Szpic japoński (Nihon Supittsu)

Szpic japoński ma szpicowatą czujność bez szpicowatego jazgotu — i to jest jego istota. Wobec rodziny jest wesoły, czuły i przylepny: chodzi za ludźmi, śpi na łóżku, lubi zabawę i kontakt, uczestniczy w każdej czynności domowej. Wobec obcych początkowo powściągliwy — zaszczeka raz, obserwuje — potem przyjazny; stróż z niego umiarkowany, bo hodowla przez sto lat wybierała psy, które meldują i milkną, a wzorzec zapisuje hałaśliwość jako wadę. Szczeka 2/5, co wśród szpiców jest wyjątkiem.

Z dziećmi jest wyjątkowy (5/5): cierpliwy, zabawowy, na tyle solidny (5–10 kg), by znieść przedszkolaka, i bez terierowej porywczości — z dziećmi w wieku szkolnym to towarzysz zabaw na lata. Z innymi psami towarzyski (4/5), rzadko konfliktowy; z kotem zgodny; instynkt łowiecki niewielki — pogoni gołębia, ale wróci.

Inteligencja 4/5, uczenie 4/5: uczy się chętnie, dla pochwały i jedzenia, i ma mniej uporu niż szpice nordyckie; wrażliwy na ton, po krzyku wycofuje się. Dla początkującego 4/5: łatwy charakter, zdrowa rasa, mało wymagań — trudności to linienie i to, że biały pies w polskim listopadzie wraca ze spaceru szary, choć po wyschnięciu znów jest biały.

Szpic japoński uczy się szybko i chętnie, metodami pozytywnymi, w krótkich sesjach z jedzeniem i pochwałą; podstawy wchodzą w tydzień, sztuczki w kolejne, a rasa dobrze radzi sobie w agility (klasa mini/średnia), obedience, rally-o i dogdancing. Przywołanie jest łatwe — nic nie ciągnie go dalej niż przewodnik. Nauka czystości u małego psa: częste wyjścia, nagroda na dworze, cierpliwość; rasa nie lubi deszczu i błota.

Jeden warunek: nawet cichy szpic jest szpicem i szczekanie nagrodzone uwagą utrwala się — trening ciszy od szczenięcia (komenda po jednym szczeknięciu, nagroda za milczenie) utrzymuje rasę na poziomie 2/5, jego brak podnosi ją do 4/5. Socjalizacja z obcymi ludźmi — spokojna, żeby rezerwa nie przeszła w lęk; z dziećmi i psami — prosta. Trening samotności: stopniowy, bo pies przylepny.

Ruch: 45–60 minut dziennie (4/5) w spacerach i zabawie, plus praca dla głowy; szpic japoński jest zwinny, wytrzymały, lubi wędrówki i dobrze znosi zimno. W upale gęsta szata to spacer rano i wieczorem. W mieszkaniu 5/5: mały, cichy jak na szpica, czysty, nie pachnie — jedna z najlepszych ras grupy 5 do bloku.

Szpic japoński jest rasą zdrową (4/5, 12–15 lat) — hodowla trwa dopiero sto lat, wywodzi się ze zdrowych szpiców niemieckich, i japońskie kluby selekcjonowały na temperament, a nie na skrajności budowy. Punkty kontroli: zwichnięcie rzepki (najczęstsze — badanie rodziców, stopnie 1–4, przy 3–4 operacja), PRA (sporadycznie — badanie oczu), epilepsja rzadko, niedoczynność tarczycy w starszym wieku.

Codzienność: łzawienie i zacieki pod oczami — u białego psa widoczne jak u żadnego innego; przyczyną bywa zwężony kanalik łzowy, rzęsy, alergia lub po prostu budowa, i warto, żeby weterynarz to sprawdził, zanim opiekun zacznie stosować preparaty wybielające. Alergie skórne (świąd, lizanie łap, zaczerwienienie skóry pod białą szatą widoczne od razu) — pokarmowe i środowiskowe. Zęby: kamień u mniejszych psów, szczotkowanie. Przegrzewanie latem pod podwójną szatą.

Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, ochrona przeciwkleszczowa (kleszcz w białej szacie widoczny, ale w podszerstku nie), oczy przetarte codziennie, uszy stojące — przegląd co tydzień, rzadko problem, zęby co roku u weterynarza, waga co miesiąc (rzepki), coroczne badanie krwi po 8. roku. Kastracja bez pośpiechu — u szpiców decyzja z weterynarzem z uwagi na alopecję X, choć u japońskiego rzadszą niż u niemieckiego.

Szata szpica japońskiego jest podwójna — prosta, odstająca, śnieżnobiała okrywa i gęsty, miękki podszerstek — z kryzą na szyi, piórami na łapach i puszystym ogonem; i ma cechę, o której opiekunowie mówią najczęściej: czyści się sama. Pies wraca z listopadowego spaceru szary do brzucha, wysycha na legowisku i po przeczesaniu jest biały; błoto wykrusza się, kurz nie trzyma się włosa, pies nie pachnie. Kąpiel co 2–3 miesiące wystarcza, częstsza odtłuszcza szatę i sprawia, że zaczyna brudzić się naprawdę.

Linieje wyraźnie (4/5), z dwoma wysypami podszerstka wiosną i jesienią, kiedy białe kłęby są na wszystkim. Czesanie poza linieniem: szczotka z metalowymi szpilkami i grabie do podszerstka 1–2 razy w tygodniu, warstwami do skóry, z uwagą na kryzę, za uszami, pod pachami i na spodniach; w linieniu codziennie po 15 minut przez 3–4 tygodnie. Nie strzyc, nie golić — podwójna szata chroni, golona odrasta źle, a u szpiców golenie bywa wyzwalaczem alopecji.

Oczy: przetarte codziennie wilgotnym wacikiem, zacieki od łez to główny temat kosmetyczny rasy — czyste oczy, sucha okolica, filtrowana woda i miska ceramiczna pomagają bardziej niż preparaty wybielające; przy nasilonym łzawieniu weterynarz sprawdza kanalik łzowy. Uszy stojące — przegląd co tydzień. Zęby: szczotkowanie 2–3 razy w tygodniu. Pazury co 3–4 tygodnie. Włos między opuszkami przycięty.

Dorosły szpic japoński 5–10 kg zjada 100–180 g dobrej karmy suchej dziennie (350–650 kcal) w dwóch posiłkach; pies sportowy więcej, kanapowy po kastracji mniej. Rasa tyje łatwo, a gęsta szata maskuje sylwetkę — żebra pod dłonią przez podszerstek, waga co miesiąc; nadwaga obciąża rzepki. Szczenię: karma dla ras małych do 10–12 miesięcy, trzy posiłki do 6. miesiąca.

Łzawienie i biała szata mają związek z dietą częściej, niż się wydaje: alergia pokarmowa (najczęściej na białko kurczaka lub wołowiny) daje łzawienie, świąd i rude zacieki na białych łapach — przy takich objawach pierwszy krok to dieta eliminacyjna na jedno źródło białka przez 8 tygodni, a nie preparaty na zacieki. Karma bez barwników, filtrowana woda i miska ceramiczna zamiast plastikowej też pomagają. Kwasy omega-3 wspierają skórę pod podszerstkiem.

Zmiany karmy stopniowo, przez tydzień. Smakołyki na treningu wliczone w dawkę — przy 7 kg dwa plasterki sera to 10 % dziennej energii. Zęby: karma sucha i gryzaki opóźniają kamień, nie zastąpią szczotkowania. Woda dostępna zawsze, latem w cieniu — pies z podwójną szatą pije po spacerze dużo.