Kot birmański (Święty kot birmański)

Kot birmański jest łagodny w stopniu, który zaskakuje osoby znające koty głównie z internetowych memów. Chce być tam, gdzie ludzie: w tym samym pokoju, na kolanach, w nogach łóżka, a wobec obcych jest raczej ciekawski niż płochliwy — gość po kwadransie ma birmana na kolanach. Nie jest przy tym natrętny ani gadatliwy (głośność 2/5): odzywa się cicho i rzadko, a uwagi domaga się wzrokiem, nie miauczeniem.

Z dziećmi radzi sobie najlepiej ze wszystkich ras w bazie (5/5): ma wysoki próg tolerancji na hałas i niezdarne głaskanie, a zamiast drapać, odchodzi. To samo dotyczy innych kotów i psów (5/5) — birman zwykle zaprzyjaźnia się ze spokojnym psem szybciej niż pies z nim. Ceną tej towarzyskości jest samotność: birman zostawiany na 9–10 godzin dziennie staje się apatyczny, a bywa, że przestaje jeść. Jeśli pracujecie poza domem, kupujcie dwa koty albo łączcie birmana z innym zwierzęciem. Energia jest umiarkowana (3/5): kocię bawi się intensywnie, dorosły kot ma dwie–trzy sesje aktywności dziennie i długie drzemki między nimi; nie wspina się na szafy tak jak koty orientalne, woli parapet i oparcie kanapy.

Dwie sesje zabawy po 10–15 minut dziennie — wędka z piórkami, mysz na sznurku, piłeczka po korytarzu — wystarczą, żeby birman był zadowolony i szczupły. Zabawa powinna kończyć się złapaniem zabawki, a najlepiej kilkoma kawałkami karmy z ręki; kot, który poluje bez zdobyczy, frustruje się. Birman uczy się przeciętnie (3/5), ale jest chętny do kontaktu i szybko opanowuje przywołanie na imię, wchodzenie do transportera na komendę i czekanie na posiłek na wyznaczonym miejscu. Niektóre birmany aportują.

Dom: drapak z legowiskiem na wysokości 1–1,5 m (birman nie potrzebuje sufitu), półka przy oknie, drapak poziomy z tektury, miękkie miejsca w kilku pokojach — ten kot sypia tam, gdzie są ludzie. Kuweta w cichym miejscu, na każdego kota jedna plus jedna zapasowa, ze żwirkiem drobnym, bo długie włosy na łapach zbierają grube granulki. Okna i balkon osiatkowane: birman jest ufny i mało ostrożny, wyjdzie za gołębiem z czwartego piętra. To kot wyłącznie do domu — wypuszczony na dwór podejdzie do obcego człowieka i obcego psa z tą samą ufnością, z jaką podchodzi do was.

Kot birmański jest zdrową rasą (4/5), ale jego powojenna odbudowa z persów i syjamów zostawiła dwa dziedziczne obciążenia, o które trzeba zapytać hodowcę. Pierwsze to torbielowatość nerek (PKD) — gen po persach; wykrywa go prosty test DNA i oboje rodziców powinni mieć wynik negatywny. Drugie to kardiomiopatia przerostowa (HCM) — echo serca rodziców przed kryciem, a u dorosłego kota kontrola co 1–2 lata po 3. roku życia. W hodowlach Felis Polonia (FIFe) oba badania są standardem; poza nimi bywa różnie i szczenięta bez badań kosztują mniej nie bez powodu.

Do tego rzadkie choroby specyficzne dla rasy: hemofilia B (zaburzenie krzepnięcia, test DNA istnieje), hipotrichoza z aplazją grasicy (kocięta rodzą się bez sierści i nie przeżywają — hodowca wie, czy linia jest obciążona) i skłonność do zwyrodnienia rogówki. Rutyna jak u każdego kota: szczepienia, odrobaczanie 2–4 razy w roku, kontrola zębów raz w roku, po 7. roku życia badanie krwi i moczu co roku — nerki są u kotów seniorów problemem numer jeden, a birman z PKD w rodowodzie tym bardziej. Najczęstszym nabytym problemem birmana jest nadwaga: spokojny kot o świetnym apetycie po kastracji tyje, jeśli miska stoi na wolnym dostępie.

Szata birmana jest półdługa i jedwabista, z bardzo skąpym podszerstkiem — dlatego, w przeciwieństwie do persa czy kota norweskiego, prawie się nie kołtuni. Szczotkowanie 2 razy w tygodniu grzebieniem o rzadkich zębach i miękką szczotką wystarcza przez większość roku (pielęgnacja 3/5); w linieniu wiosennym (3/5) 3–4 razy w tygodniu, żeby kot nie połykał wypadającego włosa i nie wymiotował kulami włosowymi. Miejsca, gdzie kołtuny jednak się zdarzają: za uszami, pod pachami i na „portkach” — sprawdzajcie je palcami.

Kąpiel jest zbędna poza wystawami; birman myje się sam i jest w tym dokładny. Białe rękawiczki na łapach żółkną od żwirku i śliny — to kosmetyka, nie problem, ale hodowcy wystawowi używają drobnego żwirku i przecierają łapy wilgotną ściereczką. Oczy: niebieskie, u kotów point skłonne do lekkiego łzawienia, przecieranie raz na kilka dni. Uszy zaglądajcie raz w tygodniu. Pazury co 2–3 tygodnie u kota niewychodzącego. Zęby: szczotkowanie 2–3 razy w tygodniu albo karma stomatologiczna i kontrola u lekarza raz w roku. W upalne dni jasny kot o ciemnej masce lubi leżeć w słońcu — pilnujcie dostępu do cienia i wody, birman jest ciepłolubny do przesady.

Kot birmański o wadze 4–5 kg potrzebuje około 200–260 kcal dziennie po kastracji: 55–75 g suchej karmy lub 250–300 g mokrej, najlepiej w połączeniu, bo nawodnienie z karmy mokrej chroni nerki — a w tej rasie jest to argument szczególny (PKD w rodowodzie). Skład: mięso na pierwszym miejscu, białko zwierzęce co najmniej 30–35 % w karmie suchej, tauryna, minimum węglowodanów. Birman nie jest wybredny, więc nie ma potrzeby rotowania karm.

Jest za to jedzeniolubny i spokojny — połączenie, które po kastracji prowadzi do nadwagi u większości birmanów z miską na wolnym dostępie. Odmierzajcie dzienną porcję wagą, dzielcie na 3–4 posiłki, część podawajcie z zabawek logicznych albo miski spowalniającej, ważcie kota raz w miesiącu i korygujcie o 10 % przy każdej zmianie. Prawidłowa sylwetka: żebra wyczuwalne pod cienką warstwą, talia widoczna z góry mimo długiej szaty (sprawdzajcie dłońmi, nie oczami). Kwasy omega-3 poprawiają szatę; pasta na kule włosowe w sezonie linienia. Kalkulator porcji przeliczy kalorie na wagę, wiek i status po kastracji.