Bouvier des Flandres

Bouvier jest psem zagrody, który wszystko widział i niczym się nie ekscytuje: w domu leży w miejscu, z którego widzi wejście, obserwuje spod brwi, nie szczeka bez powodu (2/5), nie skacze, nie domaga się uwagi — i jest przy tym oddany rodzinie w sposób cichy i całkowity, z wyraźną preferencją dla jednej osoby, za którą chodzi po domu. Wobec obcych nieufny bez lęku: obcy człowiek jest zatrzymywany postawą i obecnością — pies staje w przejściu, między gościem a rodziną — i akceptowany, gdy rodzina go akceptuje; wzorzec mówi o psie „spokojnym, rozsądnym, odważnym, bez lękliwości i agresji”.

Z dziećmi z rodziny dobry (4/5): cierpliwy, opiekuńczy, tolerancyjny wobec zabawy, z instynktem pasterskim, który może przejść w zaganianie biegających dzieci — do przekierowania; obce dzieci wymagają nadzoru, bo pies „pilnuje” swoich. Z obcymi psami 3/5 — samce rywalizują, obce psy na spacerze są ignorowane po socjalizacji; z psami z domu, kotem i zwierzętami gospodarskimi zgodny — to pies bydła, nie łowca.

Inteligencja 4/5, uczenie 4/5: uczy się chętnie, pamięta, wykonuje — w tempie psa, który nie widzi powodu do pośpiechu; z pasterską samodzielnością i flamandzkim uporem, który nie znosi przymusu. Dojrzewa 2–3 lata. Dla początkującego 2/5: nie z powodu trudności charakteru — bouvier jest łatwiejszy niż większość psów obronnych — tylko z powodu rozmiaru, stróżowania, potrzeby pracy i szaty, która wymaga czasu.

Bouvier uczy się chętnie, dla przewodnika, którego szanuje, metodami pozytywnymi, konsekwentnymi, spokojnymi — krzyk i siła dają psa, który odpowiada uporem lub zamyka się, i 40 kg uporu nie da się przesunąć. Komendy podstawowe, chodzenie na luźnej smyczy, przywołanie, oddawanie — przed 8. miesiącem; potem zadania: obedience (rasa ma tradycję w belgijskim ringu), IGP, tropienie, pasterstwo (próby na bydle i owcach), praca pociągowa (wózek — jego historia), pies asystujący i terapeutyczny (bouviery pracują z niepełnosprawnymi w Belgii i Holandii). Bez pracy z człowiekiem pies jest znudzony, nie destrukcyjny — ale nie jest sobą.

Socjalizacja od 8. tygodnia, długa: obcy ludzie w domu i poza nim, dzieci, psy, miasto, weterynarz, groomer — spokojnie, bez wymuszania kontaktu, żeby nieufność pozostała rezerwą; goście wprowadzani przez opiekuna, obcy nie sięgają do głowy. Zaganianie: przekierowane od szczenięcia. Trening pielęgnacji jako zabawa: pies, który przez 12 lat będzie trymowany co 6–8 tygodni, musi leżeć spokojnie.

Ruch: 1,5 godziny dziennie (3/5) w spacerach, wędrówkach i pracy — bouvier nie biega bez celu, chodzi wytrwale i lubi zadanie; bez biegania przy rowerze i skoków w pierwszych dwóch latach (stawy). W upale cień — podszerstek. W mieszkaniu 2/5: cichy, spokojny, nie linieje — ale 40 kg brodatego psa w przejściu, broda kapiąca po każdym piciu, stróżowanie na klatce schodowej i potrzeba pracy; dom z ogrodem jest jego miejscem, choć bouviery w dużych mieszkaniach u aktywnych opiekunów się zdarzają.

Bouvier jest rasą o dobrym zdrowiu (4/5, 10–12 lat) z kilkoma punktami, o które trzeba zapytać. Serce: podzastawkowe zwężenie aorty (SAS) — wada wrodzona, w tej rasie częstsza niż w większości innych: szmer u szczenięcia, omdlenia po wysiłku, nagła śmierć u młodego psa; osłuchanie szczenięcia przed zakupem, echo serca rodziców (holenderski klub wymaga), u psa ze szmerem — echo i decyzja o obciążeniu. Mięśnie: miopatia bouviera — dziedziczna choroba mięśni, szczenię ma osłabienie, trudności w połykaniu, zmieniony chód; test DNA istnieje i klub go wymaga. Krtań: porażenie krtani u starszych psów (głośny oddech, nietolerancja wysiłku i upału) — w rasie częstsze niż średnio.

Stawy: dysplazja stawów biodrowych i łokciowych (rodzice z wynikiem HD i ED — klub wymaga), zwyrodnienia od 6. roku. Oczy: zaćma (badanie oczu rodziców), jaskra (goniodysgeneza — badanie kąta przesączania), entropion i ektropion (luźne powieki pod brwiami). Żołądek: skręt (GDV) u głębokiej klatki — dwa posiłki, spokój po jedzeniu, gastropeksja rozsądna. Hormony: niedoczynność tarczycy (pies apatyczny, tyjący — hormony po 4. roku). Do tego chłoniak w starszym wieku i zapalenia uszu pod obrośniętymi małżowinami.

Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, ochrona przeciwkleszczowa cały sezon (kleszcz w szorstkiej szacie niewidoczny — preparat systemowy), uszy co tydzień, oczy pod brwiami co kilka dni, waga co miesiąc, osłuchanie serca co roku, badanie krwi z tarczycą co roku po 5. roku, RTG przy każdej kulawiźnie po 5. roku. Kastracja po zakończeniu wzrostu (2 lata); zmienia strukturę szaty (mięknie) — decyzja z hodowcą.

Szata bouviera jest szorstka, twarda, sucha w dotyku, potargana, długości 6 cm, z gęstym podszerstkiem, z brodą, wąsami i brwiami — zbudowana na flamandzki deszcz i wiatr — i nie linieje wyraźnie (2/5), bo martwy włos zostaje w szacie; tam też filcuje się w kołtuny. Czesanie do skóry, warstwami, szczotką z metalowymi szpilkami i grzebieniem 1–2 razy w tygodniu po 30 minut, z uwagą na brodę, za uszami, pod pachami i spodnie. Trymowanie ręczne martwego włosa 2–3 razy w roku (u psa wystawowego częściej) i strzyżenie co 6–8 tygodni — nożyczkami na głowie i nogach, maszynką na tułowiu u psa domowego, z pozostawieniem brody, brwi i wąsów; groomer 200–350 zł za 2–3 godziny, wielu opiekunów uczy się samodzielnie. Maszynka na całym psie zmiękcza szatę i pozbawia ją wodoodporności — u psa domowego akceptowalne, u wystawowego nie.

Kąpiel co 6–8 tygodni, rozczesanie przed, szampon do szorstkiej szaty, suszenie suszarką z czesaniem. Broda: moczy się w misce, zbiera jedzenie, kapie po piciu na podłogę — przetarta po każdym posiłku, ręcznik przy misce, miska wąska i wysoka.

Uszy: obrośnięte, u części psów zwisające — włos z kanału wyskubany co 2–4 tygodnie, przegląd co tydzień. Oczy pod brwiami: przetarte co kilka dni, brwi przycięte, żeby pies widział (wzorzec chce brwi, które nie zasłaniają oczu). Zęby: szczotkowanie, gryzaki. Pazury co 3–4 tygodnie. Włos między opuszkami przycięty. Pielęgnacja od szczenięcia jako coś przyjemnego — pies 40 kg u groomera na 3 godziny musi to znosić.

Dorosły bouvier 27–40 kg przy 1,5 godzinie ruchu zjada 350–500 g dobrej karmy suchej dziennie (1400–2000 kcal) w dwóch posiłkach; pies pracujący więcej. Rasa jest spokojna i tyje umiarkowanie, ale szorstka szata z podszerstkiem maskuje sylwetkę — żebra pod dłonią wsuniętą pod szatę, waga co miesiąc; nadwaga u psa z dysplazją i SAS w rasie to stawy i serce.

Skręt żołądka u głębokiej klatki: dwa posiłki, miska na podłodze, godzina spokoju przed i dwie po jedzeniu, bez picia hektolitrów, znajomość objawów. Szczenię: karma dla ras dużych do 18 miesięcy, trzy posiłki do 6. miesiąca, wzrost powolny — biodra. Zmiany karmy stopniowo, przez tydzień.

Serce: u psa z SAS dieta bez nadmiaru sodu i bez nadwagi — obciążenie serca zależy od masy; przy niewydolności — z kardiologiem. Tarczyca: leki, nie dieta. Broda: karma sucha zostawia w niej mniej resztek niż mokra. Kwasy omega-3 wspierają stawy i skórę pod podszerstkiem. Smakołyki wliczone w dawkę — bouvier pracuje dla pochwały bardziej niż dla jedzenia, ale je chętnie i spokojnie; miska w cichym miejscu.