Bobtail (Owczarek staroangielski)

Bobtail to pies o charakterze wesołego, łagodnego olbrzyma: przywiązany do całej rodziny (towarzyskość 5/5), chętny do kontaktu, cierpliwy, z poczuciem humoru i skłonnością do klaunowania — kołyszący chód, podskoki, zabawy w chowanego to jego codzienność. Angielski przydomek „pies niania” wziął się z prawdziwej cierpliwości do dzieci (5/5): bobtail znosi przytulanie, wspinanie się i zabawy, a swoim instynktem pasterskim pilnuje, żeby dzieci nie rozbiegały się po parku (może je delikatnie „zaganiać” łbem). Ograniczenie jest fizyczne: 40 kg psa, który w zabawie się odwraca, przewraca trzylatka. Wobec obcych jest przyjazny po chwili czujności; zaszczeka basem, który słychać przez ulicę (głośność 2/5 — rzadko, ale donośnie), i po chwili wita.

Z innymi psami i zwierzętami żyje w zgodzie (4/5), rzadko zaczyna konflikt, z kotami wychowanymi razem — dobrze. Samotność znosi umiarkowanie: pies tak rodzinny zostawiany na 9 godzin dziennie nudzi się i bywa głośny, a jego nuda kosztuje ogród. Energia 3/5: bobtail lubi ruch, ale nie jest maratończykiem — godzina spacerów i zabawy wystarcza, a w upale pod tą szatą wysiłek jest niebezpieczny. Dojrzewa do 2–3 lat i przez ten czas jest wielkim, kudłatym szczeniakiem, który nie czuje własnej masy.

Bobtail potrzebuje około godziny ruchu dziennie (energia 3/5): dwa spacery w umiarkowanym tempie, zabawa, w chłodne dni dłuższa wycieczka; to nie jest pies do biegania przy rowerze, a w upale spacery przesuwajcie na rano i wieczór — gęsta szata i 40 kg masy to udar cieplny szybciej niż u większości ras. Zajęcie dla głowy jest u tej inteligentnej (4/5) rasy równie ważne: nosework, obedience, rally-o, zabawy pasterskie (treibball), agility w wersji dla dużych psów. Do 18. miesiąca ruch bez przeciążeń: zasada 5 minut na miesiąc życia, bez schodów i skoków, bo to pies duży o wolno dojrzewających stawach.

Szkolenie idzie dobrze (4/5): bobtail jest chętny do współpracy, lubi jedzenie i pochwały, uczy się w kilku powtórzeniach i ma pasterską wrażliwość na ton głosu — presja i krzyk dają psa, który się zamyka, a uparty bobtail to 40 kg oporu. Wszystko, co ma umieć dorosły pies, uczcie, zanim będzie ważył 25 kg: chodzenie na luźnej smyczy, nie skakanie na ludzi, „zostań”. Socjalizacja między 8. a 16. tygodniem, także z dotykiem — bobtail będzie czesany godzinami przez całe życie i musi to lubić, a szczeniak, którego nie przyzwyczajono, walczy z grzebieniem jako dorosły pies. Nauka stania na stole groomerskim i tolerowania suszarki to część wychowania tej rasy, nie dodatek.

Bobtail jest zdrowy (4/5), ale ma listę badań dłuższą niż większość ras — i to dobra wiadomość, bo wszystko z niej można sprawdzić u rodziców. Najważniejsze i najmniej znane: mutacja MDR1. Część bobtaili (jak collie, owczarki australijskie i szetlandzkie) ma wadliwy gen białka, które usuwa leki z mózgu; u takiego psa iwermektyna (część preparatów odrobaczających i przeciwpasożytniczych), loperamid, niektóre leki przeciwwymiotne i cytostatyki powodują ciężkie zatrucie neurologiczne, także śmiertelne. Test DNA kosztuje kilkaset złotych i robi się go raz — przed pierwszym odrobaczaniem szczeniaka, a wynik wpisuje do książeczki zdrowia i mówi każdemu lekarzowi. Hodowca powinien znać status rodziców.

Dalej: dysplazja bioder (RTG HD rodziców w ZKwP, dopuszczalne A–C), kardiomiopatia rozstrzeniowa (echo serca rodziców, u psa co 1–2 lata po 6. roku życia), oczy (badanie okulistyczne rodziców: PRA, zaćma — u bobtaila zaćma młodzieńcza jest w rasie), testy DNA na pierwotną dyskinezę rzęsek (PCD — przewlekłe zapalenia dróg oddechowych u szczeniąt) i ataksję móżdżkową (dziedziczne zaburzenie koordynacji). Głuchota wrodzona u psów z przewagą bieli — test BAER. Nadwaga pod szatą jest niewidoczna i częsta; niedoczynność tarczycy w rasie się zdarza. Skręt żołądka (głęboka klatka — dwa posiłki, spokój po jedzeniu). Rutyna: szczepienia, odrobaczanie (preparaty bezpieczne dla MDR1!), ochrona przeciw kleszczom, zęby raz w roku.

Szata bobtaila to najbardziej pracochłonna okrywa w bazie (5/5) i to jest pierwsza rzecz do uczciwego policzenia przed zakupem. Obfity, szorstki włos okrywowy i gęsty, wodoodporny podszerstek plączą się i filcują od skóry: pies nieczesany przez miesiąc ma pod wierzchnią warstwą zbity filc, którego nie da się rozczesać — trzeba go zgolić do skóry, a pod filcem bywają stany zapalne, pasożyty i rany. Realny czas: 3–4 godziny tygodniowo czesania warstwa po warstwie (grzebień o długich zębach i szczotka druciana, do skóry, nie po wierzchu), z uwagą na pachy, portki, za uszami, pod obrożą i na brzuchu — albo groomer co 6–8 tygodni (250–400 zł) plus szczotkowanie 2–3 razy w tygodniu w domu. W linieniu (3/5, sezonowe) więcej. Kąpiel co 6–8 tygodni z suszeniem suszarką (mokry podszerstek schnie dobę i filcuje się w trakcie).

Wielu opiekunów psów domowych strzyże bobtaila krótko (na 2–4 cm) 3–4 razy w roku — to rozsądne rozwiązanie, które zmniejsza pracę do szczotkowania raz w tygodniu, choć pies traci wystawowy wygląd i latem wymaga ochrony przed słońcem na jasnej skórze. Oczy: grzywka zasłania wzrok — spinajcie ją lub przycinajcie; łzawienie pod grzywką zbiera brud, przecieranie codziennie. Uszy wiszące, pod szatą, ciepłe i wilgotne — kontrola i czyszczenie co tydzień, wyrywanie włosa z kanału. Broda po jedzeniu i piciu wytarta. Łapy: sierść między opuszkami przycinana, zimą lód i sól wymyte. Zad: sierść wokół odbytu przycinana, bo zbiera kał. Pazury co 3–4 tygodnie. Zęby: szczotkowanie 2 razy w tygodniu. To wszystko naprawdę jest cotygodniową rutyną tej rasy.

Bobtail o wadze 36–40 kg potrzebuje około 1 700–2 000 kcal dziennie, czyli 490–570 g suchej karmy o gęstości 350 kcal/100 g, w dwóch posiłkach — a przy energii 3/5 bliżej dolnej granicy, bo to pies, który tyje pod szatą niezauważalnie. Ważcie psa co miesiąc na wadze (nie na oko — szata ukrywa 5 kg) i sprawdzajcie żebra dłońmi przez sierść. Godzina spokoju po jedzeniu i przed ruchem: głęboka klatka piersiowa to ryzyko skrętu żołądka.

Skład: karma dla dużych ras, białko zwierzęce 24–28 %, umiarkowany tłuszcz, u psa domowego bez sportu — wersja o niższej kaloryczności. Szczeniak: karma dla szczeniąt dużych ras, wolny wzrost, żadnego dosypywania wapnia — pulchny bobtail w wieku 5 miesięcy to przyszły pacjent ortopedy. Kwasy omega-3 (olej z łososia) poprawiają szatę i zmniejszają plątanie — u tej rasy suplement z uzasadnieniem. Suplement na stawy od 5. roku życia. Broda i szata wokół pyska po posiłku wytarte, miska na stojaku ułatwia jedzenie bez zanurzania sierści; woda w misce z wąskim otworem (lub ręcznik pod miską — bobtail pije jak gąbka i roznosi wodę po domu). Kalkulator porcji przeliczy dawkę na wagę i aktywność — dla bobtaila domowego wybierzcie aktywność niską.