Whippet

Whippet to pies o łagodnym, czułym i cichym usposobieniu, który w domu żyje w trybie oszczędzania energii. Przez większość dnia leży zawinięty w koc na kanapie (miękkość podłoża ma dla niego znaczenie — na twardym robią mu się odleżyny na łokciach), wstaje na spacer, biegnie, wraca i znów leży. Do domowników jest bardzo przywiązany (4/5), lubi bliskość fizyczną — spanie pod kołdrą to norma w rasie — i śledzi wzrokiem, kto gdzie idzie, ale nie domaga się ciągłej uwagi. Wobec obcych jest przyjazny lub nieśmiały, zależnie od socjalizacji; nie ma w nim ani instynktu stróża, ani agresji.

Z dziećmi jest dobry (4/5), pod warunkiem że są spokojne: whippet źle znosi hałas, szarpanie i chaotyczne zabawy — nie zareaguje agresją, tylko ucieknie i będzie unikał dziecka. Z innymi psami żyje zgodnie (4/5), zwłaszcza z chartami, z którymi dzieli styl zabawy (pogoń w kółko, potem sen). Z kotem domowym zwykle się układa, jeśli został z nim wychowany (3/5), ale obcy kot na dworze uruchamia pościg — to sighthound i widok czegoś małego i szybkiego wyłącza mu myślenie. Samotność w ciągu dnia pracy znosi, jeśli ma to od szczeniaka i drugiego psa; whippet sam przez 9 godzin nie niszczy, ale bywa smutny, i wielu opiekunów kończy z dwoma whippetami.

Whippet ma dużo energii (4/5), ale wydaje ją w krótkich wybuchach. Dorosłemu wystarczają dwa spacery po 30 minut i 2–3 razy w tygodniu możliwość biegu na ogrodzonym terenie — sprint z innym psem, za piłką lub na coursingu (bieg za sztucznym zającem, dyscyplina, w której whippety są mistrzami). Kilka minut biegu z pełną prędkością zaspokaja go na resztę dnia. Długi trucht przy rowerze jest możliwy, ale to nie jest jego dyscyplina; jest sprinterem, nie maratończykiem. Za to na wycieczkę w góry pójdzie bez problemu.

Poza ogrodzeniem whippet chodzi na smyczy: zając, sarna, kot — pościg włącza się w ułamku sekundy i przy 60 km/h nie ma szans zareagować na samochód. Przywołanie ćwiczcie od szczeniaka na długiej lince, z najlepszymi nagrodami, ale traktujcie je jako zabezpieczenie dodatkowe, nie jedyne. Szkolenie idzie dobrze (4/5): whippet jest bystry, chętny do współpracy i wrażliwy — uczy się na nagrodę i zabawę, a od krzyku i szarpania zamyka się na tygodnie. Krótkie sesje, spokojny głos, bez presji. Socjalizacja między 8. a 16. tygodniem jest u tej wrażliwej rasy kluczowa: dużo łagodnych doświadczeń z ludźmi, miastem, hałasem, bo whippet bez tej bazy staje się lękliwy. Jako pies do agility, coursingu, dogfrisbee i rally-o sprawdza się doskonale.

Whippet jest zdrową rasą (4/5) o długim życiu (12–15 lat) i krótkiej liście chorób, ale każda pozycja na niej jest specyficzna dla rasy. Serce: u whippetów szmery sercowe i choroby zastawki mitralnej są częstsze niż u innych ras, a jednocześnie fizjologicznie duże serce sportowca daje obraz, który lekarz spoza chartów może błędnie odczytać — dlatego rodzice powinni mieć echo serca u kardiologa, a dorosły pies kontrolę co 1–2 lata po 6. roku życia. Mięśnie: mutacja genu miostatyny (MSTN) daje w homozygocie tzw. bully whippeta — psa z podwójnym umięśnieniem, skurczami i problemami z ruchem; nosiciele (jedna kopia) są szybsi i to bywało nagradzane na torze, więc w hodowli wyścigowej mutacja jest częsta. Test DNA rodziców, i żaden z nich nie powinien być homozygotą.

Oczy: badanie okulistyczne rodziców na zaćmę i inne wady dziedziczne. Narkoza: bardzo mało tkanki tłuszczowej i inny metabolizm leków — powiedzcie przed każdym zabiegiem, że to chart, nowoczesne protokoły są bezpieczne. Skóra: cienka, rozcina się na gałęziach i siatkach, wymaga szycia tam, gdzie u innego psa byłoby zadrapanie. Urazy sportowe — naciągnięcia mięśni, złamania palców na coursingu — to chleb powszedni whippetów biegających w zawodach. Zęby: małe rasy chartów mają skłonność do kamienia; szczotkowanie 2–3 razy w tygodniu. Whippet w ZKwP ma niewiele obowiązkowych badań, więc różnicę między hodowlami robi to, co hodowca robi dobrowolnie — pytajcie o serce i MSTN.

Pielęgnacja szaty whippeta zajmuje kilka minut tygodniowo (1/5): krótki, cienki włos bez podszerstka, gumowa rękawica raz w tygodniu, kąpiel raz na 2–3 miesiące, brak zapachu psa i niewielkie linienie (2/5), którego włos jest tak drobny, że nie tworzy kłębów. Cała reszta pielęgnacji to ochrona tego, czego whippet nie ma: tłuszczu, podszerstka i grubej skóry. Zimą i w deszczu whippet marznie i drży — ubranko poniżej 10 °C, ocieplany kombinezon w mróz, a po spacerze w deszczu wytarcie i koc. To nie jest przesada opiekunów, tylko fizjologia psa z 5 % tkanki tłuszczowej.

Skóra jest cienka jak papier: po spacerze w lesie sprawdzajcie boki, uda i łapy pod kątem rozcięć, a w apteczce trzymajcie środek do przemywania ran i bandaż samoprzylepny — rana głębsza niż otarcie wymaga szycia, i to szybko. Latem jasne whippety palą się na słońcu (uszy, nos, brzuch) — krem z filtrem dla psów. Legowisko: miękkie, najlepiej dwa (jedno na kanapie, jedno w cichym miejscu), inaczej pies wybierze wasze łóżko, a na twardej podłodze zrobią mu się odleżyny na łokciach i kości kulszowej. Pazury co 2–3 tygodnie — sprężysty chód chartów mało je ściera. Uszy różyczkowate, łatwe do kontroli raz w tygodniu. Zęby, jak wyżej.

Whippet o wadze 12–14 kg potrzebuje około 750–900 kcal dziennie, czyli 210–260 g suchej karmy o gęstości 350 kcal/100 g, w dwóch posiłkach; pies biegający na coursingu w sezonie — do 20 % więcej. Wybierajcie karmę z 26–30 % białka zwierzęcego i umiarkowanym tłuszczem; whippet dobrze wykorzystuje tłuszcz jako paliwo, ale przy 20 godzinach snu dziennie nadmiar szybko odkłada się na żebrach. Prawidłowa sylwetka: widoczne 2–3 ostatnie żebra, wyraźne kości biodrowe, głęboko podciągnięty brzuch. To nie jest chudy pies, to jest chart — jeśli lekarz lub sąsiad mówi o niedowadze, porównajcie ze wzorcem, nie z labradorem.

Whippety bywają wybredne, zwłaszcza w cieple i w stresie; pominięty posiłek to nie problem, dopóki waga trzyma się w normie, a zmienianie karm w reakcji na każdy grymas uczy psa, że warto grymasić. Jedna dobra karma, miska na 15 minut, potem zabierana. Godzina spokoju przed biegiem i po nim — ryzyko skrętu żołądka jest u whippeta niewielkie, ale bieg z pełnym żołądkiem szkodzi każdemu psu. Suplement na stawy i omega-3 po 7. roku życia oraz u psów biegających w zawodach. Kalkulator porcji przeliczy dawkę z wagi i aktywności — dla kanapowego whippeta wybierzcie aktywność niską, dla coursingowego średnią.