Chinese crested (pies chiński czuprynka)

Chinese crested jest psem jednego człowieka — lub jednej rodziny — i pokazuje to bez umiaru: śpi pod kołdrą, siedzi na kolanach, wspina się na ramię, chodzi za opiekunem i patrzy. Wzorzec mówi o psie „wesołym, nigdy złośliwym”, a opiekunowie dodają: kocim — wskakuje na oparcia, parapety i stoły, myje się łapami, wygrzewa się w słońcu (co przy jego skórze jest problemem). Wobec obcych jest powściągliwy do nieśmiałego: obserwuje, nie podchodzi, bywa lękliwy, jeśli socjalizacja była słaba; zaszczeka na dzwonek (3/5) i schowa się za opiekuna.

Z dziećmi 3/5: z dziećmi w wieku szkolnym, które szanują, że pies jest delikatny (bezwłosa skóra rani się łatwo, 5 kg na cienkich nogach łamie się przy upadku), jest zabawowym towarzyszem; z małymi — nie, z powodu wrażliwości psa i kruchości jego ciała. Z innymi psami zgodny w domu, na dworze nieśmiały wobec dużych; z kotem w porządku — często śpią razem pod jednym kocem.

Inteligencja 4/5, uczenie 4/5 — uczy się chętnie, jest zwinny i sportowy (agility w klasie mini, dogdancing, lure coursing dla małych ras), ale wrażliwy: krzyk łamie go na dni. Dla początkującego 3/5: łatwy charakter, ale pielęgnacja skóry, termoregulacja i lękliwość wymagają wiedzy przed zakupem — „pies bez sierści = pies bez pracy” to najczęstszy błąd.

Chinese crested uczy się dobrze i chętnie, za jedzenie, pochwałę i zabawę, w krótkich sesjach, wyłącznie pozytywnie — to jedna z bardziej wrażliwych ras i po krzyku czy szarpnięciu pies wycofuje się na dni. Nauka czystości jest w tej rasie trudna i przewija się w każdym klubie: mały pęcherz, niechęć do zimna i deszczu (pies bez sierści marznie na dworze w październiku), upór — częste wyjścia, nagroda na dworze, ubranko od jesieni, i akceptacja, że mata w domu jest u wielu cresterów rozwiązaniem stałym na zimę.

Socjalizacja to najważniejsze zadanie: rasa ma skłonność do nieśmiałości i lękliwości, a pies bezwłosy jest dodatkowo dotykany przez obcych („można pogłaskać? jaki dziwny”) — od 8. tygodnia obcy ludzie, dzieci, psy, miasto, hałasy, w tempie, które nie przeraża, z nagrodą za spokój i prawem psa do odejścia. Crested wystraszony w szczenięctwie zostaje lękliwy na lata. Trening samotności: stopniowy, bo pies przylepny zostaje sam źle.

Ruch: 45–60 minut dziennie (4/5) — rasa jest szybka i zwinna, lubi biegać w ogrodzonym miejscu, skakać (uważać na wysokość — nogi) i pracować na treningu; agility mini, dogdancing, nosework, lure coursing dla małych ras. W mieszkaniu 5/5: mały, czysty, cichy, bez sierści na kanapie (u bezwłosej) — jedna z najlepszych ras do bloku, z termometrem: latem chłód, zimą ciepło.

Chinese crested jest rasą długowieczną (13–18 lat), ale z trzema obszarami do pilnowania (3/5). Skóra bezwłosej odmiany: oparzenia słoneczne (krem z filtrem 30+ dla dzieci lub psów przed każdym wyjściem latem, koszulka w południe), trądzik (zaskórniki i krosty na grzbiecie — u młodych psów, kąpiel co tydzień, tonik), suchość i pękanie (nawilżanie balsamem bez zapachu), alergie kontaktowe (wełna, lanolina w kremach, detergenty w ubrankach), skaleczenia i przetarcia od szelek. Powderpuff ma skórę normalną, ale i tak wrażliwą.

Oczy: prcd-PRA (ślepota w średnim wieku — test DNA), pierwotne zwichnięcie soczewki (PLL: soczewka wypada z więzadeł u psa 3–8-letniego, bolesna jaskra w godziny, operacja natychmiast — test DNA, hodowla powinna mieć oba), zaćma, suche oko. Zęby: u bezwłosej brak przedtrzonowców, stożkowate kły i wczesna utrata zębów są wynikiem tego samego genu co brak sierści — to norma, nie zaniedbanie; powderpuff ma pełne uzębienie. U obu kamień i zapalenia dziąseł — szczotkowanie i kontrola raz w roku.

Stawy: zwichnięcie rzepki (badanie rodziców), choroba Legg-Calvé-Perthesa (martwica głowy kości udowej u szczenięcia — kulawizna, operacja), złamania cienkich kości po skoku z wysokości. Do tego epilepsja idiopatyczna i niedoczynność tarczycy. Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, ochrona przeciwkleszczowa (u bezwłosej kleszcza widać od razu, u powderpuff nie), skóra przeglądana codziennie, zęby co roku, badanie krwi co roku po 8. roku. Zimno: pies bez sierści wychładza się poniżej 10 °C — ubranko od października, krótkie spacery w mróz, ogrzewane legowisko.

Bezwłosa odmiana nie ma sierści, więc pielęgnuje się skórę jak u człowieka o wrażliwej cerze. Kąpiel co 7–10 dni łagodnym szamponem (dla psów bezwłosych lub dziecięcym), spłukanie do czysta, osuszenie i balsam nawilżający bez zapachu i bez lanoliny; przy trądziku — tonik lub szampon z nadtlenkiem benzoilu od weterynarza, zaskórników nie wyciskać. Latem krem z filtrem SPF 30+ przed każdym wyjściem, koszulka bawełniana w godzinach południowych; zimą ubranko od 10 °C, kombinezon poniżej zera, buty na sól. Czuprynę, skarpetki i pióropusz czesze się grzebieniem 2 razy w tygodniu, a zbędny meszek na ciele wielu opiekunów goli maszynką lub depiluje co 2–3 tygodnie — wzorzec dopuszcza gładką skórę.

Powderpuff ma długą, miękką, gęstą szatę z podszerstkiem, która nie linieje (1/5) i filcuje się: czesanie do skóry szczotką z metalowymi szpilkami i grzebieniem co drugi dzień, warstwami, z odżywką w sprayu; kąpiel co 3–4 tygodnie, rozczesanie przed, suszenie suszarką z czesaniem. Pies domowy strzyżony na krótko („pony cut” — goli się pysk i ciało, zostawia grzywę, skarpetki i pióropusz) co 6–8 tygodni wymaga czesania 2 razy w tygodniu.

Obie odmiany: oczy przetarte codziennie, uszy stojące — przegląd co tydzień, rzadko problem; zęby szczotkowane 2–3 razy w tygodniu (u bezwłosej z jeszcze większą uwagą — ma ich mniej i traci wcześniej); pazury co 3 tygodnie (rasa ma wydłużone „zajęcze” łapy z długimi pazurami, których nie ściera). Szelki miękkie, szerokie — obroża i cienkie taśmy ocierają skórę.

Dorosły chinese crested 4–6 kg zjada 80–125 g dobrej karmy suchej dziennie (300–450 kcal) w dwóch posiłkach — rasa jest aktywna i szczupła z natury, a bezwłosa odmiana traci ciepło przez skórę i zimą potrzebuje o 10–20 % więcej. Szczupłość jest cechą rasy (wzorzec chce psa lekkiego, „z widoczną talią”), ale wystające biodra i kręgosłup to za mało; żebra pod dłonią bez naciskania, waga co miesiąc.

Zęby: bezwłosa odmiana ma mniej zębów i traci je wcześnie, więc granulki małe lub karma mokra, a u starego psa bez zębów — mokra lub namoczona; stożkowate kły nie żują, tylko chwytają. Gryzaki miękkie. Szczenię: karma dla ras małych do 10 miesięcy, trzy–cztery posiłki do 4. miesiąca (hipoglikemia u drobnych szczeniąt), potem trzy, potem dwa.

Skóra: kwasy omega-3 (olej z ryb) i cynk wspierają skórę bezwłosej, przy trądziku i suchości to pierwszy krok obok pielęgnacji; alergie pokarmowe zdarzają się (świąd, wysypka, zaczerwienienie) — dieta eliminacyjna na jedno białko przez 8 tygodni, bez smakołyków z innym białkiem. Zmiany karmy stopniowo. Smakołyki na treningu — a crested trenuje chętnie — wliczone w dawkę: przy 5 kg dwa plasterki sera to 10 % dziennej energii. Woda dostępna zawsze, w upale chłodna; pies bez sierści przegrzewa się w słońcu szybciej, niż się wydaje.