Chart afgański

Chart afgański nie jest psem, który cię uwielbia. Jest psem, który cię akceptuje, wybiera i, jeśli zasłużysz, pozwala się dotykać — i większość ludzi, którzy kochają tę rasę, mówi, że właśnie o to chodzi. Wobec rodziny jest przywiązany, ale nie przylepny: leży w tym samym pokoju, nie na kolanach; wita powrót, nie szaleje. Wobec obcych jest zdystansowany do granicy obojętności, bez agresji — po prostu ich nie zauważa. Stróżem nie jest, choć postura robi wrażenie.

Z dziećmi z własnego domu, które szanują jego przestrzeń, dogaduje się dobrze; nie znosi hałasu, ciągnięcia za szatę i przytulania na siłę. Z innymi psami zwykle w porządku, choć obcych psów nie szuka. Kot i małe zwierzęta — zwierzyna; wspólne dorastanie łagodzi to w domu, nie na dworze. Szczeka rzadko (2/5).

Trainability 2/5 to nie brak inteligencji, tylko brak motywacji: afgan rozumie komendę i decyduje, czy warto ją wykonać. Rasa ma 1/5 dla początkujących — nie z powodu trudnego charakteru, ale z powodu połączenia niezależności, instynktu pościgu i pielęgnacji, na którą trzeba mieć 3–5 godzin tygodniowo przez kilkanaście lat.

Chart afgański uczy się szybko, ale wykonuje to, w czym widzi sens, i na presję odpowiada wycofaniem — krzyk, szarpanie i przymus dają psa, który przestaje współpracować na tygodnie. Trening pozytywny, bardzo krótki (afgan nudzi się po trzech powtórzeniach), z nagrodami, na których mu zależy, i z akceptacją, że posłuszeństwo tej rasy będzie zawsze warunkowe. Socjalizacja w pierwszym roku (ludzie, psy, miasto) jest potrzebna, żeby dystans nie zamienił się w lękliwość.

Przywołanie ćwicz od pierwszego dnia i nigdy mu nie ufaj poza ogrodzonym terenem — chart, który zobaczył sarnę, biegnie 60 km/h i nie słyszy. Smycz w terenie, sprint w ogrodzonym miejscu kilka razy w tygodniu; coursing i wyścigi chartów to sport, w którym rasa realizuje instynkt bezpiecznie. Ruch: 1–1,5 godziny marszu dziennie plus sprint; charty biegają w krótkich, intensywnych zrywach, nie na dystans.

Do 14.–16. miesiąca żadnych skoków, schodów i biegania przy rowerze. Mieszkanie: możliwe (2/5) — w domu afgan jest cichy i śpi — przy codziennym sprincie w ogrodzonym miejscu. Snood (opaska na uszy) przy jedzeniu i piciu od szczeniaka, żeby uszy nie moczyły się w misce.

Chart afgański żyje 12–14 lat i jest rasą raczej zdrową. Mielopatia chartów afgańskich — rzadka, dziedziczna choroba rdzenia kręgowego, prowadząca do paraliżu u młodych psów — była opisywana w latach 70.–80., dziś jest bardzo rzadka; pytaj hodowcę. Zaćma młodzieńcza — badanie okulistyczne rodziców z ostatniego roku. Dysplazja stawów biodrowych — prześwietlenia rodziców HD A/B. Niedoczynność tarczycy w średnim wieku — badanie T4 przy tyciu, apatii i matowieniu szaty (u tej rasy jakość szaty jest pierwszym wskaźnikiem tarczycy).

Narkoza: charty mają mało tłuszczu i odmienny metabolizm wątrobowy — niektóre anestetyki (barbiturany) działają na nie dłużej i silniej; anestezjolog musi wiedzieć, z jaką rasą ma do czynienia, przed każdym zabiegiem. Chylothorax (płyn w klatce piersiowej) występuje u afganów częściej niż u innych ras — duszność i szybki oddech to stan nagły.

Profilaktyka codzienna: kleszcze cały sezon (długa szata ukrywa je skutecznie — przegląd po każdym spacerze w trawie), ortopedyczne legowisko (odleżyny na łokciach u psa bez tłuszczu), kubraczek na mróz mimo długiej szaty — jest cienka i nie ma podszerstka. Skręt żołądka rzadszy niż u innych chartów, ale zasady (dwa posiłki, spokój po jedzeniu) obowiązują.

Szata charta afgańskiego jest długa, cienka, jedwabista, bez podszerstka, na całym ciele poza siodłem na grzbiecie (krótki, gładki włos) i pyskiem — i wymaga więcej pracy niż szata jakiejkolwiek innej rasy psów. Podstawowa zasada: nie szczotkuje się jej na sucho, bo cienki włos łamie się i kołtuni. Co 7–10 dni kąpiel z szamponem i odżywką, dokładne spłukanie, suszenie suszarką z jednoczesnym rozczesywaniem szczotką z długimi zębami warstwa po warstwie — 2–4 godziny na dorosłego psa. Między kąpielami codzienny przegląd na kołtuny za uszami, pod pachami, w pachwinach i na spódnicy, rozplątywane palcami po zwilżeniu odżywką w sprayu.

Szczeniak do roku ma krótką, puszystą szatę, która wymaga mniej — pełna szata rośnie do 2.–3. roku życia i wtedy pielęgnacja osiąga pełny wymiar. Wielu opiekunów psów niewystawowych strzyże afgana krócej (pozostawiając czub i uszy), co ogranicza pracę do kąpieli co 2–3 tygodnie; szata odrasta.

Uszy długie, ciężko owłosione — snood przy jedzeniu, przegląd i suszenie kanału po każdej kąpieli. Włosy między opuszkami przycinane. Pazury co 3–4 tygodnie — u charta nie ścierają się. Zęby dwa razy w tygodniu. Groomer znający charty afgańskie: 250–400 zł co 4–6 tygodni, jeśli nie kąpiesz sam.

Chart afgański waży 20–27 kg i ma być szczupły — widoczne ostatnie żebra i wyraźna talia pod szatą (dłonią, bo wzrokiem nic nie widać) to prawidłowa kondycja. Metabolizm w spoczynku jest wolny, więc porcja jest mniejsza, niż sugeruje wzrost; afgan z nadwagą traci szatę i obciąża stawy. Dwa posiłki dziennie, godzina spokoju po każdym.

Afgany bywają wybredne — jedzą powoli, wybierają, odchodzą od miski i wracają — i to jest normalne; nie przekupuj psa lepszym jedzeniem, bo nauczy się nie jeść karmy. Karma z białkiem zwierzęcym na pierwszym miejscu, umiarkowanym tłuszczem i kwasami omega-3 dla szaty (u tej rasy realnie widać różnicę w połysku i łamliwości włosa).

Szczeniak rośnie do 14.–16. miesiąca; karma dla szczeniąt ras dużych z kontrolowanym wapniem, bez suplementów. Snood na uszy przy każdym posiłku i miska o wąskim otworze — uszy w karmie to kołtuny i zapalenia. Miesięczny koszt utrzymania to 450–750 zł, w tym karma jako mniejsza część, a kosmetyki, prąd na suszarkę i groomer jako większa.