Chart szkocki (Deerhound)

Deerhound to pies, który wita gościa cichym machnięciem ogona i kładzie mu głowę na kolanach, bo ma je na wysokości głowy. Wobec rodziny jest przywiązany, łagodny i nienatrętny — leży tam, skąd widzi wszystkich, i wzdycha. Wobec obcych przyjazny po krótkim, godnym przyjrzeniu się; wobec dzieci cierpliwy i ostrożny (5/5), z zastrzeżeniem, że ogon dorosłego deerhounda jest na wysokości głowy przedszkolaka. Wobec innych psów spokojny, wobec kota w domu obojętny, jeśli dorastali razem. Nie szczeka prawie wcale (1/5) i stróżem jest wyłącznie przez rozmiar.

Jak każdy chart ma dwa tryby: sprint i sen. Na dworze, na widok sarny, staje się psem, który przez wieki doganiał jelenie w górach — nie słyszy i nie wraca, dopóki nie skończy. W domu śpi godzinami, najchętniej na czymś miękkim, i zajmuje więcej miejsca niż większość mebli. Źle znosi izolację: kojec i ogród to nie miejsce dla deerhounda, długa samotność też nie.

Rasa ma 3/5 dla początkujących: charakter jest łatwy, ale rozmiar, krótkie życie, choroby serca i kości oraz dyscyplina wychowania szczeniaka przez dwa lata wymagają wiedzy. To pies dla ludzi, którzy wiedzą, że za 9 lat będą płakać, i mimo to wybierają tę rasę ponownie.

Deerhound uczy się chętnie i jest wrażliwy — trening pozytywny, spokojny, bez podnoszenia głosu. Wszystko, co ma działać u dorosłego psa, trzeba nauczyć, zanim przekroczy 40 kg: chodzenie na luźnej smyczy (dorosły deerhound, który szarpnie w stronę kota, przewraca dorosłego człowieka), nieskakanie, zostań, wejście do samochodu po rampie. Socjalizacja w pierwszym roku: ludzie, psy, miasto — deerhound źle zsocjalizowany bywa lękliwy.

Ruch: dwa spacery dziennie, około godziny łącznie, plus sprint w ogrodzonym terenie kilka razy w tygodniu — charty biegają w zrywach. Bieganie przy rowerze, canicross i długie wędrówki dopiero po 24. miesiącu; coursing jest sportem, w którym rasa realizuje instynkt bezpiecznie. Przywołanie ćwicz od pierwszego dnia, ale przy zwierzynie nie testuj — smycz poza ogrodzonym terenem do końca życia.

Szczeniak do 18.–24. miesiąca: żadnych skoków z kanapy i do samochodu, żadnych schodów, spacery ograniczone do około 10 minut na miesiąc życia — chrząstka rośnie tak szybko, że każde przeciążenie zostawia trwały ślad. To dwa lata, w których deerhound wymaga więcej dyscypliny od opiekuna niż od siebie. Mieszkanie: możliwe (2/5) przy windzie lub parterze i codziennym sprincie; w domu pies jest cichy i śpi.

Deerhound żyje 8–11 lat i trzy choroby odpowiadają za większość przedwczesnych śmierci — te same, co u wilczarza. Kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM): echo i holter co rok od 3. roku życia wykrywają migotanie przedsionków, które zwykle poprzedza DCM, i pozwalają wcześnie leczyć. Osteosarcoma (rak kości): nagła kulawizna u deerhounda po 5. roku życia wymaga RTG w ciągu dni, nie obserwacji. Skręt żołądka (GDV): dwa posiłki, spokój po jedzeniu, znajomość objawów; gastropeksja profilaktyczna jest u tej rasy dobrze uzasadniona.

Niedobór czynnika VII — dziedziczne zaburzenie krzepnięcia, zwykle łagodne, ale groźne przy operacji; test DNA istnieje i rodzice powinni być przebadani, a status psa znany przed każdym zabiegiem. Cystynuria — kamienie cystynowe w drogach moczowych u psów; badanie moczu raz w roku. Niedoczynność tarczycy w średnim wieku — badanie T4.

Narkoza: jak wszystkie charty, mało tłuszczu i odmienny metabolizm — anestezjolog musi wiedzieć, z jaką rasą ma do czynienia. Szczenięta: zapalenie kości (panosteitis) daje wędrującą kulawiznę i mija; wady rozwojowe stawów przy zbyt szybkim wzroście — nie. Ortopedyczne legowisko od pierwszego dnia.

Szata deerhounda jest szorstka, twarda, zmierzwiona, o długości 7–10 cm na ciele, z miękkim podszerstkiem, dłuższą brodą i brwiami — wzorzec chce, żeby wyglądała naturalnie, nie wyczesanie. Szczotkowanie raz w tygodniu szczotką druciana i grzebieniem, z uwagą na brodę, za uszami i w pachwinach; dwa razy w roku lekkie trymowanie ręczne martwego włosa. Linieje umiarkowanie (2/5), bez sezonowego wysypu. Kąpiel kilka razy w roku — mycie 45-kilogramowego psa to zadanie logistyczne, a szorstka szata odpycha brud.

Broda po posiłku i piciu wymaga przetarcia. Uszy małe, załamane, gęsto owłosione — przegląd raz w tygodniu. Pazury: długie palce charta i pazury, które nie ścierają się na miękkim podłożu — obcinanie co 3–4 tygodnie od szczeniaka, bo dorosły deerhound, który nie lubi obcinania, waży 45 kg.

Legowisko: gruby, ortopedyczny materac o długości co najmniej 120 cm w domu i w samochodzie — chart ma mało tłuszczu i na twardym podłożu robią mu się odleżyny na łokciach i biodrach. Zęby dwa razy w tygodniu.

Szczeniak deerhounda rośnie z pół kilograma do 40 kg w rok i to tempo jest największym ryzykiem żywieniowym: karma dla szczeniąt ras olbrzymich z niską gęstością energetyczną i kontrolowanym wapniem, trzy–cztery posiłki do 6. miesiąca, żadnych suplementów mineralnych, żadnego „dokarmiania”. Chudy szczeniak charta jest zdrowy; pulchny dostanie osteochondrozę. Waga co dwa tygodnie i porównanie z krzywą dla rasy.

Dorosły pies 36–50 kg je mniej, niż sugeruje rozmiar — wolny metabolizm charta w spoczynku. Dwa posiłki dziennie, godzina spokoju po każdym, miska spowalniająca — profilaktyka skrętu żołądka. Karma z białkiem zwierzęcym na pierwszym miejscu, umiarkowanym tłuszczem i wsparciem serca (tauryna, L-karnityna, omega-3); przy DCM w rasie unikaj diet bezzbożowych opartych na roślinach strączkowych, które łączono z DCM żywieniowym.

Kondycja: u charta widoczne dwa–trzy ostatnie żebra i wyraźna talia są normą. Deerhound w „dobrym ciele” w rozumieniu labradora ma nadwagę. Miesięczny koszt utrzymania to 420–750 zł; do tego coroczne badania kardiologiczne jako stała pozycja.