Kot bombajski

Bombaj to burma w czarnym futrze — i to nie jest metafora, tylko genetyka. Chce być z ludźmi cały czas: wita w drzwiach, prowadzi do kuchni, siada na kolanach przy każdej okazji, śpi pod kołdrą i chodzi za wybranym człowiekiem z pokoju do pokoju. Głos ma miękki i umiarkowany (2/5), używa go do „rozmowy”, nie do żądań. Wobec obcych jest ufny — gość to dla bombaja nowe kolana, a lęk przed ludźmi w dobrze zsocjalizowanym kocie tej rasy praktycznie nie występuje.

Z dziećmi radzi sobie wyjątkowo (5/5): jest cierpliwy, lubi zabawę, nie jest kruchy i znosi hałas. Z innymi kotami i psami (4/5) dogaduje się dobrze, choć chce być w centrum uwagi. Samotność znosi źle — jak burma, w stopniu większym niż większość ras: sam przez 9 godzin dziennie staje się natarczywy, głośny, a bywa, że przestaje jeść. Hodowcy sprzedają kocięta do domów, w których nikogo nie ma w ciągu dnia, tylko parami. Energia 4/5: bawi się intensywnie, aportuje jak pies, wspina się umiarkowanie, potem przychodzi się przytulić. Jest ciepłolubny do przesady: zimą leży na kaloryferze i pod lampą, latem w słońcu, a w chłodnym pokoju traci ochotę do zabawy. Dojrzewa wolno; kocięca żywiołowość zostaje mu do 3 lat, a niektóre bombaje bawią się jak kocięta do końca życia.

Bombaj potrzebuje 2–3 sesji zabawy dziennie po 10–15 minut i kontaktu przez resztę dnia: może leżeć na biurku podczas pracy, ale nie może być zamknięty w innym pokoju. Aport piłeczki po korytarzu (przynosi, dopóki nie przestaniecie rzucać), wędka z piórkami, zabawki logiczne z karmą, sztuczki na kliker (siad, daj łapę, obrót) — uczy się chętnie (4/5) i szybko. Spacery w szelkach są dla tej rasy dobrym pomysłem: bombaj lubi nowe miejsca i nie panikuje na dworze.

Dom: drapak z legowiskiem na 1,5–2 m, półka przy oknie, ciepłe miejsca — koc na kaloryferze, poduszka na parapecie nad grzejnikiem; uwaga na kuchenkę i piekarnik, bombaj szuka ciepła wszędzie. Siatki w oknach i na balkonie — ten ufny kot wyjdzie za każdym, kto otworzy drzwi. Kuweta w cichym miejscu, sprzątana codziennie. Wypuszczanie luzem — nie: czarny kot na drodze nocą jest niewidoczny dla kierowcy, a bombaj podejdzie do obcego psa z tą samą ufnością, z jaką podchodzi do gości. Najlepszym wyposażeniem mieszkania jest drugi kot — najlepiej drugi bombaj lub burma, bo spokojniejsze rasy bywają zmęczone jego natarczywością.

Bombaj jest zdrowy (4/5) i długowieczny (13–16 lat), a jego lista obciążeń to lista burmy, z której powstał. Kardiomiopatia przerostowa (HCM): echo serca rodziców przed kryciem, u dorosłego kota kontrola co 1–2 lata po 3. roku życia. Wada czaszkowo-twarzowa (zespół głowy burmskiej, BHD) — śmiertelna wada rozwojowa kociąt z amerykańskich linii burmskich, z testem DNA; w Polsce hodowle prowadzą głównie typ europejski, ale zapytajcie hodowcę, z jakich linii pochodzą jego koty. Hipokaliemia (dziedziczny spadek potasu, osłabienie mięśni u młodych kotów) — test DNA, jeśli w rodowodzie są burmy europejskie. Plus wynik FIV/FeLV rodziców.

Dwie sprawy nabyte są w rasie częste. Zapalenie dziąseł i choroby przyzębia: szczotkowanie zębów od kocięcia, kontrola raz w roku, u części kotów sanacja co 1–2 lata. Łzawienie oczu: krótki nos i duże oczy sprzyjają nadmiernemu łzawieniu, a u czarnego kota rdzawe ślady nie są widoczne, ale wilgoć pod okiem — tak; przecieranie raz na kilka dni. Po burmie bombaj ma też skłonność do cukrzycy przy nadwadze — waga jest profilaktyką, a glukoza w corocznym badaniu krwi po 7. roku życia obowiązkiem. Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, po 7. roku życia krew i mocz co roku. Kocięta bombajskie rodzą się czasem z pręgami lub rdzawym nalotem, które znikają z wiekiem — to nie jest wada, chyba że zostaną po roku.

Szata bombaja to najkrótsza i najprostsza okrywa w bazie (pielęgnacja 1/5): przylegający, cienki włos bez podszerstka, lśniący jak lakierowana skóra — gumowa rękawica raz w tygodniu, przetarcie zamszem dla połysku przed wystawą i tyle. Linienie niemal zerowe (1/5), kąpiel zbędna. Rdzawy nalot na czarnej sierści u dorosłego kota to zwykle słońce (czarny pigment blaknie) lub niedobór tyrozyny w diecie — karma z wysoką zawartością mięsa rozwiązuje drugie, ograniczenie leżenia w pełnym słońcu pierwsze.

Trzy rzeczy wymagają regularności. Zęby: bombaj ma skłonność do zapalenia dziąseł — szczotkowanie 3 razy w tygodniu pastą dla kotów, przyzwyczajanie od kocięcia za przysmaki (bombaj daje się tego nauczyć), karma stomatologiczna, kontrola i w razie potrzeby sanacja u lekarza. Oczy: przecieranie gazikiem z solą fizjologiczną raz na 2–3 dni, bo łzawienie w rasie jest częste. Waga: co miesiąc na wadze, bo cukrzyca u kotów burmskiego pochodzenia idzie za nadwagą. Ciepło: bombaj marznie i szuka ciepła — zimą sprawdzajcie, czy nie śpi na piekarniku ani między grzejnikiem a zasłoną; ocieplane legowisko rozwiązuje problem. Uszy kontrola raz w tygodniu, pazury co 2–3 tygodnie u kota niewychodzącego.

Kot bombajski o wadze 4–5 kg potrzebuje około 210–260 kcal dziennie po kastracji: 60–75 g suchej karmy lub 260–310 g mokrej. Skład ma znaczenie większe niż u innych ras z dwóch powodów. Po pierwsze cukrzyca (dziedzictwo burmy): karma wysokobiałkowa (min. 35–40 % białka zwierzęcego w suchej), niskowęglowodanowa, z mięsem na pierwszym miejscu, karma mokra jako połowa dawki lub więcej. Po drugie kolor: czarny pigment wymaga tyrozyny, a kot na karmie ubogiej w mięso rudzieje — wysokomięsna dieta utrzymuje szatę czarną i lśniącą.

Bombaj je chętnie i tyje łatwo, a muskularna budowa maskuje nadwagę: sprawdzajcie żebra dłońmi i ważcie kota co miesiąc; przyrost 200 g to sygnał do korekty porcji o 10 %. Porcje odmierzane wagą, 3–4 posiłki dziennie, część z zabawek logicznych — bombaj lubi zdobywać jedzenie. Przysmaki maksymalnie 10 % kalorii dnia i wyłącznie mięsne. Karmy „light” z dużą ilością zbóż są u tej rasy złym pomysłem — chudnie od mniejszej porcji dobrej karmy, nie od gorszej. Kalkulator porcji poda dawkę dla wagi, wieku i statusu po kastracji waszego kota.