Kot lykoi

Lykoi ma charakter kota domowego, z którego rasa powstała — bez selekcji pod skrajną przylepność ani skrajną niezależność. Przywiązuje się do rodziny (4/5), lubi bliskość i ciepło (śpi pod kołdrą, bo bez podszerstka marznie), wita w drzwiach, ale ma też rys kota pierwotnego: jest ostrożny wobec obcych, obserwuje z dystansu, zanim podejdzie, i ma bardzo silny instynkt łowiecki — poluje na muchy, zabawki i wszystko, co się rusza, z zaangażowaniem, które hodowcy porównują do psa myśliwskiego. Głos ma cichy (2/5).

Z dziećmi radzi sobie dobrze (4/5), jeśli dzieci szanują jego skórę — lykoi nie lubi szorstkiego głaskania ani chwytania — i nie próbują go nosić. Z innymi kotami i psami dogaduje się (4/5), często najlepiej z drugim kotem, z którym może spać w cieple. Samotność w ciągu dnia znosi przeciętnie; drugi kot jest dobrym pomysłem. Energia 4/5: biega, wspina się, bawi intensywnie, potem szuka najcieplejszego miejsca w domu i tam zasypia. Uczy się chętnie (4/5): przywołanie, aport, sztuczki na kliker. Charakter jest u tej rasy przewidywalny w mniejszym stopniu niż u ras starych — populacja jest młoda, hodowana z domieszką kotów domowych — więc socjalizacja w hodowli i temperament rodziców mówią więcej niż wzorzec.

Lykoi potrzebuje 2–3 sesji zabawy dziennie po 10–15 minut, najlepiej w polowanie: wędka z piórkami, mysz na sznurku, piłka po korytarzu — instynkt łowiecki jest w nim mocny i zabawa musi kończyć się złapaniem zdobyczy. Uczy się chętnie (4/5), zabawki logiczne z karmą zajmują go w dzień pracy.

Dom: ciepły przede wszystkim. Temperatura powyżej 20 °C zimą, ocieplane legowiska w kilku miejscach, koc na kanapie, domek-jaskinia, miejsce przy kaloryferze; w chłodniejszym domu sweterek dla kota — lykoi bez podszerstka i w fazie linienia bez sierści marznie jak sfinks. Drapak z legowiskiem na górze, półka przy oknie — ale nie w pełnym słońcu latem, bo naga i słabo owłosiona skóra pali się. Bez siatek w oknach i na balkonie ani rusz. Kuwetę sprzątajcie codziennie — ten kot jest w niej wybredny. Wypuszczanie na dwór — nie: kot bez izolacji, z jasną skórą i instynktem łowieckim nie przeżyje długo na zewnątrz; spacery w szelkach w ciepłe, pochmurne dni są bezpieczną alternatywą. Pościel i kanapa: kot z tłustą skórą zostawia ślady — zmywalne narzuty w miejscach, gdzie śpi.

Lykoi ma w bazie zdrowie 4/5 i to ocena uczciwa dla rasy młodej: dostępne badania (w tym analiza histologiczna skóry i badania genetyczne prowadzone przy uznawaniu rasy przez TICA) nie wykazały, żeby mutacja wiązała się z chorobami poza samą szatą — mieszki włosowe nie utrzymują włosa, ale skóra, kręgosłup, narządy i odporność są prawidłowe. Jednocześnie rasa ma kilkanaście lat i długoterminowych danych jest mało; program outcrossu z czarnymi kotami domowymi utrzymuje szeroką pulę genów, co jest jej dużą zaletą w porównaniu z innymi młodymi rasami. Hodowca powinien robić rodzicom echo serca (HCM) i badanie FIV/FeLV; zapytajcie też, jak często krzyżuje z kotami domowymi.

Problemy praktyczne wynikają z fizjologii kota o rzadkiej szacie. Skóra: bez włosa łój nie ma się gdzie rozprowadzić i gromadzi się na skórze, w fałdach, uszach i między pazurami — bez pielęgnacji robią się zaskórniki, stany zapalne i zapalenia uszu. Temperatura: hipotermia po narkozie i w chorobie jest realnym ryzykiem (koc w klinice), a poparzenie słoneczne latem — realną wizytą. Cykliczne linienie: lykoi potrafi w ciągu kilku tygodni wylinieć niemal do naga i potem obrosnąć; to norma rasy, nie choroba — chyba że towarzyszy temu świąd, zaczerwienienie lub apatia. Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, zęby (kontrola raz w roku), po 7. roku życia badanie krwi i moczu co roku.

Szata lykoi nie wymaga czesania — jest rzadka, bez podszerstka, w typie roan (czarne włosy z domieszką białych, im starszy kot, tym więcej siwizny), i wypada sama w cyklach (linienie 4/5): kot przez kilka tygodni gubi większość sierści, jest niemal nagi, a potem obrasta ponownie. Cała pielęgnacja to skóra. Bez włosa okrywowego łój gromadzi się na skórze: kot robi się tłusty w dotyku, zostawia ślady na pościeli, a w fałdach szyi, pachach, u nasady ogona i między pazurami tworzą się ciemne zaskórniki. Kąpiel co 2–4 tygodnie łagodnym szamponem dla kotów (w fazie „nagiej” częściej), przyzwyczajana od kocięcia; między kąpielami przetarcie fałd i nasady ogona wilgotną ściereczką raz w tygodniu.

Uszy: prawie nagie, zbierają wosk i łój szybciej niż u kotów owłosionych — czyszczenie co tydzień preparatem do uszu, kontrola zapachu i wydzieliny. Pazury i skóra wokół pazurów: łój zbiera się w fałdach u nasady pazura — czyszczenie co tydzień, obcinanie co 2 tygodnie. Oczy: naga maska sprzyja lekkiemu łzawieniu, przecieranie raz na kilka dni. Kamień nazębny zbiera się u każdego kota — szczotkowanie albo karma stomatologiczna i coroczna kontrola. Ciepło: sweterek w chłodnym domu, ocieplane legowisko; słońce: cień na parapecie latem, u kotów o jasnej skórze krem z filtrem dla zwierząt na uszy i nos przy spacerach w szelkach. Lykoi nie jest kotem hipoalergicznym — alergen jest w ślinie i naskórku, a naskórka lykoi produkuje sporo.

Lykoi o wadze 3,5–4 kg potrzebuje około 210–260 kcal dziennie — więcej na kilogram niż koty w pełnej szacie, bo bez izolacji spala energię na utrzymanie temperatury ciała, szczególnie w fazie „nagiej” i zimą. To 60–75 g suchej karmy lub 260–310 g mokrej, w 3–4 posiłkach. Skład karmy: mięso jako pierwszy składnik, białko zwierzęce nie mniej niż 35 % w suchej, tłuszcz nieco wyższy niż u spokojnych ras (15–20 %), tauryna, karma mokra jako połowa dawki.

Lykoi rzadko tyje; problemem bywa raczej spadek wagi w chłodnym domu lub w fazie linienia, kiedy zapotrzebowanie rośnie — ważcie kota co miesiąc i podnieście dawkę o 10–15 % zimą i w okresach bez sierści. Kwasy omega-3 (EPA/DHA) poprawiają stan skóry i zmniejszają przetłuszczanie; to u tej rasy suplement z uzasadnieniem, nie moda. Zabawki logiczne z karmą zaspokajają instynkt łowiecki i zajmują kota. Przysmaki nie więcej niż jedna dziesiąta dziennych kalorii. Kalkulator porcji przeliczy dawkę na wagę i wiek — dla lykoi wybierzcie górną granicę widełek.