Shikoku (Shikoku inu)

Shikoku różni się od kishu i kai jednym: intensywnością. Reaguje szybko, mocno i całym ciałem — na dźwięk, ruch, zapach, obcego psa — i wraca do spokoju wolniej; japońskie kluby opisują go jako „czujnego, energicznego, o wysokiej pobudliwości”, i to nie jest eufemizm. W domu, po pracy, jest cichy (2/5) i czysty, leży i obserwuje; bez pracy jest psem, który chodzi po mieszkaniu, piszczy przy oknie i szuka wyjścia. Wobec swoich ludzi lojalny i przywiązany — z wyraźną preferencją dla jednej osoby — chętny do wspólnej pracy, dumny, z własnym zdaniem; wobec obcych rezerwowany bez lęku, obserwuje z dystansu, nie zaczepia.

Wobec innych psów sprawa jest jasna i nie ukrywają jej ani wzorzec, ani hodowcy: shikoku jest wrogi wobec psów tej samej płci (2/5), a socjalizacja uczy ignorowania na smyczy, nie przyjaźni. Dwa samce lub dwie suki tej rasy pod jednym dachem to bójki; pies i suka zwykle w porządku. Instynkt łowiecki kompletny — dzik, sarna, kot obcy, zając; kot z domu bywa zaakceptowany, jeśli dorastali razem, i nadal jest ryzykiem.

Z dziećmi 3/5 — z własnymi, starszymi, spokojnymi, w porządku; z małymi i obcymi wymaga nadzoru, bo pobudliwość i brak cierpliwości psa rodzinnego to zła para z hałaśliwym przedszkolakiem. Inteligencja 5/5, uczenie 3/5 — rozumie wszystko, wykonuje, gdy uzna; z Nihon ken jest trudniejszy w prowadzeniu niż kishu i kai, łatwiejszy niż shiba w wieku dojrzewania. Dla początkującego 2/5, bez dyskusji.

Shikoku potrzebuje pracy fizycznej i węchowej codziennie, i to jest punkt wyjścia wychowania: pies zmęczony sensownie jest w domu cichy i chętny do nauki, pies niewyżyty — niemożliwy. Zajęcie: tropienie (mantrailing, ścieżka sztuczna), nosework, dogtrekking z plecakiem w górach, canicross i bikejöring po zakończeniu wzrostu, skijöring zimą, polowanie na dziki u myśliwych; agility tak, ale rasa jest zbyt niezależna na wyniki. Ruch: 2 godziny dziennie (4/5), w tym sprint w bezpiecznym miejscu.

Posłuszeństwo: metody pozytywne, konsekwentne, spokojne — shikoku odpowiada na krzyk i siłę pobudzeniem lub oporem, na spokój i jasne zasady współpracą; sesje krótkie, bo pies nakręca się i traci koncentrację. Komendy podstawowe wchodzą, przywołanie ćwiczone latami na długiej lince i traktowane jako działające bez zwierzyny — poza ogrodzonym terenem smycz, do końca życia, i hodowcy mówią to wprost. Socjalizacja z ludźmi standardowa; z psami — od 8. tygodnia, kontrolowana, na smyczy, z celem ignorowania, i przez całe życie.

Infrastruktura: ogrodzenie 2 m wkopane w ziemię (pies skacze i kopie), furtka zamykana, GPS na obroży w terenie. Trening samotności stopniowy — pies pobudliwy zostawiony bez przygotowania niszczy. W mieszkaniu 3/5: cichy i czysty po pracy, da się z opiekunem, który codziennie wyjeżdża w teren i biega z psem; bez tego — nie, i lepiej to przyznać przed zakupem niż po roku.

Shikoku jest rasą zdrową (5/5, 11–13 lat) — użytkową, hodowaną w Japonii pod nadzorem Nihon Ken Hozonkai bez hodowli na skrajności — i lista chorób jest krótka. Dysplazja stawów biodrowych: rzadka, ale badana w europejskich hodowlach (rodzice z wynikiem); zwichnięcie rzepki sporadycznie; epilepsja idiopatyczna pojedyncze przypadki w liniach — pytać; zaćma rzadko; niedoczynność tarczycy w starszym wieku. Nie ma chorób dziedzicznych z testami DNA specyficznych dla rasy.

Częstsze niż choroby są nietolerancje pokarmowe: część shikoku w Europie ma wrażliwy przewód pokarmowy — nawracające biegunki, wymioty na czczo, świąd skóry — i reaguje na zmianę białka lub karmy; diagnostyka u weterynarza i dieta eliminacyjna, nie karuzela karm. Alergie środowiskowe (pyłki, roztocza) u części psów.

Urazy: pies pobudliwy i skaczący — skręcenia, upadki, rany od płotu przy ucieczkach, kolizje z samochodem (główna przyczyna śmierci Nihon ken w Europie), rany po bójkach z psami tej samej płci, rany od kłów u psa polującego. Kleszcze i babeszjoza u psa w lesie. Rutyna: szczepienia, odrobaczanie (co 3 miesiące u psa w terenie), ochrona przeciwkleszczowa cały sezon (sezamowa szata ukrywa kleszcze), przegląd łap i skóry po lesie, coroczne badanie krwi po 8. roku. Kastracja: u samca z agresją wobec psów bywa pomocna, nie gwarantuje; wpływa też na szatę — decyzja z weterynarzem.

Szata shikoku jest podwójna — twarda, prosta, odstająca okrywa i gęsty, miękki podszerstek — w maści sezamowej, czyli mieszaninie włosa czarnego, rudego i białego w różnych proporcjach (czerwono-sezamowa, czarno-sezamowa, sezamowa), z jasną maską na pysku, jasnymi policzkami, piersią i spodem ogona (urajiro). Szata myśliwska: czyści się sama, nie pachnie, odpycha wodę; poza linieniem szczotka raz w tygodniu, kąpiel raz-dwa razy w roku. Linieje wyraźnie (4/5): dwa wysypy podszerstka po 3–4 tygodnie, wiosną i jesienią, z codziennymi grabiami do podszerstka.

Nie strzyc, nie golić — podszerstek izoluje w obie strony, golony odrasta nierówno, a sezamowa maść po goleniu odrasta czasem w innym rozkładzie kolorów. Latem wyczesany martwy podszerstek, cień, woda, spacery rano i wieczorem.

Uszy stojące, małe, pochylone do przodu — przegląd co tydzień, rzadko problem. Oczy: przetarte. Zęby: gryzaki i kości, mało kamienia; przegląd na ułamane po pracy i bójkach. Pazury: aktywny pies ściera sam, kanapowy co 3–4 tygodnie. Łapy: po górach przegląd na pęknięcia opuszek, włos między palcami przycięty. Po lesie: obmacanie na rany (sezamowa szata ukrywa krew), kleszcze, kłosy. Pielęgnacja w domu, przez przewodnika, od szczenięcia — shikoku nie znosi dotyku obcych i unieruchomienia u groomera.

Dorosłe shikoku 15–25 kg przy 2 godzinach ruchu zjada 250–400 g dobrej karmy suchej dziennie (1000–1600 kcal) w dwóch posiłkach; pies na canicrossie lub w pracy więcej, zimą więcej. Rasa jest szczupła i muskularna — wzorzec chce sylwetki zwinnej, z widoczną talią — i rzadko tyje, bo rzadko odpoczywa; żebra pod dłonią przez podszerstek, waga co miesiąc.

Żołądek jest u shikoku tematem: część psów ma nietolerancje pokarmowe i reaguje biegunką, wymiotami na czczo lub świądem na zmianę karmy, nowe białko lub smakołyki; jeden rodzaj karmy, zmiany stopniowo przez dwa tygodnie, nagrody z własnej karmy, i dieta eliminacyjna na jedno białko (ryba, konina) przez 8 tygodni przy pierwszych objawach — karma z rybą jest u szpiców japońskich naturalnym wyborem. Wymioty żółcią rano to sygnał, że pies potrzebuje późnego posiłku wieczorem.

Skręt żołądka u głębokiej klatki: dwa posiłki, spokój godzinę przed i po sprincie — u psa, który biega tak, jak shikoku, to nie jest teoretyczna uwaga. Szczenię: karma dla ras średnich do 15 miesięcy, trzy posiłki do 6. miesiąca, wzrost powolny bez pulchności. Pies w lesie je padlinę — odrobaczanie co 3 miesiące, „zostaw” jako komenda ochronna. Kwasy omega-3 wspierają podszerstek i skórę przy alergiach. Woda dostępna zawsze, po biegu w małych porcjach.