Kot tonkijski

Tonkijczyk to kot, który chce być w środku wszystkiego: na kolanach, na ramieniu, na biurku między klawiaturą a ekranem. Przywiązuje się do całej rodziny (towarzyskość 5/5), wita w drzwiach, prowadzi do kuchni i idzie za człowiekiem do łazienki — samotność znosi źle, i to jest pierwsza rzecz do sprawdzenia przed zakupem. Rozmawia: nie tak głośno i nieustannie jak syjam (3/5), ale komentuje, odpowiada na imię i domaga się dialogu. Wobec obcych jest ufny i ciekawski, gościa traktuje jak nowe kolana.

Z dziećmi radzi sobie znakomicie (5/5): jest cierpliwy, lubi zabawę i nie jest kruchy; z innymi kotami i psami (4/5) dogaduje się szybko i często to on prowokuje zabawę. Najlepiej czuje się z drugim tonkijczykiem, burmą lub innym aktywnym kotem — hodowcy sprzedają kocięta do domów, gdzie nikogo nie ma w ciągu dnia, wyłącznie parami, i to nie jest chwyt handlowy. Energia 4/5: bawi się intensywnie, wspina się (nie tak wysoko jak angora), aportuje, potem przychodzi się przytulić. Jest ciepłolubny: zimą leży na kaloryferze, latem w słońcu, a pod kołdrą śpi w każdej porze roku. Charakter dojrzewa wolno; kocięca żywiołowość zostaje mu do 3 lat.

Tonkijczyk potrzebuje 2–3 sesji zabawy dziennie po 10–15 minut i kontaktu przez resztę dnia: może leżeć na biurku podczas pracy, ale nie może być zamknięty w innym pokoju. Trening 5/5 to najwyższa ocena w bazie: kliker, sztuczki (siad, daj łapę, obrót, skok na ramię), aport, spacery w szelkach, tor przeszkód — tonkijczyk opanowuje to w kilka dni i domaga się kolejnych. Zabawki logiczne z karmą są dla niego najlepszą formą podawania suchej karmy.

Dom: drapak z legowiskiem na 1,5–2 m, półka przy oknie, ciepłe miejsca — koc na kaloryferze, poduszka na parapecie nad grzejnikiem; uwaga na kuchenkę i piekarnik, tonkijczyk szuka ciepła wszędzie. Okna i balkon osiatkowane; kot jest ufny i wyjdzie za każdym, kto otworzy drzwi. Kuweta w cichym miejscu, sprzątana codziennie. Wypuszczanie luzem — nie: tonkijczyk podejdzie do obcego psa z tą samą ufnością, z jaką podchodzi do gości. Szafki na zamek dziecięcy, bo uczy się je otwierać. Najlepszym wyposażeniem mieszkania jest drugi kot — sam tonkijczyk w domu, w którym nikogo nie ma przez 9 godzin, staje się natarczywy, głośny albo apatyczny.

Tonkijczyk jest zdrowy (4/5) i długowieczny (13–16 lat), a jako krzyżówka dwóch ras ma szerszą pulę genów niż każda z nich osobno — nie dziedziczy jednak wszystkiego, co u nich najlepsze, tylko to, co jest u obu. Kardiomiopatia przerostowa (HCM): echo serca rodziców przed kryciem, u dorosłego kota kontrola co 1–2 lata po 3. roku życia. Po burmie warto zapytać hodowcę o test na hipokaliemię (dziedziczny spadek potasu, objawia się osłabieniem mięśni u młodych kotów) — nie jest to standard u tonkijczyków, ale w liniach z bliskim burmskim przodkiem ma sens. Po syjamie: skłonność do zapalenia dziąseł i chorób przyzębia, w rasie wyraźna — szczotkowanie zębów od kocięcia (tonkijczyk daje się tego nauczyć), kontrola raz w roku, u części kotów sanacja co 1–2 lata.

Do tego amyloidoza (odkładanie białka w wątrobie i nerkach, opisywana u syjamów i pokrewnych ras — pytajcie hodowcę o historię linii), zez i drżenie gałek ocznych u kotów point (kosmetyczne, nie wpływa na wzrok), wrażliwość na narkozę jak u ras orientalnych — powiedzcie lekarzowi o rasie przed zabiegiem. Badanie FIV/FeLV rodziców. Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, po 7. roku życia badanie krwi i moczu co roku. Nadwaga po kastracji zdarza się, bo tonkijczyk je chętnie, ale przy energii 4/5 jest rzadsza niż u brytyjczyków.

Szata tonkijczyka jest krótka, jedwabista, przylegająca, bez podszerstka — pielęgnacja 1/5, linienie 1/5: gumowa rękawica raz w tygodniu, przetarcie zamszem dla połysku i tyle. Kąpiel zbędna. W domu sierści prawie nie ma, co czyni tę rasę wygodną, choć nie hipoalergiczną (alergen jest w ślinie i naskórku).

Trzy rzeczy wymagają regularności. Zęby: to najważniejszy punkt pielęgnacji tonkijczyka — szczotkowanie 3 razy w tygodniu pastą dla kotów, przyzwyczajanie od kocięcia za przysmaki, karma stomatologiczna, kontrola i w razie potrzeby sanacja u lekarza; zapalenie dziąseł u kotów syjamskiego pochodzenia zaczyna się u dwulatków. Ciepło: tonkijczyk marznie łatwo i szuka ciepła — zimą sprawdzajcie, czy nie śpi między grzejnikiem a zasłoną albo na piekarniku; ocieplane legowisko rozwiązuje problem. Oczy: u kotów point i mink lekkie łzawienie, przecieranie raz na kilka dni; zez u części kotów jest normalny. Uszy kontrola raz w tygodniu, pazury co 2–3 tygodnie. Umaszczenie mink i point ciemnieje z wiekiem i w chłodzie (gen syjamski jest wrażliwy na temperaturę) — kot, który zimą pociemniał, nie jest chory.

Kot tonkijski o wadze 4–4,5 kg potrzebuje około 210–260 kcal dziennie po kastracji — 60–75 g suchej karmy lub 260–310 g mokrej. Skład karmy: mięso jako pierwszy składnik, białko zwierzęce nie mniej niż 35 % w suchej, tauryna, mało węglowodanów, karma mokra jako połowa dawki. Ze względu na skłonność do chorób dziąseł część suchej karmy o twardej, dużej granulce (stomatologicznej) ma sens mechaniczny — chyba że szczotkujecie zęby codziennie.

Tonkijczyk je chętnie i traktuje zdobywanie jedzenia jak grę: zabawki logiczne, kule z otworami, miski spowalniające — w 3–4 porcjach dziennie, bez wolnego dostępu. Ważcie kota raz w miesiącu; przy 4 kg każde 200 g to 5 %. Przysmaki mięsne maksymalnie 10 % kalorii dnia i wyłącznie z ręki jako nagroda za trening — tonkijczyk trenuje dużo i „dokarmia się” niepostrzeżenie. Szacie pomagają kwasy omega-3. Dawkę dla konkretnego kota — z jego wagą, wiekiem i statusem po kastracji — policzy kalkulator porcji.