Gończy polski

Gończy polski to pies o dwóch obliczach: w lesie zawzięty, wytrwały i głośny, w domu spokojny, czuły i zaskakująco delikatny wobec swoich. Wobec obcych zdystansowany, ale nie agresywny (towarzyskość 3/5); jako pies stróżujący sprawdza się tylko o tyle, że ostrzega głosem — a głos ma imponujący. Z dziećmi jest cierpliwy (3/5), z innymi psami zwykle zgodny — gończe pracowały w parach i sforach — natomiast koty, króliki i drób traktuje jak zwierzynę (2/5), i tego wychowanie nie zmieni.

Cechą, która najczęściej zaskakuje nabywców spoza środowiska myśliwskiego, jest głos. Gończy polski „gra”: na tropie, z podniecenia, z tęsknoty za domownikami, na widok sarny za płotem. Nie jest to szczekanie, które można oduczyć; to sposób komunikacji, dla którego rasa powstała (głośność 5/5). W bloku oznacza to konflikt z sąsiadami w ciągu tygodnia. Druga cecha to niezależność: pies, który przez godziny idzie za tropem bez człowieka, podejmuje decyzje sam i nie pyta. Najlepszy dom: wieś, dom z dużym ogrodzonym terenem, opiekun, który poluje, biega, uprawia dogtrekking albo canicross i traktuje psa jak partnera w pracy.

Dwie do trzech godzin ruchu w terenie dziennie, w tym praca nosem (energia 5/5). Gończy bez pracy węchowej nie jest zmęczony po dwugodzinnym marszu przy nodze; jest zmęczony po godzinie tropienia. Dla nie-myśliwych zamiennikiem jest mantrailing (tropienie człowieka), praca na ścieżce tropowej, canicross, dogtrekking — dyscypliny, w których gończe polskie wygrywają zawody. Niedopracowany gończy w domu wyje, kopie i ucieka za tropem przez każdą lukę w płocie.

Szkolenie: podatność 3/5, czyli pies inteligentny (4/5), który uczy się szybko wszystkiego, co ma związek z tropem, i wolno tego, co nie ma. Przywołanie ćwicz od pierwszego dnia i traktuj jak nigdy niedokończone — na gorącym tropie zająca gończy nie słyszy. Spacery w lesie na długiej lince, nie luzem; ogrodzenie wysokie i szczelne. Kary fizyczne nie działają — pies twardnieje i zamyka się; działa nagroda, spokojna konsekwencja i, przede wszystkim, zaspokojona potrzeba pracy. Gończy, który miał rano dwie godziny tropienia, po południu jest najspokojniejszym psem w domu.

Rasa zdrowa (4/5), ukształtowana przez pracę w trudnym terenie i wciąż selekcjonowana użytkowo, bez chorób dziedzicznych typowych dla ras wystawowych. Jedyne badanie, które warto wymagać od rodziców, to orzeczenie dysplazji stawów biodrowych (HD A lub B) — pies pracujący w górach obciąża biodra bardziej niż inne. Warto też zapytać o uszy w linii: opadające uszy gończego przy pracy w mokrym lesie sprzyjają zapaleniom.

Realne zagrożenia zdrowotne gończego polskiego są terenowe, nie genetyczne. Kleszcze i babeszjoza — pies spędzający godziny w lesie na Podkarpaciu, Lubelszczyźnie czy Mazurach musi mieć profilaktykę przeciwkleszczową przez cały sezon, od marca do listopada, bez przerw; leczenie babeszjozy jest drogie i nie zawsze skuteczne. Kontuzje: rozcięcia opuszek, zwichnięcia, rany od dzika u psów pracujących — apteczka w aucie i kontrola łap po każdym wyjściu w teren. Skręt żołądka: głęboka klatka, dwa posiłki, godzina odpoczynku po jedzeniu. Życie 12–15 lat; badania krwi raz w roku od 7. roku.

Krótka, twarda, przylegająca szata z gęstym podszerstkiem to szata robocza: nie kołtuni się, odpycha wodę i błoto, po wyschnięciu strzepuje się z psa razem z brudem. Szczotkowanie raz w tygodniu gumową rękawicą, w okresie linienia (wiosna, jesień, 3/5) 2–3 razy w tygodniu zgrzebłem. Kąpiel kilka razy do roku, po prawdziwym ubłoceniu lub wytarzaniu w padlinie — co u gończego zdarza się częściej niż u innych ras.

Uszy to punkt obowiązkowy: opadające, ciężkie, po każdym dniu w lesie sprawdź, czy nie ma w nich kleszczy, nasion traw i wilgoci; czyszczenie płynem raz w tygodniu. Łapy po każdym wyjściu w teren: opuszki, przestrzenie między palcami (kłosy, kleszcze, rozcięcia). Pazury u psa pracującego ścierają się same; u psa mniej aktywnego skracaj co 3–4 tygodnie. Zęby 2 razy w tygodniu. Umaszczenie czarne podpalane lub czekoladowe nie wymaga żadnej dodatkowej pielęgnacji — w przeciwieństwie do białych ras nie pokazuje przebarwień.

Pracujący gończy o masie 25 kg potrzebuje 1 500–1 900 kcal dziennie — w sezonie polowań lub przy codziennym tropieniu nawet więcej, poza sezonem wyraźnie mniej. To pies, którego dawkę karmy trzeba zmieniać wraz z obciążeniem: karma dla psów aktywnych (26–30 % białka, 15–20 % tłuszczu) w sezonie, karma standardowa dla ras średnich poza nim, i ważenie co miesiąc, bo gończy bez pracy tyje jak każdy pies myśliwski.

Zasady praktyczne: główny posiłek wieczorem, po pracy, nigdy przed wyjściem w teren (skręt żołądka); rano lekka porcja. Suplementacja stawów (glukozamina, chondroityna, omega-3) od 5.–6. roku życia u psa pracującego w górach. Woda w terenie — gończy pracujący kilka godzin odwadnia się szybciej, niż wygląda; butelka dla psa w plecaku to nie fanaberia. Dawkę policz w kalkulatorze poniżej, wybierając wysoką aktywność w dni pracy.