Airedale terrier

Airedale to terier, który dorósł do rozmiaru, w którym terierowe cechy przestają być urocze, a stają się poważne: odwaga, upór, pewność siebie i instynkt terytorialny w psie ważącym 25 kg wymagają opiekuna, który to rozumie. Do rodziny przywiązuje się mocno (towarzyskość 4/5), jest czuły, wesoły i ma poczucie humoru — kradnie skarpetki i patrzy, co zrobicie — ale nie jest psem przylepnym; lubi mieć własne zdanie i własny kąt. Wobec obcych jest czujny i rezerwowany, zaszczeka i stanie między gościem a domownikiem (głośność 3/5); jako pies stróżujący sprawdza się naturalnie, bez szkolenia, i po chwili akceptuje gościa, jeśli domownicy go akceptują.

Z dziećmi radzi sobie dobrze (4/5), szczególnie z tymi w wieku szkolnym, które potrafią go szanować — nie lubi być ciągnięty za brodę i budzony, a w zabawie bywa szorstki. Z innymi psami bywa konfliktowy, zwłaszcza z psami tej samej płci, i na wybiegu nie jest psem, który „się wybawi” (3/5); z kotami wychowanymi razem — poprawnie, z obcymi kotami, wiewiórkami i gryzoniami — to terier (3/5). Samotność w ciągu dnia znosi umiarkowanie; znudzony airedale kopie, gryzie i szczeka. Dojrzewa wolno, do 2–3 lat, i przez ten czas jest szczeniakiem o sile dorosłego psa.

Airedale potrzebuje około 1,5 godziny ruchu dziennie (energia 4/5) w dwóch spacerach z terenem, węszeniem i zabawą, plus zajęcia dla głowy: nosework, tropienie, obedience, agility, aport z wody (kocha wodę), u części psów sporty obronne — airedale był psem policyjnym i wciąż ma do tego predyspozycje. Bez tego nudzi się, a znudzony airedale jest kreatywny w sposób, który kosztuje meble i ogród. Do 18. miesiąca ruch bez przeciążeń: bez biegu przy rowerze i skoków, bo to pies duży i stawy dojrzewają wolno.

Szkolenie: airedale jest inteligentny (5/5) i uczy się w kilku powtórzeniach, ale terierowa niezależność (trening 4/5) sprawia, że wykonuje komendę, gdy widzi w niej sens, i nudzi się drylem szybciej niż opiekun. Krótkie sesje, zmienne zadania, nagrody, konsekwencja bez emocji; presja i szarpanie dają psa, który się zamyka i staje bardziej uparty. Trzy rzeczy do wychowania do 6. miesiąca, dopóki pies waży 15 kg: chodzenie na luźnej smyczy, spokojne mijanie psów i oddawanie przedmiotów. Socjalizacja z psami między 8. a 16. tygodniem zmniejsza późniejszą konfliktowość, ale jej nie usuwa — dorosły airedale na wybiegu wymaga uwagi opiekuna. Przywołanie ćwiczcie na długiej lince; na tropie lub przy kocie terier „nie słyszy”.

Airedale jest zdrowy (4/5) jak na dużego psa i dożywa 11–14 lat, a jego lista obciążeń jest konkretna. Dysplazja bioder: RTG HD obojga rodziców w ZKwP (dopuszczalne A–C) — pies duży, aktywny, potrzebuje zdrowych stawów. Choroba von Willebranda (zaburzenie krzepnięcia): test DNA istnieje i oboje rodziców nie mogą być chorzy; ważne przed każdym zabiegiem. Niedoczynność tarczycy: częstsza u airedale'ów niż u przeciętnego psa, objawia się przyrostem wagi, apatią, przerzedzeniem szaty — badanie hormonów tarczycy przy takich objawach, nie „starzeje się”. Serce: kardiomiopatia rozstrzeniowa zdarza się — osłuchanie raz w roku, echo po 6. roku życia.

Skóra: alergie i atopia są w rasie częste, objawiają się lizaniem łap, nawracającym zapaleniem uszu i wysypką na brzuchu; diagnostyka to dieta eliminacyjna i testy, leczenie bywa dożywotnie. Do tego przepuklina pępkowa u szczeniąt (kontrola przy pierwszej wizycie), skręt żołądka (głęboka klatka — ryzyko umiarkowane, dwa posiłki i spokój po jedzeniu) i u seniorów nowotwory. Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, ochrona przeciw kleszczom (gęsta, szorstka szata je ukrywa — przegląd po spacerze), zęby (kamień u brodatych ras zbiera się szybciej, szczotkowanie 2 razy w tygodniu). Wysoki próg bólu: airedale ukrywa dolegliwości i kulawizna, którą widzicie, jest poważniejsza, niż wygląda.

Szata airedale'a to dwie warstwy: miękki podszerstek i szorstki, druciany włos okrywowy, który nie wypada sam, tylko obumiera i czeka na usunięcie. Dlatego airedale prawie nie linieje (2/5) i dlatego wymaga trymowania — wyrywania obumarłego włosa palcami lub trymerem 2–3 razy w roku, u groomera znającego teriery (250–400 zł za psa tej wielkości) albo samodzielnie po nauczeniu się techniki (to kilka godzin przy 25-kilogramowym psie). Nie strzyżcie go maszynką: ścięty włos okrywowy odrasta miękki, blady i chłonący brud, a faktura i kolor szaty nie wracają; groomerzy nie znający terierów robią to rutynowo, więc mówcie wprost.

Między trymowaniami: szczotka druciana i grzebień 2 razy w tygodniu (pielęgnacja 4/5), z uwagą na brodę (zbiera jedzenie i wodę — przetarcie po posiłku), nogi, pachy i portki, gdzie robią się kołtuny. Kąpiel rzadko, co 2–3 miesiące, szamponem do szaty szorstkiej; airedale lubi wodę, więc po kąpieli w stawie wystarczy wytrzeć. Uszy załamane, kontrola raz w tygodniu, częściej u alergików. Pazury pies aktywny ściera sam; kontrola raz w miesiącu. Zęby: szczotkowanie 2 razy w tygodniu, gryzaki naturalne. Po każdym spacerze w lesie — przegląd na kleszcze; gęsta, szorstka szata ukrywa je skutecznie. Zimą szata chroni dobrze; ubranko zbędne poza mrozem przy długim staniu.

Airedale o wadze 24–27 kg potrzebuje około 1 300–1 600 kcal dziennie, czyli 370–460 g suchej karmy o gęstości 350 kcal/100 g, w dwóch posiłkach, przy 1,5 godzinie ruchu — bliżej górnej granicy. Godzina spokoju po jedzeniu i przed biegiem: głęboka klatka piersiowa to umiarkowane ryzyko skrętu żołądka, które warto obniżyć. Prawidłowy airedale ma wyczuwalne żebra i widoczną talię; szorstka szata ukrywa nadwagę, a niedoczynność tarczycy w rasie objawia się przyrostem wagi — ważcie psa co miesiąc.

Skład: karma dla ras dużych i psów aktywnych, białko zwierzęce 26–30 %, umiarkowany tłuszcz. Przy alergiach skórnych, które w rasie są częste, sprawdza się dieta eliminacyjna z jednym źródłem białka (jagnięcina, ryba, kaczka) przez 8 tygodni pod kontrolą lekarza — zamiast zmieniania karm co dwa tygodnie. Szczeniak: karma dla szczeniąt dużych ras, wolny wzrost, żadnych dodatków wapnia na własną rękę. Kwasy omega-3 (olej z łososia) poprawiają skórę i szatę. Gryzaki naturalne zajmują teriera i czyszczą zęby pod brodą. Kalkulator porcji przeliczy dawkę na wagę i aktywność — dla airedale'a z 1,5 godziny ruchu wybierzcie aktywność średnią lub wysoką.