Thai ridgeback (Tajski pies z pręgą)

Thai ridgeback ma charakter psa, którego nikt przez wieki nie wychowywał: obserwuje, ocenia, decyduje sam. Wobec jednej osoby — czasem dwóch — jest przywiązany głęboko i cicho: leży blisko, śpi w łóżku (szuka ciepła), chodzi za nią, patrzy; wobec pozostałych domowników uprzejmy, wobec obcych nieufny, bez lęku i bez zbędnego szczekania (1/5) — gość jest obserwowany z odległości i ignorowany, dopóki nie zrobi czegoś, co pies uzna za niewłaściwe. Stróżuje postawą i obecnością; w razie potrzeby zadziała, i to bez długiego ostrzegania.

Koci jest dosłownie: wskakuje na oparcia, parapety i stoły, wygrzewa się w słońcu, myje łapami, nie znosi deszczu i zimna, i traktuje komendy jako propozycje. Z dziećmi 3/5 — z własnymi, starszymi, spokojnymi, w porządku; z małymi i obcymi wymaga nadzoru, bo nie toleruje natarczywości i nie ma cierpliwości psa rodzinnego. Z innymi psami 2/5 — samce wobec samców rywalizują, obce psy są niemile widziane; z kotem z domu bywa w zgodzie, kot obcy, wiewiórka, sarna — pościg, którego nie zatrzyma wołanie.

Inteligencja 4/5 to inteligencja psa, który sam wychodzi z ogrodu przez dwumetrowy mur; uczenie 3/5 — zna, wykonuje wybrane. Dla początkującego 2/5: w domu jest cichy, czysty i spokojny, ale wymaga przewodnika spokojnego, konsekwentnego i doświadczonego z psami pierwotnymi, wczesnej i długiej socjalizacji, i ogrodzenia, którego nie ma większość ogrodów.

Wychowanie thai ridgebacka to socjalizacja w pierwszych czterech miesiącach, prowadzona spokojnie i długo: obcy ludzie w domu i na ulicy, dzieci, psy, weterynarz, dotyk — jako coś, co pies toleruje, nie musi lubić. Thai bez socjalizacji jest psem, który w wieku 2 lat nie wpuszcza nikogo do domu i nie daje się zbadać; thai z socjalizacją jest obojętny wobec obcych, i to jest cel. Kaganiec od szczenięcia jako coś normalnego.

Posłuszeństwo: metody pozytywne, krótkie sesje, jedzenie i zabawa — bez powtarzania (odchodzi), bez nacisku (zamyka się), bez krzyku (traci zaufanie i nie odzyskuje). Przywołanie ćwiczone latami na długiej lince i traktowane jako działające w domu i ogrodzie, nie przy uciekającej sarnie. Dyscypliny: agility (rasa jest fenomenalnym skoczkiem), lure coursing, nosework, dogtrekking — coś, co angażuje ciało i nos. Nauka czystości łatwa — pies czysty z natury — poza deszczem i mrozem, na które reaguje odmową.

Infrastruktura: ogrodzenie 2 m, pełne, bez elementów do wspinania, furtka zamykana — thai przeskakuje 1,8 m z miejsca i wspina się po siatce; w mieszkaniu okna i balkony zabezpieczone. Ruch: 1–1,5 godziny dziennie (4/5), w tym sprint w bezpiecznym miejscu; w zimie krótko i w ubranku. W mieszkaniu 3/5: cichy, czysty, spokojny — o ile ma codziennie gdzie biegać, ciepło i zabezpieczony balkon.

Thai ridgeback jest rasą zdrową (4/5, 12–14 lat) — pierwotną, bez hodowli na skrajności — z jednym problemem związanym z pręgą i kilkoma ze skórą. Zatoka skórzasta (dermoid sinus): wrodzony kanał w skórze wzdłuż kręgosłupa, sięgający czasem do rdzenia, który zbiera wydzielinę i zapala się; występuje u psów z pręgą (jak u rhodesian ridgebacka), wykrywa się go palcami u szczenięcia w pierwszych tygodniach (hodowca bada każde), leczy operacyjnie. Szczenię z zatoką nie powinno trafić do sprzedaży bez informacji i obniżonej ceny; opiekun sprawdza grzbiet raz w miesiącu.

Skóra: krótka szata bez podszerstka, a u odmiany welurowej niemal aksamit — alergie skórne (świąd, pokrzywka, zaczerwienienie widoczne od razu), suchość i łuszczenie zimą, oparzenia słoneczne u jaśniejszych psów (izabelowate, niebieskie), otarcia od szelek. Zimno: thai wychładza się poniżej 10 °C — ubranko od jesieni, kombinezon w mróz, ogrzewane legowisko; pies, który drży, jest zimny, nie zestresowany. Do tego dysplazja stawów biodrowych (rzadko, ale badana), zwichnięcie rzepki sporadycznie, urazy skoków i pościgu.

Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, ochrona przeciwkleszczowa (kleszcz w krótkiej szacie widoczny), grzbiet obmacany co miesiąc, skóra przeglądana co tydzień, coroczne badanie krwi po 8. roku. Narkoza: pies szczupły, bez tłuszczu — z rozwagą. Szczenię: hodowla powinna pokazać badanie na zatokę u każdego szczenięcia i biodra rodziców; rasa w Polsce jest droga (6000–10000 zł) i za często kupowana dla wyglądu, a potem oddawana w wieku roku.

Szata thai ridgebacka jest krótka, gładka, przylegająca i aksamitna w dotyku — u odmiany welurowej jeszcze krótsza, jak zamsz — bez podszerstka, w czterech kolorach: czerwonym, czarnym, niebieskim (szaroniebieskim) i izabelowatym (płowym). Pielęgnacja to gumowa rękawica raz w tygodniu, w linieniu (2/5, umiarkowane, krótkie włoski) dwa razy; kąpiel rzadko, co 2–3 miesiące, łagodnym szamponem — skóra reaguje na kosmetyki. Pies nie pachnie, jest czysty z natury i myje się jak kot.

Pręga: włos rosnący pod prąd wzdłuż kręgosłupa, od kłębu do bioder, w jednym z ośmiu wzorów (igła, pióro, skrzypce, siodło, liść, strzała, bowling, kula) — nie wymaga pielęgnacji, ale wymaga comiesięcznego obmacania palcami wzdłuż kręgosłupa w poszukiwaniu zatoki skórzastej (wyczuwalny sznurek lub dołek w skórze).

Zimno: kubraczek poniżej 10 °C, kombinezon w mróz, buty na sól, ogrzewane legowisko lub koc w chłodnym mieszkaniu — thai w grudniu śpi pod kołdrą. Słońce: jaśniejsze psy (izabelowate, niebieskie) palą się — krem z filtrem na grzbiet i nos w pełnym słońcu. Uszy stojące, cienkie — przegląd co tydzień. Oczy: przetarte. Zęby: gryzaki, szczotkowanie. Pazury co 3–4 tygodnie, aktywny pies ściera sam. Szelki miękkie, szerokie — cienka skóra ociera się.

Dorosły thai ridgeback 16–30 kg przy 1–1,5 godzinie ruchu zjada 240–400 g dobrej karmy suchej dziennie (950–1600 kcal) w dwóch posiłkach; zimą o 10–20 % więcej (brak podszerstka to koszt termoregulacji). Rasa jest szczupła i muskularna z natury — wzorzec chce widocznej talii i zarysu mięśni — i to nie jest chudość; ale thai w domu leży dużo i tyje, gdy dostaje ze stołu, na który sięga bez wysiłku. Żebra pod dłonią, waga co miesiąc.

Skręt żołądka u głębokiej klatki: dwa posiłki, spokój przed i po biegu. Szczenię: karma dla ras średnich do 15 miesięcy, trzy posiłki do 6. miesiąca, wzrost powolny bez pulchności. Zmiany karmy stopniowo, przez tydzień — pies pierwotny ma mocny żołądek, ale nie lubi zmian.

Skóra: alergie pokarmowe są u tej rasy częste i widoczne natychmiast — pokrzywka, świąd, zaczerwienienie na aksamitnej szacie; dieta eliminacyjna na jedno białko (konina, ryba, kangur) przez 8 tygodni przy pierwszych objawach, bez smakołyków z innym białkiem. Kwasy omega-3 (olej z ryb) wspierają skórę i połysk szaty, zimą przy suchości i łuszczeniu to pierwszy krok. Smakołyki na treningu wliczone w dawkę, choć thai pracuje dla jedzenia mniej chętnie niż retriever — walutą jest kontakt z przewodnikiem. Woda dostępna zawsze.