazja bioder i łokci występuje często (rodzice HD A/B, ED 0, wolny wzrost, waga pod kontrolą), a zerwanie więzadła krzyżowego u psa z nadwagą to kwestia czasu. Serce: kardiomiopatia rozstrzeniowa — echo rodziców, osłuchanie co wizytę, echo co rok po 4. roku życia. Skręt żołądka: dwa posiłki, spokój po jedzeniu, gastropeksja przy kastracji — u tej rasy dobrze uzasadniona.

Upał: ciężka głowa, krótka kufa i masa ciała robią z mastino kandydata do udaru cieplnego przy 25 °C. Latem spacery o świcie i wieczorem, cień i woda przez cały dzień, samochód bez klimatyzacji odpada. Niedoczynność tarczycy i demodekoza u szczeniąt dopełniają listy. Dożywa 8–10 lat; szczupły, zadbany pies z dobrej hodowli częściej dobija do górnej granicy.

Krótka, gęsta sierść mastino wymaga gumowej rękawicy raz w tygodniu i dwa razy w sezonie linienia — to najprostsza część. Umaszczenie: szare, ołowiane, czarne, mahoniowe, płowe, z pręgowaniem lub bez, z małą ilością bieli na klatce i palcach. Kąpiel kilka razy w roku, po wytarzaniu, z dokładnym wysuszeniem fałdów.

Fałdy skóry to codzienna praca: przecieranie wilgotną, potem suchą ściereczką fałdów na głowie, podgardla i warg po każdym posiłku i piciu, a w upał częściej. Wilgoć i resztki jedzenia między fałdami w dwa dni zamieniają się w zapalenie skóry z zapachem, którego nie da się pomylić z niczym innym. Oczy sprawdzaj codziennie: zaczerwienienie, łzawienie, mrużenie oznaczają drażnienie rogówki przez powieki i wymagają wizyty, nie obserwacji.

Ślina: mastino ślini się stale, a sznury śliny lądują na ścianach, ubraniach i suficie samochodu. Opiekunowie tej rasy trzymają ręczniki w każdym pomieszczeniu i uczą się nie zwracać na to uwagi; jeśli to dla ciebie problem, wybierz inną rasę. Uszy opadające, ciężkie — przegląd raz w tygodniu (kopiowanie zakazane). Pazury co miesiąc, zęby dwa razy w tygodniu — narkoza u 65-kilogramowego molosa z krótką kufą to procedura, której lepiej unikać.

Szczeniak mastino rośnie do 18–24 miesięcy i największym błędem jest karmienie na masę — mastif ma wyglądać potężnie, i pokusa, żeby „dokarmić”, jest realna. Karma dla szczeniąt ras olbrzymich z kontrolowanym wapniem i fosforem, bez suplementów mineralnych, w trzech posiłkach do 6. miesiąca; waga porównywana z krzywą wzrostu co dwa tygodnie. Szczeniak rosnący szybciej niż krzywa dostanie dysplazję i osteochondrozę.

Dorosły pies 50–70 kg: dwa posiłki dziennie z godzinnym spokojem po każdym, miska spowalniająca — to protokół przeciw skrętowi żołądka. Karma z białkiem zwierzęcym na pierwszym miejscu, umiarkowanym tłuszczem, glukozaminą i chondroityną od 3.–4. roku życia. Mastino ma niskie zapotrzebowanie jak na masę (mało się rusza) i tyje szybko; kondycję sprawdzaj dłonią — żebra wyczuwalne, talia wyczuwalna z góry mimo fałdów.

Miska na podwyższeniu nie zmniejsza ryzyka GDV; podnosi ją nawet, według części badań. Po jedzeniu przetrzyj fałdy i wargi. Miesięczny koszt utrzymania to 650–1000 zł — karma dla psa tej wagi to 300–500 zł, a do tego dochodzą leki w większych dawkach, większe opłaty za zabiegi i zużycie ręczników.