Kot munchkin (Kot jamnik)

Munchkin nie wie, że ma krótkie nogi. Jest ciekawski, wesoły, towarzyski (5/5) i zaskakująco szybki — biega nisko przy ziemi jak fretka, bierze zakręty szybciej niż koty długonogie i chowa przedmioty (błyszczące rzeczy, biżuteria, nakrętki) w tajnych miejscach, co jest cechą tak powszechną, że hodowcy o niej uprzedzają. Słynna „pozycja surykatki” — siedzenie na zadzie z wyprostowanym tułowiem — służy mu do obserwacji i jest naturalna, bo krótkie przednie łapy nie utrudniają balansu.

Z dziećmi radzi sobie znakomicie (5/5): jest cierpliwy, lubi zabawę i nie ucieka na szafę, bo nie może — co paradoksalnie czyni go bardziej dostępnym dla dzieci niż koty akrobatyczne; dziecko trzeba tylko nauczyć, żeby nie podnosiło kota za przednie łapy. Z innymi kotami i psami dogaduje się bez problemu (5/5) i najlepiej czuje się w towarzystwie — samotność w ciągu dnia znosi przeciętnie, drugi kot jest dobrym pomysłem. Wobec obcych jest ufny. Głos ma cichy (2/5). Inteligencja 5/5 to nie przesada: munchkiny uczą się otwierać szuflady (na swojej wysokości) i rozwiązują zabawki logiczne szybko. Charakter zależy od rasy, z którą krzyżowano linię — munchkiny po kotach brytyjskich są spokojniejsze, po orientalnych żywsze.

Munchkin ma sporo energii (energia 4/5), którą wydaje poziomo: 2–3 sesje zabawy dziennie po 10–15 minut w pogoń po podłodze — mysz na sznurku, piłeczki, tunele, tory kulkowe. Wędka prowadzona nisko, nie wysoko: kot będzie próbował skakać za piórkiem pod sufit i to jest dla jego stawów zbędne obciążenie. Uczy się szybko (4/5): aport, przywołanie, transporter, sztuczki na kliker — kilka minut dziennie na przysmaki. Zabawki logiczne z karmą są dla tej bystrej rasy najlepszym sposobem na sucha karmę.

Dom trzeba obniżyć. Drapak z półkami co 20–30 cm zamiast jednej platformy na metrze, rampa lub schodki do kanapy i łóżka (munchkin wskoczy na kanapę, ale zeskok z 80 cm obciąża przednie łapy bardziej niż u kota długonogiego), półka przy oknie na wysokości parapetu, miękkie legowiska na podłodze. Kuweta z niskim wejściem — wysoka krawędź to realna przeszkoda. Okna i balkon osiatkowane; munchkin nie skoczy na siatkę tak jak angora, ale wypadnie przez otwarte okno tak samo. Wychodzenie na dwór — nie: kot o wysokości 20 cm w kłębie nie ucieknie przed psem ani nie wskoczy na płot. Spacery w szelkach po ogrodzie są bezpieczną alternatywą.

Mutacja munchkina jest achondroplazją ograniczoną do kości długich kończyn — kręgosłup, czaszka i stawy rozwijają się normalnie, co odróżnia ją od genu zwisłouchości u kota szkockiego, który uszkadza chrząstkę w całym organizmie. Dostępne badania weterynaryjne nie wykazały u munchkinów zwiększonej częstości chorób kręgosłupa w porównaniu z innymi kotami, ale badań jest mało i obejmują niewielkie grupy; stąd zdrowie 4/5 w bazie, nie 5/5, i stąd sprzeciw FIFe i GCCF, które uznały, że hodowanie cechy o nieznanych skutkach długoterminowych jest niedopuszczalne. To jest uczciwy stan wiedzy: nie „chory kot”, ale i nie „całkowicie bez ryzyka”.

Dwie wady rozwojowe, które hodowcy obserwują częściej u tej rasy, to lordoza (nadmierne wygięcie kręgosłupa w dół, widoczne u kociąt, w ciężkiej postaci uciska serce i płuca) i pectus excavatum (zapadnięta klatka piersiowa); obie są widoczne u kilkutygodniowych kociąt, więc oglądajcie kocię osobiście i pytajcie o rodzeństwo z poprzednich miotów. Gen w podwójnej dawce zabija zarodki — hodowla munchkin × munchkin daje mniejsze mioty i jest nieetyczna; dobry hodowca krzyżuje z kotami długonogimi (często domowymi lub konkretnej rasy, np. brytyjskimi) i ma w miotach kocięta obu typów. Do tego dziedzictwo rasy, z którą krzyżowano linię: HCM (echo serca rodziców), PKD przy liniach brytyjskich i perskich. Choroby zwyrodnieniowe stawów u seniorów — kontrola po 8. roku życia, suplementy na chrząstkę. Rutyna jak u każdego kota: szczepienia, odrobaczanie, zęby, po 7. roku życia krew i mocz co roku.

Munchkin występuje w odmianie krótkowłosej (pluszowej) i półdługowłosej (jedwabistej) i we wszystkich umaszczeniach, bo krzyżowany jest z kotami różnych ras. Odmiana krótkowłosa: szczotkowanie raz w tygodniu gumową szczotką, w linieniu (2/5) dwa razy. Odmiana półdługowłosa: grzebień 2–3 razy w tygodniu, z uwagą na „portki”, brzuch i kryzę — a przy krótkich nogach także na sierść na brzuchu, która u munchkina zbiera brud z podłogi, bo brzuch jest kilka centymetrów nad nią. Częstsze przecieranie brzucha wilgotną ściereczką i czysta podłoga to specyfika rasy.

Kąpiel zbędna poza wybrudzeniem. Pazury co 2–3 tygodnie — munchkin mniej się wspina, więc mniej je ściera. Uszy i oczy kontrola raz w tygodniu; kot ma trudność z dosięgnięciem łapą do niektórych miejsc podczas mycia (krótkie łapy!), więc okolice uszu i szyi bywają mniej wymyte — pomóżcie wilgotną ściereczką. Zębów nie pomijajcie: szczotka lub karma stomatologiczna w domu, przegląd u lekarza co roku. Kuweta: niska krawędź, żwirek drobny (długowłosy munchkin zbiera grube granulki w sierści na brzuchu), sprzątanie codziennie. Ważcie kota co miesiąc — nadwaga przy krótkich nogach obciąża stawy w większym stopniu niż u kota długonogiego, a przy 3 kg masy każde 200 g to 7 %.

Munchkin o wadze 3–3,5 kg potrzebuje około 170–210 kcal dziennie po kastracji: 50–60 g suchej karmy lub 220–260 g mokrej. Krótkie nogi nie zmieniają metabolizmu — kot je tyle, co inny kot tej masy — ale zmieniają koszt nadwagi: dodatkowy kilogram na 20-centymetrowych łapach to proporcjonalnie większe obciążenie stawów nadgarstkowych i łokciowych, dlatego u tej rasy szczupła sylwetka jest zaleceniem ortopedycznym. Porcje odmierzane wagą, 3–4 posiłki, część z zabawek logicznych (munchkin je uwielbia), bez wolnego dostępu do suchej karmy.

Na etykiecie mięso na pierwszym miejscu, a białka zwierzęcego co najmniej 30–35 % w karmie suchej, tauryna, mało węglowodanów, karma mokra jako połowa dawki dla nawodnienia. Miska płaska i niska — munchkin je z podłogi wygodniej niż z podwyższonej miski, która jest modna, ale dla niego niewygodna. Suplementy: kwasy omega-3 i glukozamina po 7. roku życia dla stawów, wcześniej nie ma potrzeby. Smakołyki wliczajcie do dziennej puli — góra 10 % kalorii. Kalkulator porcji przeliczy dawkę na wagę, wiek i status po kastracji — dla munchkina trzymajcie się dolnej granicy widełek i korygujcie według comiesięcznej wagi.