Kot somalijski

Somalijczyk to kot, który zawsze coś robi. Bada każdą torbę, siada na każdej otwartej książce, wchodzi do każdej szafki, którą zdąży otworzyć, zanim ją zamkniecie, i przychodzi sprawdzić, co robicie, za każdym razem, gdy zmienicie pokój. Przywiązuje się do ludzi mocno (towarzyskość 5/5), ale na własnych warunkach: nie jest kotem kolanowym ani wylegującym się — jego sposób na bliskość to bycie obok w ruchu, na ramieniu, na blacie, w środku tego, co się dzieje. Głos ma cichy (2/5), za to używa go do rozmowy w formie trylu.

Z dziećmi radzi sobie dobrze (4/5), jeśli dzieci są aktywne i nie próbują go nosić; z innymi kotami — świetnie, zwłaszcza z równie żywym kotem (drugi somalijczyk lub abisyńczyk to najlepszy wybór), z psami — dobrze (4/5), często to on prowokuje zabawę. Wobec obcych jest ciekawski, bez lęku. Samotność znosi źle i jest to jeden z głównych powodów, dla których w bazie dostaje 3/5 dla początkujących: kot o takiej energii i inteligencji, zostawiony sam na 9 godzin bez towarzystwa, zajmie się demontażem mieszkania, a zostawiony bez uwagi tygodniami — stanie się nerwowy i natarczywy. Sprzedaż w parach jest u hodowców tej rasy normą.

Minimum to 3 sesje zabawy dziennie po 15 minut, z czego przynajmniej jedna intensywna — pogoń za wędką z piórkami w górę i w dół drapaka, aport piłeczki po korytarzu (somalijczyk aportuje jak pies i przynosi zabawkę, dopóki nie przestaniecie rzucać), zabawa w chowanego z przysmakami. Podatność na trening 5/5 to najwyższa ocena w bazie: kliker, sztuczki, tor przeszkód, spacery w szelkach po ogrodzie i parku — wszystko to jest dla tej rasy naturalne i wszystko to zużywa energię, która w przeciwnym razie idzie w zrzucanie rzeczy z półek.

Dom: pionowy i zmienny. Drapak pod sufit, półki ścienne, hamak przy oknie, koszyk na szafie; zabawki rotowane co kilka dni (somalijczyk nudzi się znaną zabawką w godzinę); zabawki logiczne z karmą jako podstawowy sposób podawania suchej karmy. Okna i balkon osiatkowane bezwzględnie — to kot, który skacze na siatkę i z niej. Szafki z chemią i lekami na zamek dziecięcy, bo somalijczyk otwiera drzwiczki. Czysta kuweta, sprzątana raz dziennie, to podstawa. Jeśli macie dom z ogrodem, osiatkowany wybieg lub spacery w szelkach dają mu bodźce, których mieszkanie nie zapewni; wypuszczanie luzem to strata kota, który podchodzi do wszystkiego i wszystkich.

Somalijczyk dziedziczy po abisyńczyku zarówno zdrowie (4/5, długie życie 13–16 lat), jak i konkretną listę chorób genetycznych, na które istnieją testy DNA — i to jest dobra wiadomość, bo wszystko z tej listy można sprawdzić przed zakupem. Niedobór kinazy pirogronianowej (PK-def) powoduje nawracającą anemię hemolityczną: kot słabnie, ma blade dziąsła, potem wraca do siebie i cykl się powtarza; test DNA, oboje rodziców nie mogą być nosicielami jednocześnie. Postępujący zanik siatkówki (PRA-rdAc) prowadzi do ślepoty w wieku 3–5 lat; test DNA na tych samych zasadach. Hodowla w Felis Polonia (FIFe) robi oba rutynowo, ale poproście o wyniki, nie o zapewnienie.

Do tego dwie sprawy, na które testu nie ma: amyloidoza nerek (odkładanie białka w nerkach, prowadzi do niewydolności u młodych kotów, 2–5 lat; występuje rodzinnie — pytajcie hodowcę o historię linii) i zapalenie dziąseł, na które abisyńczyki i somalijczyki mają skłonność wyraźnie większą niż inne koty; szczotkowanie zębów od kocięcia, kontrola u lekarza co roku, u części kotów sanacja co 1–2 lata. Kardiomiopatia (HCM) — echo serca rodziców. Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, po 5. roku życia (nie 7., ze względu na nerki) badanie krwi i moczu co roku. Nadwaga u tej rasy jest rzadka — kot o energii 5/5 spala wszystko.

Szata somalijczyka jest półdługa, miękka i gęsta, ale z minimalnym podszerstkiem — dlatego kołtuni się rzadko i pielęgnacja jest umiarkowana (3/5): grzebień o średnich zębach 2 razy w tygodniu, z uwagą na kryzę, „portki” na tylnych łapach i ogon, który jest najbardziej puszystą częścią kota. W linieniu (2/5 — niewielkie jak na kota długowłosego) 3 razy w tygodniu. Kot dużo się myje, więc pasta na kule włosowe w sezonie ma sens.

Ticking — kilka pasm koloru na każdym włosie — rozwija się miesiącami: kocię rodzi się ciemne, z pręgami, i dopiero w wieku 12–18 miesięcy ma dojrzałe umaszczenie; hodowca ocenia je na podstawie rodziców, nie kocięcia. Kąpiel zbędna poza wystawami. Oczy: wyraziste, obwiedzione ciemną linią, bez skłonności do łzawienia. Uszy duże, dobrze wentylowane, kontrola raz w tygodniu. Pazury co 2–3 tygodnie — przy tak wspinającym się kocie ważne, żeby miał sizal, zanim wybierze tapetę. Zęby: to najważniejszy punkt pielęgnacji tej rasy. Szczotkowanie pastą dla kotów 3 razy w tygodniu, przyzwyczajane od kocięcia (somalijczyk jest na tyle bystry, że można go tego nauczyć za przysmaki), karma stomatologiczna, kontrola raz w roku — zapalenie dziąseł u abisyńczyków i somalijczyków zaczyna się już u dwulatków.

Somalijczyk o wadze 4–4,5 kg potrzebuje około 220–270 kcal dziennie — 60–75 g suchej karmy lub 270–320 g mokrej — czyli więcej na kilogram niż koty spokojne, bo przy energii 5/5 spala dużo. Skład: mięso na pierwszym miejscu, białko zwierzęce co najmniej 35 % w karmie suchej, tauryna, umiarkowany tłuszcz. Karma mokra jako połowa dawki dla nawodnienia — u rasy ze skłonnością do amyloidozy nerek nawodnienie jest profilaktyką, nie fanaberią.

Sposób podawania jest u tej rasy ważniejszy niż u innych: sucha karma z zabawek logicznych, kul z otworami i misek spowalniających, w 4–5 porcjach dziennie, bo somalijczyk traktuje zdobywanie jedzenia jak grę i to zajmuje mu głowę. Wolny dostęp do miski nie prowadzi do nadwagi tak często jak u brytyjczyków, ale odbiera kotu zajęcie. Ważcie kota raz w miesiącu — u szczupłego, aktywnego kota spadek wagi jest wcześniejszym sygnałem choroby (nerki, zęby, PK-def) niż jakikolwiek objaw. Kalkulator porcji przeliczy dawkę na wagę, wiek i status po kastracji; dla somalijczyka wybierzcie górną granicę widełek.