Wilczarz irlandzki (Irish wolfhound)

Wilczarz to rasa, która przeczy swojemu wyglądowi. Pies wyhodowany do zabijania wilków jest w domu cichy, delikatny i przylepny — kładzie głowę na stole, bo ma go na wysokości głowy, i wzdycha, gdy ktoś wstaje z kanapy. Wobec dzieci jest cierpliwy i ostrożny; wobec obcych przyjazny, po krótkim, godnym przyjrzeniu się; wobec innych psów spokojny, wobec kotów w domu — zwykle obojętny, o ile dorastali razem. Nie szczeka prawie wcale (1/5) i stróżem jest wyłącznie przez rozmiar, który zresztą wystarcza.

Jest głęboko związany z rodziną i źle znosi izolację — kojec i ogród to nie miejsce dla wilczarza, a długie godziny samotności też nie. Po spacerze śpi godzinami, najchętniej na czymś miękkim, i w domu zajmuje więcej miejsca niż większość mebli. Wbrew rozmiarowi nie jest niezdarny: charty poruszają się precyzyjnie, ale ogon dorosłego wilczarza jest na wysokości stolika kawowego i to zmienia aranżację salonu.

Jedyny moment, w którym łagodność znika, to widok uciekającej zwierzyny. Instynkt pościgowy charta jest wrodzony i nie podlega negocjacji — wilczarz, który zobaczył sarnę, nie słyszy i nie wraca, dopóki nie skończy. Smycz w terenie i ogrodzony wybieg to nie ograniczenie, tylko warunek jego przeżycia.

Wilczarz uczy się chętnie i jest wrażliwy na przewodnika — trening pozytywny, spokojny, bez podnoszenia głosu. Wszystko, co ma działać u dorosłego psa, trzeba nauczyć, zanim przekroczy 40 kg: chodzenie na luźnej smyczy (dorosły wilczarz, który szarpnie w stronę kota, przewraca dorosłego człowieka), nieskakanie, zostań, wejście do samochodu. Socjalizacja w pierwszym roku: ludzie, psy, miasto — wilczarz źle zsocjalizowany bywa lękliwy, a lękliwy pies tej wielkości jest problemem.

Ruch: dwa spacery dziennie, około godziny łącznie, plus możliwość sprintu w ogrodzonym terenie kilka razy w tygodniu — charty biegają w krótkich, intensywnych zrywach, nie na dystans. Bieganie przy rowerze, canicross i długie wędrówki dopiero po 24. miesiącu i z umiarem; coursing (pogoń za sztuczną zwierzyną) jest sportem, w którym rasa realizuje instynkt bezpiecznie.

Szczeniak wilczarza do 18.–24. miesiąca: żadnych skoków z kanapy i do samochodu (rampa), żadnych schodów, żadnych długich spacerów — chrząstka rośnie tak szybko, że każde przeciążenie zostawia trwały ślad w stawach. Dziesięć minut spaceru na miesiąc życia to sprawdzona zasada. To miesiące, w których wilczarz wymaga najwięcej dyscypliny od opiekuna, nie od siebie.

Wilczarz żyje 7–10 lat i trzy choroby odpowiadają za większość przedwczesnych śmierci. Kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM) — serce rozszerza się i słabnie, często bez objawów aż do zaawansowanego stadium; echo i EKG (holter) co rok od 3. roku życia wykrywają migotanie przedsionków, które u wilczarza zwykle poprzedza DCM o lata, i pozwalają wcześnie włączyć leczenie. Osteosarcoma — rak kości, najczęściej w kończynach, u psów w średnim wieku; nagła kulawizna u wilczarza po 5. roku życia wymaga RTG, nie „obserwacji tydzień”. Skręt żołądka (GDV) — dwa posiłki, spokój po jedzeniu, znajomość objawów, a gastropeksja profilaktyczna jest u tej rasy jednym z najlepiej uzasadnionych zabiegów.

U szczeniąt: zespolenie wrotno-oboczne (PSS) — wada naczyniowa wątroby, w rasie częstsza niż u innych; badanie kwasów żółciowych u szczeniąt przed sprzedażą to standard w dobrych hodowlach, pytaj o wynik. Zapalenie kości u rosnących szczeniąt (panosteitis) daje wędrującą kulawiznę i mija samo. Stawy: dysplazja bioder i łokci zdarza się rzadziej, niż sugeruje rozmiar, ale prześwietlenia rodziców są standardem.

Wilczarz źle znosi niektóre leki do narkozy (jak wiele chartów, ma mało tłuszczu i inny metabolizm barbituranów) — anestezjolog musi wiedzieć, z jaką rasą ma do czynienia. Niedoczynność tarczycy i zwyrodnienie rdzenia u psów starszych dopełniają listy.

Szata wilczarza jest szorstka, druciana i twarda — na ciele krótsza, na brwiach i brodzie dłuższa. Nie wymaga wiele: szczotkowanie raz w tygodniu szczotką druciana lub grzebieniem, a dwa razy w roku lekkie trymowanie ręczne (wyrywanie martwego włosa), które utrzymuje fakturę i ogranicza linienie. Rasa linieje umiarkowanie (3/5) i nie ma sezonowego „wysypu” podszerstka jak psy pasterskie. Kąpiel kilka razy w roku — mycie 70-kilogramowego psa to zadanie logistyczne, a szorstka szata odpycha brud.

Broda po posiłku i piciu wymaga przetarcia, inaczej brzydko pachnie i zbiera resztki. Uszy małe, załamane — przegląd raz w tygodniu. Pazury: chart ma długie palce i pazury, które przy spacerach po miękkim podłożu nie ścierają się — obcinanie co 3–4 tygodnie, od szczeniaka, bo dorosły wilczarz, który nie lubi obcinania pazurów, wygrywa każdą dyskusję.

Legowisko: gruby, ortopedyczny materac o długości co najmniej 120 cm — chart ma mało tkanki tłuszczowej i na twardym podłożu robią mu się odleżyny na łokciach i biodrach. To samo dotyczy podłogi samochodu i kojca. Zęby szczotkuj dwa razy w tygodniu.

Szczeniak wilczarza waży przy urodzeniu pół kilograma, po roku 50 kg — to tempo wzrostu, jakiego nie ma żadna inna rasa, i największe ryzyko żywieniowe. Karma dla szczeniąt ras olbrzymich z niską gęstością energetyczną i kontrolowanym wapniem, w trzech–czterech posiłkach do 6. miesiąca, żadnych suplementów mineralnych, żadnego „dokarmiania na siłę”. Szczupły, wręcz chudy szczeniak wilczarza jest zdrowy; pulchny dostanie osteochondrozę. Waga co dwa tygodnie i porównanie z krzywą dla rasy.

Dorosły pies 40–70 kg je mniej, niż sugeruje rozmiar — chart ma wolny metabolizm w spoczynku. Dwa posiłki dziennie, godzina spokoju po każdym i miska spowalniająca to profilaktyka skrętu żołądka; karma z białkiem zwierzęcym na pierwszym miejscu, umiarkowanym tłuszczem i wsparciem serca (tauryna, L-karnityna, omega-3) — przy DCM w rasie warto wybierać karmy, które je zawierają, i unikać diet bezzbożowych opartych na roślinach strączkowych, które łączono z DCM żywieniowym.

Kondycja: u charta widoczne dwa–trzy ostatnie żebra i wyraźna talia są normą, nie niedowagą. Wilczarz w „dobrym ciele” w rozumieniu labradora ma nadwagę. Miesięczny koszt utrzymania to 500–950 zł; do tego dochodzą coroczne badania kardiologiczne, które są przy tej rasie stałą pozycją.