Kot cymric (długowłosy manx)

Cymric ma charakter manxa: przywiązuje się do całej rodziny (towarzyskość 5/5), chodzi za domownikami, wita w drzwiach, aportuje i zaskakująco dobrze znosi jazdę samochodem i podróże — na Wyspie Man jego przodkowie byli kotami farmerskimi i okrętowymi. Głos ma cichy (1/5), używa go rzadko, trylem. Wobec obcych bywa ostrożny przez chwilę, potem ciekawski. Instynkt łowiecki jest żywy: cymric poluje na muchy w domu i na wszystko poza nim.

Z dziećmi radzi sobie znakomicie (5/5) — jest cierpliwy, mocny, chętny do zabawy i przy okrągłej, gęsto owłosionej sylwetce wygląda jak pluszak, którym nie jest; z innymi kotami i psami dogaduje się dobrze (4/5). Samotność w ciągu dnia znosi umiarkowanie, drugi kot jest dobrym pomysłem. Energia 4/5: biega szybko i skacze wysoko dzięki długim tylnym łapom, bawi się intensywnie, potem przychodzi się przytulić i leży jak kula. Uczy się chętnie (4/5): przywołanie, aport, szelki. Dojrzewa wolno, do 5 lat — dorosłą szatę i pełną sylwetkę cymric osiąga późno. Ogon (lub jego brak) nie ma wpływu na temperament; ma wpływ na zdrowie.

Cymric potrzebuje 2–3 sesji zabawy dziennie po 10–15 minut: aport, wędka z piórkami, pogoń za piłką, zabawki logiczne z karmą. Uczy się chętnie (4/5), a spacery w szelkach dają mu bodźce bez ryzyka wypuszczania luzem.

Dom: drapak z półkami co 30–40 cm i mocnym słupem — cymric skacze wysoko, ale u kotów rumpy ląduje bez pomocy ogona, więc gęste półki są bezpieczniejsze niż jeden wysoki skok. Półka przy oknie, sizal, miękkie legowiska. Kuweta duża, z niską krawędzią, ze żwirkiem drobnym (długie „portki” zbierają grube granulki), sprzątana codziennie; przypadki poza kuwetą u kota rumpy to sygnał zdrowotny (zespół Manxa), nie wychowawczy. Zabezpieczcie okna i balkon siatką. Wypuszczanie luzem — nie; osiatkowany ogród lub szelki. Podnoszenie: z podparciem zadu, nigdy za koniec kręgosłupa — u kotów bez ogona ta okolica bywa wrażliwa.

Cymric dziedziczy po manxie gen bezogoniowości ze wszystkimi konsekwencjami. Gen jest dominujący i śmiertelny w podwójnej dawce, więc hodowla łączy bezogoniastego z ogoniastym, a w miocie rodzą się koty rumpy, rumpy riser, stumpy i longy. U części kociąt rumpy jedna kopia genu skraca kręgosłup za bardzo: to zespół Manxa — rozszczep kręgosłupa, niedorozwój kręgów krzyżowych, nietrzymanie moczu i kału, zaparcia i megacolon, słabość tylnych łap. Objawy ujawniają się do 4. miesiąca życia i dlatego odpowiedzialny hodowca nie sprzedaje kociąt rumpy wcześniej; kocię tańsze i młodsze to ryzyko eutanazji kilkumiesięcznego kota. Koty stumpy i longy są od zespołu praktycznie wolne — i to jest argument za nimi, bo puszysty longy wygląda równie ładnie.

Poza genem ogona cymric jest kotem naturalnym i zdrowym: echo serca rodziców (HCM), badanie FIV/FeLV, i tyle. U dorosłych kotów rumpy — zapalenie stawów końca kręgosłupa, wrażliwa okolica krzyżowa. Zaparcia u każdego cymrica traktujcie poważnie: karma mokra, woda, błonnik, wizyta po dwóch dniach bez kału. Długa szata dodaje dwie rzeczy: kule włosowe (pasta w linieniu) i zabrudzony zad u kotów bez ogona, który u długowłosego kota jest problemem codziennym — przycinanie sierści wokół odbytu to część życia z tą rasą. Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, zęby raz w roku, po 7. roku życia krew i mocz co roku. Zdrowie 3/5 dotyczy rasy jako całości; cymric longy z dobrej hodowli to kot na 4–5.

Szata cymrica jest półdługa, gęsta i podwójna — obfity podszerstek i miękki włos okrywowy dają kota wyglądającego na dwa razy większego, niż jest. Grzebień o średnich zębach i szczotka 3 razy w tygodniu (pielęgnacja 3/5), z uwagą na kryzę, brzuch, pachy i „portki”, gdzie kołtuny tworzą się najpierw; w linieniu wiosennym i jesiennym (4/5) codziennie, bo podszerstek zbija się w filc w kilka dni, a kot, który go wylizuje, wymiotuje kulami włosowymi. Kołtun nie do rozczesania wycina się, nie ciągnie.

Higiena zadu jest u długowłosego kota bez ogona tematem numer jeden: okolica odbytu nie jest osłonięta ogonem, sierść wokół zbiera kał, a u kotów z lekką postacią zespołu Manxa dochodzi nietrzymanie. Przycinanie sierści wokół odbytu co 2–3 tygodnie (nożyczki z zaokrąglonymi końcami lub groomer), codzienna kontrola, w razie potrzeby przetarcie wilgotną ściereczką. Kąpiel co 2–3 miesiące lub w razie zabrudzenia, z dokładnym suszeniem — gęsty podszerstek schnie godzinami. Pazury co 2–3 tygodnie, uszy kontrola raz w tygodniu, oczy bez skłonności do łzawienia. Raz w roku kontrola zębów; w domu szczotkowanie 2 razy w tygodniu lub karma stomatologiczna. Przycinajcie włos między opuszkami, żeby nie wynosił żwirku z kuwety. Podnoszenie: pod klatkę i pod zad, nigdy za koniec kręgosłupa.

Cymric o wadze 4,5–5,5 kg potrzebuje około 220–280 kcal dziennie po kastracji: 60–80 g suchej karmy lub 270–340 g mokrej. Skład: pierwszy składnik mięso, białko zwierzęce od 30–35 % w suchej, tauryna, i — jak u manxa — nacisk na nawodnienie i błonnik: skłonność do zaparć jest w rasie realna, więc karma mokra jako co najmniej połowa dawki, fontanna lub kilka misek z wodą, w razie twardego kału dodatek błonnika po konsultacji. Karma z błonnikiem przeciw kulom włosowym w sezonie linienia rozwiązuje dwa problemy naraz.

Porcje odmierzane wagą, 3–4 posiłki, część z zabawek logicznych. Cymric po kastracji tyje, a szata i okrągła sylwetka rasy maskują nadwagę całkowicie — kot, który wygląda „puszyście”, może ważyć kilogram za dużo; ważcie co miesiąc, sprawdzajcie żebra dłońmi. Nadwaga u kota rumpy obciąża kręgosłup lędźwiowy, który i tak jest jego słabym punktem. Smakołyki to maksymalnie dziesiąta część dziennych kalorii. Kalkulator porcji uwzględni wagę, wiek i kastrację i poda dawkę.