Shiba

Shiba to pies, który mieszka z wami, a nie dla was. Jest przywiązana do rodziny na swój sposób — leży w tym samym pokoju, wita w drzwiach, czasem przyjdzie po głaskanie — ale nie potrzebuje ciągłej uwagi, nie przepada za noszeniem i przytulaniem, a od obcych trzyma dystans (towarzyskość 2/5). Ma godność, którą łatwo urazić, i pamięć, w której to zapisuje. Jest czysta jak kot: omija kałuże, myje pysk łapą, w domu nie pachnie. Jest też cicha na co dzień (szczeka rzadko, 3/5), z wyjątkiem słynnego krzyku — przenikliwego pisku, którym reaguje na sytuacje, które uważa za niedopuszczalne: kąpiel, obcinanie pazurów, zastrzyk, trzymanie wbrew woli.

Z dziećmi radzi sobie umiarkowanie (3/5): nie jest agresywna, ale nie toleruje ciągnięcia, noszenia i naruszania jej przestrzeni, a warknięcie ostrzegawcze u shiby przychodzi szybciej niż u labradora. Z innymi psami bywa konfliktowa, zwłaszcza z psami tej samej płci, i nie lubi, gdy obcy pies narusza jej przestrzeń — na wybiegu dla psów to nie jest rasa, która „się wybawi”. Pilnuje zasobów: miski, gryzaka, legowiska — to trzeba wychować od szczeniaka. Z kotami wychowanymi razem — bywa dobrze; obce koty, wiewiórki i kury to zwierzyna (2/5). Samotność w ciągu dnia znosi dobrze, lepiej niż większość ras, i to jeden z jej realnych atutów.

Shiba potrzebuje około godziny ruchu dziennie (energia 4/5) w dwóch spacerach z możliwością węszenia i eksploracji, plus zajęcia dla głowy — nosework, zabawki logiczne, krótkie treningi. Nie jest psem do biegania przy rowerze na długie dystanse ani do sportów wymagających współpracy; agility uprawia, jeśli uzna to za rozrywkę. Na spacerze chodzi na smyczy, i to zawsze: shiba jest mistrzynią ucieczek — przez płot, pod płotem, wyślizgując się z obroży — a przywołanie działa u niej wtedy, gdy nic ciekawszego się nie dzieje. Szelki dobrze dopasowane (z obroży wychodzi w sekundę), wysoki płot bez luk, brama zamykana za każdym razem.

Szkolenie: shiba jest inteligentna (4/5) i rozumie wszystko od razu; podatność na trening 3/5 opisuje nie zdolności, tylko chęć. Wykonuje komendę, jeśli nagroda jest lepsza niż to, co robi, i nigdy pod przymusem — nacisk, krzyk i fizyczne korygowanie dają psa, który zamyka się, unika kontaktu i zaczyna warczeć. Działają: krótkie sesje (3–5 minut), bardzo dobre nagrody, konsekwencja bez emocji i zaakceptowanie, że shiba nie będzie pracować jak border collie. Dwie umiejętności do wychowania od 8. tygodnia: oddawanie rzeczy i tolerowanie dotyku (łapy, uszy, pysk), bo dorosła shiba bez tej pracy krzyczy u groomera i lekarza. Socjalizacja z psami między 8. a 16. tygodniem, w kontrolowanych warunkach, zmniejsza późniejszą konfliktowość.

Shiba jest zdrową (4/5), długowieczną rasą — 12–15 lat, często więcej — ale ma dwie grupy problemów, o których warto wiedzieć przed zakupem. Pierwsza to choroby genetyczne z testami DNA: gangliozydoza GM1 i GM2 — śmiertelne choroby spichrzeniowe układu nerwowego u szczeniąt, w populacji japońskiej wykrywane u kilku procent psów; rodzice powinni mieć wynik testu, a obydwoje nie mogą być nosicielami. Do tego zwichnięcie rzepki (ocena kliniczna rodziców, częste u małych ras), dysplazja bioder (RTG HD w ZKwP) i jaskra oraz zaćma (badanie okulistyczne rodziców). Zapytajcie hodowcę o wszystkie cztery.

Druga grupa to alergie. Atopia i alergie pokarmowe są u shib wyraźnie częstsze niż u przeciętnego psa: świąd, lizanie łap, nawracające zapalenia uszu, zaczerwieniona skóra na brzuchu i między palcami, u starszych psów przerzedzenie sierści. Diagnostyka to eliminacja pokarmowa (8 tygodni na jednym źródle białka pod kontrolą lekarza) i testy alergiczne; leczenie bywa dożywotnie i jest najczęstszym stałym kosztem w tej rasie. Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, ochrona przeciw kleszczom (gęsty podszerstek je ukrywa), kontrola zębów raz w roku. Shiba ma wysoki próg bólu i ukrywa dolegliwości — kulawizna lub apatia, którą zauważycie, jest zwykle bardziej zaawansowana, niż wygląda.

Szata shiby jest podwójna: sztywny, prosty włos okrywowy i gęsty, miękki podszerstek, który dwa razy w roku — wiosną i jesienią — wychodzi w całości. Przez 3–4 tygodnie linienia (5/5, najwyższa ocena w bazie) sierść jest w powietrzu, w jedzeniu i w każdym kącie, a pies wygląda, jakby go ktoś skubał. W tym okresie codzienne wyczesywanie grzebieniem z długimi zębami i szczotką do podszerstka (furminator z umiarem — raz w tygodniu, nie codziennie, bo uszkadza włos okrywowy), plus jedna–dwie kąpiele z suszeniem suszarką, która wydmuchuje luźny podszerstek szybciej niż tydzień czesania. Między linieniami: szczotkowanie raz w tygodniu, sierść umiarkowana.

Poza linieniem shiba jest niemal bezobsługowa (3/5 za sprawą linienia): myje się sama, nie pachnie, brud z rudej sierści odpada po wyschnięciu. Kąpiel co 2–3 miesiące, szamponem łagodnym — u alergików według wskazań lekarza. Nie strzyżcie shiby: podwójna szata chroni przed zimnem i słońcem, a ścięta odrasta nierówno. Uszy stojące, łatwe w kontroli — raz w tygodniu, częściej u alergików. Pazury co 3–4 tygodnie i to jest moment, w którym shiba krzyczy: przyzwyczajanie od szczeniaka (dotyk łap za przysmaki, jeden pazur dziennie) oszczędza lat walki. Zęby: szczotkowanie 2–3 razy w tygodniu, kontrola raz w roku. Oczy: każde zmętnienie lub zaczerwienienie u shiby (jaskra w rasie) to wizyta, nie obserwacja.

Shiba o wadze 9–10 kg potrzebuje około 600–700 kcal dziennie, czyli 170–200 g suchej karmy o gęstości 350 kcal/100 g, w dwóch posiłkach. Ma tendencję do jedzenia wybrednego i nieregularnego — pominięty posiłek nie jest problemem, dopóki waga jest stabilna, a zmienianie karm w odpowiedzi na każdy grymas uczy psa, że warto grymasić; jedna karma, miska na 15 minut. Ma jednocześnie skłonność do tycia po kastracji, a gęsta szata ukrywa nadwagę — sprawdzajcie żebra dłońmi i ważcie psa raz w miesiącu.

Skład: karma dla małych i średnich ras, białko zwierzęce 26–30 %, umiarkowany tłuszcz. Przy alergiach, które w rasie są częste, sprawdza się karma z jednym źródłem białka (jagnięcina, ryba, kaczka, koń) i bez pszenicy, wprowadzana jako dieta eliminacyjna na 8 tygodni pod kontrolą lekarza — a nie kolejne worki „hipoalergicznej” karmy ze sklepu. Kwasy omega-3 (olej z łososia) poprawiają skórę i szatę, zwłaszcza w linieniu. Przysmaki treningowe — u shiby nagrody muszą być naprawdę dobre (mięso, ser), więc wliczajcie je w dzienną pulę. Gryzaki naturalne zajmują ją na dłużej i czyszczą zęby. Kalkulator porcji przeliczy dawkę na wagę, aktywność i status po kastracji.