Appenzeller

Appenzeller różni się od berneńczyka i dużego szwajcara tak, jak różni się praca, do której go stworzono. Tamte ciągnęły wozy i chodziły z krowami — ten je zaganiał, biegając wokół stada w górach i szczekając na wszystko, co odstawało. Efekt: pies, który jest szybki, hałaśliwy, czujny i ma zdanie na temat każdego ruchu w promieniu stu metrów. Obcy pod płotem, listonosz, sąsiad koszący trawę, dziecko biegnące po podwórku — wszystko zostanie zgłoszone.

Rodzinie jest głęboko oddany, do jednej osoby zwykle przywiązuje się najmocniej. Z dziećmi z własnego domu bawi się chętnie, ale instynkt zaganiania bywa problemem: pies, który szczypie w łydki biegające maluchy, nie jest agresywny, tylko robi swoją robotę — i trzeba go tego oduczyć. Z innymi psami w domu dogaduje się dobrze, z kotem, jeśli dorastali razem.

Wobec obcych ludzi jest rezerwowany aż do granicy podejrzliwości; dobrze zsocjalizowany appenzeller toleruje gości, ale nie będzie się do nich łasił. To pies stróżujący z krwi i kości, a nie pies do towarzystwa w parku.

Appenzeller uczy się bardzo szybko i chętnie pracuje z człowiekiem, ale ma dwa nawyki, które trzeba przepracować od pierwszego tygodnia: szczekanie i zaganianie. Szczekanie na komendę, a potem wyciszanie na komendę, jest jednym z najważniejszych ćwiczeń u tej rasy; zaganianie dzieci i rowerów przerywaj natychmiast i przekierowuj na zabawkę. Socjalizacja z obcymi ludźmi, także w domu, powinna być intensywna do roku — inaczej stróżowanie zamienia się w nieufność wobec każdego gościa.

Ruch: minimum dwie godziny dziennie, z czego część biegowa. Appenzeller to jeden z najszybszych psów gór, nie pies do spacerów na krótkiej smyczy. Świetnie sprawdza się w agility, treibballu, dogtrekkingu, mantrailingu i pracy z bydłem, jeśli ktoś ma taką możliwość. Najbardziej jednak potrzebuje zadania: pilnowania posesji, noszenia plecaka, pracy nosem. Bez tego wymyśla sobie zajęcia — kopie, szczeka godzinami, ucieka za płot.

Szkolenie trzymaj krótkie, pozytywne i zróżnicowane; appenzeller nudzi się powtarzaniem i wyłącza się przy presji.

Rasa jest mało liczna, ale hodowana pod kątem użytkowości, więc zdrowie ma dobre: 12–14 lat życia i niewiele chorób dziedzicznych. Rodzice szczeniaka powinni mieć prześwietlenie bioder (HD, ocena A lub B) i najlepiej łokci, bo dysplazja występuje, choć rzadziej niż u dużych szwajcarów. Zwichnięcie rzepki pojawia się u psów o mocnym zadzie i szybkich skrętach — kontroluj kolana przy każdej wizycie, a u szczeniaka unikaj skoków z wysokości do 12. miesiąca.

Oczy: zaćma dziedziczna zdarza się w rasie, badanie okulistyczne rodziców z ostatniego roku powinno być dostępne. Reszta to profilaktyka jak u każdego psa pracującego: szczepienia, kleszcze cały sezon (appenzeller chodzi po trawie i chaszczach), kontrola stawów po intensywnym wysiłku. Rasa nie ma skłonności do alergii, chorób skóry ani problemów z uszami — uszy są opadające, ale lekkie i dobrze wentylowane.

Appenzeller praktycznie nie tyje, jeśli ma ruch; przy siedzącym trybie życia problemem jest nie waga, a zniszczony dom.

Appenzeller ma krótką, gęstą i lśniącą sierść z gęstym podszerstkiem — górski pies musi wytrzymać deszcz i śnieg. Poza sezonem wystarczy szczotkowanie raz w tygodniu; wiosną i jesienią, gdy podszerstek wychodzi garściami, potrzebna jest szczotka lub furminator co 2–3 dni przez kilka tygodni. Kąpiel tylko wtedy, gdy pies się w czymś wytarzał — szata jest samoczyszcząca, a błoto po wyschnięciu wypada.

Wzorzec opisuje umaszczenie trójbarwne: podstawowy czarny lub hawana (czekoladowy), rdzawe znaczenia nad oczami, na policzkach, klatce i nogach, białe — na kufie w formie strzałki, na klatce, łapach i końcu ogona. Symetria znaczeń ma znaczenie na wystawie, nie w domu. Ogon zwinięty w kółko jest cechą rasy; pies, który nosi go luźno, jest zmęczony lub chory.

Pazury na twardym podłożu ścierają się same; sprawdzaj co miesiąc. Zęby szczotkuj dwa–trzy razy w tygodniu. Sierść tej rasy prawie nie pachnie i nie wymaga trymowania.

Dorosły appenzeller waży 22–32 kg i przy dwóch godzinach ruchu dziennie potrzebuje karmy o wyższej kaloryczności niż typowy pies średni — białko zwierzęce na pierwszym miejscu, umiarkowany tłuszcz, dwa posiłki dziennie. Pies pracujący na co dzień (z bydłem, w sporcie) może wymagać karmy typu active lub dodatku tłuszczu w sezonie. Po wysiłku odczekaj godzinę przed karmieniem, bo rasa ma dość głęboką klatkę i skręt żołądka, choć rzadki, się zdarza.

Szczeniak rośnie do 12.–14. miesiąca; karma dla szczeniąt ras średnich do roku, bez suplementów wapnia, które przy mocnym zadzie i skłonności do zwichnięcia rzepki tylko szkodzą. Kondycję sprawdzaj dłonią: żebra wyczuwalne pod cienką warstwą, talia widoczna z góry.

Appenzeller nie jest wybredny i chętnie kradnie ze stołu; jedzenie jest też dobrą nagrodą w treningu — odliczaj smakołyki od dziennej porcji. Miesięczny koszt utrzymania to 350–600 zł, w większości karma i sport.