Leonberger

Leonberger jest olbrzymem, który nie wie, że jest olbrzymem: siada na kolanach, kładzie się na stopach, wciska 60-kilogramowe ciało między opiekuna a oparcie kanapy i patrzy z wyrzutem, gdy ktoś wychodzi z pokoju. Wzorzec mówi o psie „pewnym siebie, spokojnym, z wysokim progiem pobudzenia, przyjaznym wobec dzieci” — i o „chęci podporządkowania się”, co u molosa górskiego jest rzadkością. Wobec rodziny oddany całkowicie, wobec obcych otwarty po krótkiej obserwacji; stróżuje rozmiarem i głębokim głosem (2/5), nie agresją — hodowla od dziesięcioleci wyklucza psy nerwowe.

Z dziećmi jest wyjątkowy (5/5): cierpliwy, delikatny, opiekuńczy, znosi wspinanie po grzbiecie i ciągnięcie za grzywę — z zastrzeżeniem masy: szczeniak 35 kg w wieku 6 miesięcy nie wie, gdzie kończy się jego ciało, a dorosły pies kładzie się na wszystkim. Z innymi psami towarzyski (4/5), z kotem z domu zgodny; instynkt łowiecki niewielki.

Samotność jest tematem, o którym piszą wszystkie kluby: leonberger zostawiony na cały dzień, w kojcu lub w ogrodzie bez ludzi, staje się apatyczny, niszczy lub wyje — to pies do domu z rodziną, nie do pilnowania posesji. Dojrzewa 3 lata i przez ten czas jest skocznym, niezdarnym szczeniakiem o wadze dorosłego psa. Inteligencja 4/5, uczenie 4/5 — uczy się chętnie, w tempie olbrzyma. Dla początkującego 2/5: charakter najłatwiejszy wśród molosów górskich, ale rozmiar, koszty (600–950 zł miesięcznie to realne minimum), zdrowie i krótkie życie wymagają świadomej decyzji.

Leonberger uczy się chętnie, dla pochwały i kontaktu, metodami pozytywnymi, w krótkich sesjach — i wszystko, co ma umieć, ma umieć przed 8. miesiącem, gdy waży 40 kg: chodzenie na luźnej smyczy (70 kg ciągnącego psa to wypadek), siad, zostań, przywołanie, oddawanie, tolerowanie dotyku łap, uszu, pyska i czesania. Potem wychowanie polega na cierpliwości przez trzy lata dojrzewania. Krzyk i siła nie działają i nie są potrzebne — rasa chce współpracować.

Socjalizacja od 8. tygodnia, standardowa i łatwa — pies lubi ludzi i psy; warto uczyć spokoju przy witaniu (skok 60 kg). Trening samotności: stopniowy i uczciwy — leonberger znosi 3–4 godziny, jeśli był przyzwyczajany, nie znosi ośmiu, i kluby o to pytają przed sprzedażą.

Zajęcie: woda — leonberger pływa z pasją nowofundlanda, aportuje z jeziora, ciągnie łódź; ratownictwo wodne (w Niemczech i we Włoszech rasa pracuje na plażach), praca pociągowa (wózek, sanki), dogtrekking po zakończeniu wzrostu (2 lata), praca terapeutyczna. Nie: agility, bieganie przy rowerze, skoki, schody w nadmiarze w pierwszych dwóch latach — stawy. Ruch: 1–1,5 godziny dziennie (3/5) w spokojnych spacerach plus woda; w upale cień i woda — podszerstek na alpejskie zimy. W mieszkaniu 1/5: 60–70 kg na schodach, linienie kłębami, szczeniak 40 kg w bloku i skręt żołądka, przy którym pies musi być w lecznicy w kwadrans — dom z ogrodem i parterem, najlepiej z wodą w zasięgu.

Leonberger żyje 8–10 lat (2/5 zdrowia) i ma chorobę, która jest jego własna: polineuropatię leonbergera (LPN). Nerwy obwodowe degenerują, pies traci siłę w tylnych nogach, ma zmieniony głos (porażenie krtani), głośno oddycha, słabnie — postać LPN1 zaczyna się przed 3. rokiem i postępuje szybko, LPN2 i LPPN3 później i wolniej; wszystkie trzy mają testy DNA (Uniwersytet w Bernie i Minnesota), a klubowa hodowla kojarzy tylko tak, by szczenięta nie dostały dwóch kopii. Kupujący pyta o wyniki wszystkich trzech u obojga rodziców — to nie jest szczegół, to jest to, czy pies w wieku 3 lat będzie chodził.

Nowotwory: kostniakomięsak (kulawizna u psa 5–8-letniego — RTG przy każdej kulawiźnie) i naczyniakomięsak (śledziona, serce — nagły krwotok wewnętrzny) to główne przyczyny śmierci rasy; USG brzucha co roku po 6. roku ma sens. Serce: kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM) — echo co roku po 4. roku. Żołądek: skręt (GDV) u głębokiej klatki — profilaktyczna gastropeksja. Stawy: dysplazja bioder i łokci (rodzice z wynikiem — klub wymaga), osteochondroza u szczeniąt, zwyrodnienia od 5. roku. Hormony: choroba Addisona (nadnercza — objawy niespecyficzne, rasa ma podwyższone ryzyko) i niedoczynność tarczycy. Oczy: zaćma, entropion, ektropion. Skóra: gorące plamy pod podszerstkiem latem.

Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, ochrona przeciwkleszczowa (kleszcz w podszerstku niewidoczny), waga co miesiąc, echo serca co roku po 4. roku, USG brzucha i badanie krwi co roku po 6. roku, RTG przy każdej kulawiźnie. Kastracja po zakończeniu wzrostu (2 lata), z gastropeksją. Ubezpieczenie od szczenięcia: w tej rasie to nie opcja, to plan.

Szata leonbergera jest długa, gęsta, z obfitym podszerstkiem, prosta lub lekko falista, z lwią grzywą na szyi i piersi (u samców obfitsza), piórami na łapach i puszystym ogonem, w maści od piaskowej przez lwią żółtą po rudą, z czarną maską — i linieje intensywnie (4/5): dwa wysypy podszerstka po 4–6 tygodni, wiosną i jesienią, kiedy pies 70 kg zostawia po sobie kłęby wielkości poduszki, i umiarkowanie przez resztę roku. Czesanie: szczotka z metalowymi szpilkami i grabie do podszerstka 2 razy w tygodniu po 30–45 minut, warstwami do skóry, z uwagą na grzywę, za uszami, pod pachami, spodnie i ogon; w linieniu codziennie.

Nie strzyc, nie golić — podszerstek izoluje w obie strony, golony leonberger pali się na słońcu i odrasta nierówno. Kąpiel co 2–3 miesiące, w ogrodzie latem, w wannie — jeśli pies wejdzie sam; suszenie suszarką z czesaniem trwa godziny, a mokry podszerstek pod grzywą daje zapalenia skóry. Po pływaniu: spłukać z jeziora, wysuszyć ręcznikiem, przeczesać.

Uszy: zwisające, obrośnięte — przegląd co tydzień, po wodzie osuszyć. Oczy: przetarte, sprawdzone na łzawienie (entropion, ektropion). Zęby: gryzaki, szczotkowanie. Pazury co 3–4 tygodnie — pies kanapowy ich nie ściera, a długie pazury u olbrzyma to obciążenie stawów. Łapy: błona pławna między palcami zbiera błoto i włos — przycięty, opuszki przeglądane. Legowisko: ortopedyczne, duże, na podłodze bez poślizgu — olbrzym na panelach rozjeżdża się. Pielęgnacja od szczenięcia jako coś przyjemnego, przez opiekuna — leonberger u groomera to 2–3 godziny i 300–400 zł.

Dorosły leonberger 41–75 kg przy 1–1,5 godzinie spokojnego ruchu zjada 450–720 g dobrej karmy suchej dziennie (1800–2900 kcal) w dwóch–trzech posiłkach — mniej na kilogram niż średni pies, bo rasa jest spokojna i tyje łatwo, a gęsta szata maskuje nadwagę całkowicie. Żebra pod dłonią przez podszerstek, talia z góry po rozczesaniu, waga co miesiąc — u olbrzyma z krótkim życiem każdy kilogram nadwagi to stawy, serce i miesiące.

Skręt żołądka: dwa–trzy mniejsze posiłki, miska na podłodze, godzina spokoju przed i dwie po jedzeniu, bez picia hektolitrów po pływaniu, znajomość objawów (niepokój, próby wymiotów bez efektu, wzdęty, twardy brzuch — lecznica natychmiast). Szczenię: karma dla ras olbrzymich z kontrolowanym wapniem i energią do 18–24 miesięcy, trzy posiłki do 6. miesiąca, wzrost powolny — leonberger rośnie do 2 lat, a szybko rosnący, pulchny szczeniak to osteochondroza i dysplazja; suplementy wapnia na dobrej karmie szkodzą.

Zmiany karmy stopniowo, przez tydzień. Kwasy omega-3 (olej z ryb) wspierają stawy, serce i skórę pod podszerstkiem przez całe życie; przy DCM — tauryna i L-karnityna z kardiologiem; przy Addisonie — leki, nie dieta. Smakołyki wliczone w dawkę — 60 kg psa łatwo przekarmić. Koszt karmy dla olbrzyma: 250–400 zł miesięcznie samej dobrej karmy — to trzeba policzyć przed zakupem, razem z weterynarzem, którego olbrzym odwiedza częściej i drożej.