Tybetański terrier

Terier tybetański ma charakter psa, który chodził z karawanami przez przełęcze i pilnował stad i domów: uważny, zrównoważony, oceniający sytuację, zanim zareaguje. Wobec rodziny jest oddany i czuły — chodzi za ludźmi, leży obok, lubi kontakt, ale nie jest natarczywy; wobec obcych zachowuje rezerwę, którą wzorzec wprost zapisuje: gość jest meldowany szczekaniem (3/5), obserwowany i akceptowany po chwili. Stróżuje głosem, a nie działaniem. Nie ma nic z teriera: ani pościgu za szczurem, ani skłonności do sporów z psami.

Z dziećmi dobry (4/5): cierpliwy, zabawowy, na tyle solidny (8–14 kg), by znieść przedszkolaka, na tyle wrażliwy, by nie lubić ciągnięcia za sierść — z dziećmi w wieku szkolnym to partner do spacerów i zabaw. Z innymi psami zgodny (4/5), rzadko konfliktowy; z kotem w domu w porządku, kot obcy zostanie pogoniony do płotu, bez zaciętości.

Inteligencja 4/5, uczenie 4/5: uczy się chętnie, za jedzenie i pochwałę, ale ma tybetański upór — komendę wykona, gdy uzna za sensowną, i nie zniesie przymusu. Wrażliwy na ton: krzyk daje psa, który się wycofuje. Dla początkującego 4/5: jeden z bardziej zrównoważonych psów grupy 9, o ile początkujący zaakceptuje czesanie trzy razy w tygodniu i szczekanie na dzwonek.

Terier tybetański uczy się dobrze i chętnie, pod warunkiem metod pozytywnych: krótkie sesje, jedzenie i pochwała, jasne kryteria, bez powtarzania w kółko (nudzi się) i bez nacisku (upiera się). Dobre dyscypliny: agility (rasa jest zwinna i skoczna, ze śnieżnymi łapami, którymi chwyta przeszkody), obedience, rally-o, nosework, dogtrekking w górach — to pies, który przeszedł Himalaje i nadal lubi wędrować.

Trening ciszy od szczenięcia: komenda „cicho” po jednym szczeknięciu, nagroda za milczenie — bez tego czujny stróż melduje w bloku każdy krok. Socjalizacja z obcymi ludźmi, spokojna i bez wymuszania kontaktu, żeby rezerwa nie przeszła w lęk; z psami — prosta. Trening pielęgnacji jako zabawa: czesanie do skóry przez 15 lat wymaga psa, który leży na boku i to znosi. Trening samotności standardowy — rasa znosi kilka godzin dobrze, jeśli była przyzwyczajana.

Ruch: 1–1,5 godziny dziennie (4/5) w spacerach i zabawie, plus dłuższa wędrówka w weekend; terier tybetański jest wytrzymały, dobrze znosi zimno (szata podwójna, łapy) i gorzej upał. W mieszkaniu 3/5: da się przy takiej dawce ruchu i pracy nad szczekaniem; dom z ogrodem, w którym pies pilnuje płotu, jest jego naturalnym miejscem — ale ogród nie zastępuje spacerów.

Terier tybetański jest rasą zdrową (4/5), ale ma kilka chorób dziedzicznych, na które istnieją testy DNA, i hodowla bez nich nie ma wytłumaczenia. PRA w dwóch postaciach: PRA3 (późna, ślepota po 5. roku) i RCD4 (bardzo późna, po 8. roku) — oba testy; ceroidolipofuscynoza neuronalna (NCL): choroba spichrzeniowa mózgu, pies w wieku 4–6 lat traci wzrok w ciemności, ma zaburzenia zachowania, drgawki i umiera — nieuleczalna, test DNA; pierwotne zwichnięcie soczewki (PLL): soczewka wypada z więzadeł u psa 3–8-letniego, jaskra w godziny, operacja natychmiast — test DNA. Nosiciel może być kryty tylko psem wolnym od mutacji; hodowca ma wyniki wszystkich trzech.

Bez testu: dysplazja stawów biodrowych (rodzice z wynikiem badania — u 12-kilogramowego psa rzadko istotna klinicznie, ale występuje), zwichnięcie rzepki, zaćma (badanie oczu), niedoczynność tarczycy, alergie skórne. Codzienność: uszy zwisające, obrośnięte — zapalenia po wodzie, przegląd co tydzień; oczy pod grzywką — wydzielina, włos w oku; kołtuny, które przy zaniedbaniu dają zapalenia skóry.

Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, ochrona przeciwkleszczowa (kleszcz w podwójnej szacie jest niewidoczny — przegląd po spacerze w lesie), oczy codziennie, uszy co tydzień, zęby raz w roku u weterynarza, coroczne badanie krwi po 8. roku z tarczycą. Kastracja bez pośpiechu, po zakończeniu wzrostu (12–15 miesięcy).

Szata teriera tybetańskiego jest podwójna — długi, prosty lub falisty włos okrywowy i gęsty, wełnisty podszerstek — i to podszerstek robi różnicę wobec lhasa apso: filcuje się przy skórze, gdy czesać tylko po wierzchu. Pełna szata wymaga czesania do skóry, warstwami, szczotką z metalowymi szpilkami i grzebieniem, 3 razy w tygodniu po 20–30 minut, ze spryskaniem odżywką w sprayu; w linieniu podszerstka (2/5, wiosna) — codziennie, bo wtedy kołtuny powstają w jeden dzień. Pod pachami, za uszami, na brzuchu i spodniach — najpierw.

Pies domowy strzyżony na 3–5 cm co 8 tygodni (groomer 150–250 zł, szata gęsta i pracochłonna) wymaga czesania 1–2 razy w tygodniu. Kąpiel co 4–6 tygodni z odżywką, dokładne rozczesanie przed (mokry kołtun filcuje się na stałe), suszenie suszarką z czesaniem — podszerstek pod długim włosem nie schnie sam. Grzywka: opada na oczy z natury (wzorzec chce), spięta lub przycięta w domu, żeby włos nie drażnił rogówki.

Łapy: duże, płaskie, obrośnięte między opuszkami — włos przycięty co 3–4 tygodnie (błoto, śnieg zbijający się w kule, ślizganie na panelach), pazury co 3–4 tygodnie. Uszy: zwisające, obrośnięte — włos z kanału wyskubać, przegląd co tydzień, po wodzie osuszyć. Oczy: przetarte codziennie. Zęby: szczotkowanie 2–3 razy w tygodniu. Włos przy odbycie przycięty dla higieny.

Dorosły terier tybetański 8–14 kg zjada 150–240 g dobrej karmy suchej dziennie (550–900 kcal) w dwóch posiłkach; pies wędrujący więcej, kanapowy po kastracji mniej. Rasa tyje umiarkowanie, ale podwójna szata maskuje sylwetkę całkowicie — żebra pod dłonią przez podszerstek, waga co miesiąc; nadwaga obciąża biodra i rzepki. Szczenię: karma dla ras średnich do 12 miesięcy, trzy posiłki do 6. miesiąca, wzrost powolny.

Rasa nie jest szczególnie wybredna ani wrażliwa na żołądek — to pies, który jadł w Tybecie tsampę i to, co dała karawana; zmiany karmy stopniowo, przez tydzień, jak u każdego psa. Alergie skórne zdarzają się — przy świądzie, lizaniu łap i zapaleniach uszu dieta eliminacyjna na jedno białko przez 8 tygodni. Kwasy omega-3 (olej z ryb) wspierają skórę pod gęstą szatą i stawy.

Smakołyki na treningu wliczone w dawkę — przy 11 kg trzy plasterki kiełbasy to 10 % dziennej energii. Broda i wąsy moczą się w misce i zbierają resztki — karma sucha zostawia mniej, przetrzeć po posiłku. Woda dostępna zawsze; pies z podwójną szatą w polskim lecie przegrzewa się na dłuższym spacerze — woda w plecaku i cień.