Cairn terrier

Cairn terrier jest bystry, pewny siebie i ciekawski — pies, który ma zdanie na każdy temat i nie waha się go wyrazić. Do rodziny przywiązuje się mocno (towarzyskość 4/5), chce uczestniczyć we wszystkim i towarzyszyć w każdym pokoju, ale nie jest przylepny; po dziesięciu minutach na kolanach schodzi sprawdzić, co dzieje się pod płotem. Wobec obcych jest czujny i zaszczeka (głośność 3/5), potem zwykle akceptuje; jako dzwonek do drzwi sprawdza się aż za dobrze.

Z dziećmi radzi sobie dobrze (4/5), szczególnie z tymi w wieku szkolnym, które potrafią go szanować — cairn nie jest pluszakiem i nie lubi być noszony, ciągnięty za brodę ani budzony; dziecko, które to zrobi, dostanie ostrzeżenie. Z innymi psami w domu żyje w zgodzie, jeśli był z nimi wychowany, ale na spacerze bywa zadziorny wobec obcych psów, także dużo większych — to terier, w jego głowie rozmiar nie istnieje. Koty, chomiki i króliki: w naszej skali 2/5, instynkt łowiecki jest w nim żywy i kot sąsiadów będzie zwierzyną, nawet jeśli własny kot jest kolegą. Samotność znosi umiarkowanie; pies, który zostaje sam na 8 godzin bez zajęcia, zajmie się kopaniem w kanapie.

Cairn potrzebuje około godziny ruchu dziennie (energia 4/5): dwa spacery po 30 minut, z których jeden pozwala mu węszyć, kopać i badać teren, plus zabawa. Sam spacer na krótkiej smyczy po chodniku go nie zaspokoi — to pies pracujący nosem i łapami, i jeśli nie dostanie nory do wykopania na spacerze, wykopie ją w rabatce. Świetnie odnajduje się w nosework, agility mini, norowaniu sportowym i dogtrekkingu; na wycieczkę w góry pójdzie z zapałem, mimo 30 cm wzrostu.

Szkolenie: uczy się szybko (inteligencja 4/5) i równie szybko wymyśla, jak obejść zasadę (podatność na trening 3/5). Działa krótki trening na jedzenie, zabawę i ciekawość, konsekwencja w codziennych zasadach (kanapa albo tak, albo nie — nie „czasami”) i poczucie humoru opiekuna. Krzyk i szarpanie dają teriera, który się zamyka i staje bardziej uparty. Dwie umiejętności ćwiczcie od szczeniaka: przywołanie, bo cairn na tropie zająca „nie słyszy” (i w lesie chodzi na długiej lince), i przerywanie szczekania na komendę, bo terier alarmowy bez tego staje się problemem sąsiedzkim. Socjalizacja z innymi psami między 8. a 16. tygodniem zmniejsza późniejszą zadziorność, choć jej nie usuwa.

Cairn terrier jest zdrową (4/5), długowieczną rasą — 12–16 lat to norma, a piętnastolatek na spacerze nie dziwi nikogo. Lista chorób dziedzicznych jest krótka, ale konkretna, i o każdą warto zapytać hodowcę. Leukodystrofia komórek globoidalnych (GCL, choroba Krabbego) — śmiertelna choroba nerwów u szczeniąt, wykrywana testem DNA; obydwoje rodziców powinni być przebadani i nie mogą być oboje nosicielami. Zespolenie wrotno-oboczne (PSS) — wada naczyniowa wątroby, na którą cairn ma predyspozycję rasową; objawia się u szczeniąt zahamowaniem wzrostu, apatią po posiłkach, ślinieniem; wykrywa ją test kwasów żółciowych, który warto zrobić szczeniakowi przy pierwszej wizycie.

Do tego zwichnięcie rzepki (typowe dla małych ras, hodowca ocenia je klinicznie), osteopatia czaszkowo-żuchwowa (CMO — bolesny rozrost kości żuchwy u szczeniąt 4–8 miesięcy, jest test DNA), melanoza oczna (choroba oczu specyficzna dla cairnów, prowadząca do jaskry — badanie okulistyczne rodziców) i choroba von Willebranda (zaburzenie krzepnięcia, test DNA). Alergie skórne i atopia są w rasie częste i objawiają się lizaniem łap i wysypką na brzuchu. Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, ochrona przeciw kleszczom (pies nurkujący w zaroślach zbiera je hurtowo), kontrola zębów — małe rasy mają skłonność do kamienia nazębnego i szczotkowanie 2–3 razy w tygodniu to najtańsza profilaktyka.

Szata cairna to dwie warstwy: miękki podszerstek i szorstki, wodoodporny włos okrywowy, który nie wypada sam, tylko obumiera i czeka na usunięcie. Dlatego cairn prawie nie linieje (2/5) i dlatego wymaga trymowania — wyrywania obumarłego włosa palcami lub trymerem — 2–3 razy w roku, w salonie (150–250 zł za zabieg) albo samodzielnie po nauczeniu się techniki. Nie strzyżcie go maszynką: ścięty włos okrywowy odrasta miękki, jasny i chłonący wodę i brud, a faktura szaty nie wraca. To najczęstszy błąd popełniany przez groomerów niespecjalizujących się w terierach — powiedzcie wprost, że ma być trymowany.

Między trymowaniami: szczotka druciana i grzebień 1–2 razy w tygodniu, z uwagą na brodę (zbiera jedzenie i wodę), pachy i portki, gdzie robią się kołtuny. Kąpiel rzadko — co 2–3 miesiące, szamponem do szaty szorstkiej; częste kąpiele zmiękczają włos. Brodę po posiłku przetrzyjcie ręcznikiem. Pazury co 3–4 tygodnie, choć pies kopiący ściera je sam. Uszy stojące, dobrze wentylowane, kontrola raz w tygodniu wystarczy. Oczy: cairn ma skłonność do chorób oczu, więc każde zaczerwienienie, łzawienie lub zmętnienie to wizyta u lekarza, nie obserwacja. Po spacerze w lesie sprawdzajcie szatę pod kątem kleszczy i rzepów — gęsty włos je świetnie ukrywa.

Cairn terrier o wadze 6–7 kg potrzebuje około 450–550 kcal dziennie, czyli 130–160 g suchej karmy o gęstości 350 kcal/100 g, w dwóch posiłkach. To aktywny pies o świetnym apetycie, a jednocześnie mała rasa, u której 500 g nadwagi to 7 % masy ciała — odpowiednik 5 kg u człowieka. Ważcie psa raz w miesiącu i patrzcie na talię z góry; przysmaki z treningu wliczajcie w dzienną pulę (nie więcej niż 10 % kalorii), a najlepiej odsypujcie je z porannej porcji karmy.

Skład: karma dla małych ras z małą granulką, białko zwierzęce na pierwszym miejscu (25–30 %), umiarkowany tłuszcz. U psów z alergiami skórnymi — a cairny mają do nich skłonność — sprawdza się dieta z jednym źródłem białka (np. jagnięcina albo ryba) i eliminacja pszenicy, wprowadzona na 8 tygodni pod kontrolą lekarza, zanim ktoś zdiagnozuje „alergię na wszystko”. Szczeniaka z podejrzeniem PSS karmi się według wskazań lekarza (ograniczone białko). Jako urozmaicenie sprawdzają się gryzaki naturalne (suszone uszy, ścięgna) — zajmują teriera na dłużej niż zabawka i czyszczą zęby. Kalkulator porcji przeliczy dawkę na wagę i aktywność waszego psa.