Kooikerhondje (Płochacz holenderski)

Kooikerhondje jest psem jednej rodziny. W domu jest wesoły, czuły, chodzi za opiekunem i chętnie leży obok, ale nie jest przylepny w stylu spaniela; wobec obcych zachowuje rezerwę — nie podchodzi, obserwuje z dystansu i sam decyduje, kiedy zaakceptować gościa, co czasem trwa całą wizytę. Wzorzec mówi o psie „czujnym i uważnym, nie hałaśliwym”, i to jest jego istota: rasa nie szczeka (1/5) niemal wcale, tylko melduje raz, gdy coś się dzieje.

Wrażliwość jest cechą, o której kluby rasy piszą najwięcej. Kooiker źle znosi podniesiony głos, kłótnie w domu, szarpanie na smyczy i przypadkowe uderzenia; pies traktowany szorstko zamyka się i unika. Z tego samego powodu nie jest psem do domu z małymi, hałaśliwymi dziećmi (4/5, ale dla spokojnych): z dzieckiem w wieku szkolnym, które szanuje jego kąt, jest partnerem do zabawy i sportu; z dwulatkiem, który go ściska, ucieknie, a przyparty — ostrzeże. Z innymi psami zgodny, z kotem w porządku, jeśli dorastał z nim; kaczki i inne ptactwo — instynkt, na który trzeba uważać nad wodą.

Dla początkującego 4/5: pies mały, cichy, pojętny i czysty, który nie sprawia kłopotów wychowawczych — pod warunkiem spokojnego domu i socjalizacji. Kto chce psa, który wita wszystkich, powinien szukać innej rasy.

Kooiker uczy się w kilka powtórzeń (5/5) i lubi to — pod warunkiem metod pozytywnych. Podniesiony głos, szarpnięcie smyczą czy „pokazanie, kto rządzi” cofa trening o tygodnie, bo pies przestaje ufać; nagrody, zabawa i krótkie, jasne sesje dają psa, który w Holandii regularnie wygrywa w agility i obedience w swojej klasie wielkości. Dobre dyscypliny: agility, obedience, dummy (rasa aportuje z wody), nosework, dogdancing.

Socjalizacja to najważniejszy element wychowania. Rezerwa wobec obcych jest cechą rasy, ale nieufność, lęk i ucieczka — nie: szczenię od 8. tygodnia powinno spokojnie poznawać obcych ludzi, dzieci, psy, miasto i hałasy, w tempie, które nie przeraża. Kooiker wystraszony w szczenięctwie zostaje lękliwy na lata. Trening samotności — stopniowy, bo pies związany z jedną osobą znosi jej nieobecność gorzej niż typowy pies rodzinny.

Ruch: około 1,5 godziny dziennie (4/5), z czego część to praca dla głowy — sam spacer nie wystarcza, a sam ogród tym bardziej. W mieszkaniu 4/5: cichy, mały, czysty, świetny w bloku przy aktywnym opiekunie; jednorazowy krótki szczek na dzwonek i cisza — sąsiedzi nie wiedzą o jego istnieniu.

Rasa odbudowana z kilkunastu psów ma wąską pulę genów i kilka chorób, które holenderski klub (VHNK) kontroluje jednym z najbardziej restrykcyjnych programów hodowlanych w Europie — i to dobra wiadomość: szczenię z rodowodem pochodzi z kojarzeń dobieranych także pod kątem zdrowia. Dziedziczna martwicza mielopatia (ENM) — postępujący niedowład u psa w wieku 3–15 miesięcy, śmiertelna — ma test DNA. Choroba von Willebranda typu III — brak czynnika krzepnięcia, pies wykrwawia się przy zabiegu — ma test DNA. Nosiciele kryci tylko psami wolnymi; hodowca ma wyniki obu.

Bez testu, ale monitorowane: zapalenie wielomięśniowe (polymyositis — osłabienie, trudność w połykaniu, u młodych psów; leczone immunosupresyjnie), zwichnięcie rzepki (badanie rodziców), zaćma i dystychiaza (badanie oczu), epilepsja, choroby nerek. Z codziennych — uszy zwisające z piórami, wymagające kontroli po wodzie, i alergie skórne.

Rutyna: szczepienia i odrobaczanie wg kalendarza, ochrona przeciwkleszczowa, uszy co tydzień, zęby (mały pies — kamień) co roku u weterynarza, coroczne badanie krwi po 7. roku. Przed każdym zabiegiem — w tym kastracją — weterynarz powinien znać wynik testu na chorobę von Willebranda lub zbadać czas krzepnięcia. Zdrowie 4/5, długość życia 12–15 lat.

Szata kooikera jest średniej długości, lekko falowana, z podszerstkiem, z piórami na uszach, łapach, „spodniach” i ogonie — puszystym, białym, z czarnymi końcówkami włosów, którym pies pracował. Czarne włosy na końcach uszu („kolczyki”) są znakiem rasy i nie wolno ich strzyc. Pielęgnacja jest prosta: szczotka i grzebień raz-dwa razy w tygodniu, z uwagą na pióra za uszami i pod pachami, gdzie zbijają się kołtuny; w linieniu (wiosna, jesień, 3/5) codziennie.

Nie strzyże się — wzorzec wymaga szaty naturalnej; przycina się jedynie włos między opuszkami i przy odbycie dla higieny. Kąpiel co 2–3 miesiące lub po błocie; biała szata brudzi się, ale samoczyści po wyschnięciu — błoto wykrusza się szczotką. Szampon łagodny, dokładne suszenie piór.

Uszy: przegląd co tydzień, po każdym pływaniu osuszyć; pióra na uszach zbierają rzepy i trawy. Pazury co 3–4 tygodnie. Zęby: szczotkowanie 2–3 razy w tygodniu, bo mały pies z rodzinnymi skłonnościami do kamienia. Oczy — kontrola, rasa ma skłonność do dystychiazy (rzęsy drażniące rogówkę). Całość: 20 minut tygodniowo — jedna z najprostszych szat w grupie 8.

Dorosły kooiker 9–14 kg zjada 160–230 g dobrej karmy suchej dziennie (600–850 kcal) w dwóch posiłkach; pies na treningach agility więcej, pies mieszkaniowy po kastracji — mniej i pod kontrolą, bo rasa łatwo tyje, a pióra maskują sylwetkę. Cel: żebra wyczuwalne pod dłonią, talia z góry. Waga raz w miesiącu.

Szczenię: karma dla ras małych/średnich do 12 miesięcy, trzy posiłki do 6. miesiąca. Smakołyki na treningu — a kooiker trenuje dużo — wliczone w dawkę; przy tym rozmiarze kilka plasterków kiełbasy to 10 % dziennej energii. Przy zapaleniu wielomięśniowym dieta miękka, wysoko kaloryczna, ustalona z weterynarzem — pies ma trudność z połykaniem.

Rasa ma skłonność do alergii skórnych: przy świądzie, lizaniu łap i nawracających zapaleniach uszu pierwszy krok to dieta eliminacyjna na jedno źródło białka przez 8 tygodni. Kwasy omega-3 wspierają skórę i pióra. Wrażliwy pies bywa wrażliwy także na żołądek — zmiany karmy stopniowo, przez tydzień, a nie z dnia na dzień.