Kot peterbald (Sfinks petersburski)

W przeciwieństwie do sfinksa kanadyjskiego, który bywa pulchnym pieszczochem, peterbald to kot orientalny bez futra — chudy, ruchliwy i rozmowny. Komentuje wszystko, co robisz, wysokim, dość natarczywym głosem; na skali głośności rasa dostaje 4/5 i to nie jest przesada. Nie znosi zamkniętych drzwi i będzie się dobijał, dopóki ich nie otworzysz.

Kontakt fizyczny to dla niego potrzeba, nie kaprys — częściowo dlatego, że bez futra po prostu jest mu zimno. Śpi pod kołdrą, siada na karku, wchodzi pod sweter. Z dziećmi dogaduje się dobrze, z innymi kotami też, najchętniej z drugim nagim, bo razem grzeją się w kłębku. Obcych wita w drzwiach zamiast się chować.

Samotność znosi źle, jak wszystkie orientalne. Kot zostawiony w pustym mieszkaniu przez cały dzień wymyśla sobie zajęcia: otwiera szafki, zrzuca rzeczy, drze papier. Jeśli dom jest pusty na osiem godzin, drugi kot nie jest luksusem.

Peterbald uczy się chętnie i szybko — aportuje, reaguje na imię, wchodzi na komendę do transportera, jeśli ktoś mu to pokazał. Kliker działa świetnie, bo rasa jest zmotywowana jedzeniem bardziej niż większość kotów (o tym niżej). Sztuczki są dla niego zabawą, a przy okazji wyciszają nadmiar energii, który inaczej wyładowuje na zasłonach.

Ruch: dwie–trzy sesje z wędką dziennie i dużo pionu — półki, drapak pod sufit, top szafy. Peterbald wspina się znakomicie. Do zabawy potrzebuje ciepłego pokoju: nagi kot szybko traci ciepło, więc w chłodnym mieszkaniu zwija się w kłębek zamiast biegać. Optymalne 22–24 °C to nie fanaberia.

Wychodzenie na dwór tylko na szelkach i tylko w ciepłe, pochmurne lub wieczorne pory. Pełne słońce w lecie poparzy jasną skórę w kwadrans, a mróz wychładza nagie ciało w kilka minut. Otwarty balkon bez siatki jest dla tej rasy szczególnie niebezpieczny, bo peterbald podąża za każdym ptakiem bez cienia lęku.

Rasa jest młoda i genetycznie dość szeroka (orientalne i syjamskie krzyżówki są dopuszczone), dlatego lista chorób dziedzicznych jest krótka. Poważnym punktem jest kardiomiopatia przerostowa (HCM), którą peterbald może mieć zarówno po linii sfinksowej, jak i orientalnej — echo serca rodziców w hodowli i osłuchanie dorosłego kota przy każdej wizycie to minimum.

Drugi obszar to skóra. Bez futra nie ma nic, co chłonęłoby łój, więc na skórze zbiera się tłusta warstwa; jeśli jej nie usuwać, pojawiają się zaskórniki, stany zapalne mieszków i przetłuszczone plamy na pościeli. Skóra jest też narażona na poparzenia słoneczne, otarcia podczas zabawy i rzadko — na alergie kontaktowe od detergentów. Zimą trzeba pilnować temperatury w domu, bo nagi kot łatwo się wychładza, a w gorące dni — cienia i wody, bo równie łatwo się przegrzewa.

U kociąt typu brush i straight wypadanie włosa w pierwszych dwóch latach jest normalne i nie jest chorobą. Zęby: rasa ma orientalne dziąsła, czyli skłonność do zapalenia; szczotkowanie od małego jest najlepszą profilaktyką. Długość życia 12–15 lat.

Codziennie lub co drugi dzień: przetarcie całego ciała wilgotną, ciepłą ściereczką lub chusteczką bezalkoholową dla zwierząt, szczególnie fałdów na szyi, pod pachami i u nasady ogona, gdzie łój gromadzi się najbardziej. Raz na 2–4 tygodnie: kąpiel w ciepłej wodzie z łagodnym szamponem dla kotów nagich lub dziecięcym bez zapachu; częstsze mycie wysusza skórę i paradoksalnie zwiększa produkcję łoju. Po kąpieli dokładne wytarcie i ciepłe pomieszczenie.

Uszy peterbalda są ogromne i nie mają włosa, który zatrzymywałby brud — czyścić raz w tygodniu. Pazury rosną normalnie, obcinanie co 2–3 tygodnie; na palcach zbiera się ciemny nalot, który schodzi przy kąpieli. Oczy bez rzęs (u typu bald) łatwiej łzawią i wymagają przemywania.

Odmiany brush i straight mają włos, który szczotkuje się miękką szczotką raz w tygodniu; velour i flock — tylko przecieranie. W chłodne dni sweterek dla kota to praktyka, nie kaprys; wybieraj miękkie, bezszwowe, bez zamków. Zapas ubranek i kosmetyków to jedna z pozycji, która odróżnia budżet peterbalda od budżetu kota w futrze.

Peterbald utrzymuje temperaturę ciała bez izolacji, więc jego spoczynkowa przemiana materii jest wyraźnie wyższa niż u kota o tej samej wadze w futrze — hodowcy mówią o 20–30 % większym zapotrzebowaniu, a w praktyce wielu z nich zaleca stały dostęp do karmy, bo rasa rzadko tyje. Kot o wadze 3–5 kg zjada więc porcję jak dla kota 4–6 kg, i trzeba to uwzględnić, licząc koszty.

Karma: wysokobiałkowa, z mięsem na pierwszym miejscu, mokra jako podstawa. Niektórzy opiekunowie zauważają, że nagie koty na karmach z dużą ilością tłuszczu roślinnego mają bardziej przetłuszczoną skórę — zmiana karmy na taką z tłuszczem zwierzęcym bywa pierwszym krokiem przy problemach skórnych, zanim sięgnie się po dermatologa. Wodę podawaj w kilku miejscach; peterbaldy chętnie piją z fontanny.

Zimą, przy niższej temperaturze w domu, porcję można podnieść o 10–15 %. Miesięczny koszt utrzymania to 180–300 zł, ale przy tej rasie karma zajmuje górną część widełek.