Chart polski

Kto zna greyhounda lub whippeta, zdziwi się chartem polskim. Tamte są wobec obcych obojętne lub przyjazne; chart polski jest zdystansowany, obserwuje, zgłasza obcego na posesji i nie wpuszcza go bez opiekuna — to jedyna rasa chartów, u której wzorzec opisuje instynkt stróżujący. Wobec rodziny jest oddany, spokojny i przywiązany, bez natręctwa; po dawce ruchu śpi godzinami na czymś miękkim, jak każdy chart.

Z dziećmi z własnego domu dogaduje się dobrze, ale nie jest psem do zabawy w przeciąganie — chart nie lubi hałasu, chwytania i przytulania na siłę, i wymaga dzieci, które to rozumieją. Wobec obcych psów bywa dominujący, zwłaszcza tej samej płci; z kotem i małymi zwierzętami — źle: instynkt pościgowy jest u tej rasy silniejszy niż u większości chartów i wspólne dorastanie łagodzi go tylko w domu, nie na dworze.

Jest samodzielny i uparty w sposób, który u charta wydaje się nietypowy — polski polował samodzielnie na wilka, bez sfory i bez myśliwego przy boku. Rasa ma 2/5 dla początkujących: nie z powodu agresji, ale z powodu połączenia instynktu pościgu, stróżowania i samodzielności w psie, który biega 60 km/h.

Chart polski uczy się szybko, ale wykonuje to, w czym widzi sens, i na presję odpowiada oporem. Trening pozytywny, krótki, konsekwentny; chart znudzony powtarzaniem odchodzi. Socjalizacja w pierwszym roku (ludzie, psy, miasto) jest ważniejsza niż u innych chartów, bo naturalna rezerwa wobec obcych bez niej zamienia się w nieufność, a nieufny pies o wadze 35 kg i prędkości charta jest problemem.

Przywołanie ćwicz od pierwszego dnia i nie ufaj mu przy zwierzynie — chart, który zobaczył sarnę, nie słyszy i nie wraca, dopóki nie skończy. Poza ogrodzonym terenem smycz, w terenie długa linka. Ruch: 1–1,5 godziny marszu dziennie plus sprint w ogrodzonym miejscu kilka razy w tygodniu; charty biegają w krótkich, intensywnych zrywach. Coursing (pogoń za sztuczną zwierzyną) i wyścigi chartów to sport, w którym rasa realizuje instynkt bezpiecznie i legalnie — polowanie z chartami jest w Polsce zakazane.

Do 14.–16. miesiąca żadnych skoków, schodów i biegania przy rowerze. Ogrodzenie 1,8 m — chart polski skacze. Mieszkanie: możliwe (2/5) przy codziennym sprincie w ogrodzonym miejscu, bo w domu chart jest cichy i śpi; problemem jest instynkt, nie energia.

Chart polski jest psem raczej zdrowym (10–14 lat) z trzema tematami, które trzeba znać. Kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM) występuje w rasie — echo serca rodziców w hodowli, osłuchanie przy każdej wizycie, echo co rok po 5. roku życia; migotanie przedsionków u charta zwykle poprzedza DCM. Skręt żołądka (GDV) przy głębokiej klatce — dwa posiłki dziennie, godzina spokoju po każdym, żadnego sprintu na pełny żołądek; gastropeksja przy kastracji jest rozsądna.

Narkoza: charty mają mało tłuszczu i inny metabolizm wątrobowy, przez co niektóre leki anestetyczne (barbiturany) działają na nie dłużej i silniej — anestezjolog musi wiedzieć, z jaką rasą ma do czynienia, przed każdym zabiegiem. Stawy: dysplazja bioder zdarza się rzadziej niż u psów tej wielkości, ale prześwietlenia rodziców HD A/B są standardem.

Profilaktyka codzienna: kleszcze cały sezon, przegląd łap i skóry po sprincie w terenie (cienka skóra charta kaleczy się łatwo), ortopedyczne legowisko (odleżyny na łokciach i biodrach u psa bez tłuszczu). Niedoczynność tarczycy u psów starszych — badanie T4. Zimą krótka szata nie chroni przed mrozem — kubraczek poniżej 0 °C.

Szata charta polskiego jest krótka, twarda, sprężysta, nieco dłuższa na zadzie i spodzie ogona (tzw. szczotka), z niewielkim podszerstkiem. Gumowa rękawica raz w tygodniu, dwa razy w sezonie linienia (umiarkowanego, 2/5). Kąpiel kilka razy w roku; szata nie ma zapachu i szybko schnie. Wszystkie umaszczenia są dopuszczalne — od białego po czarne, pręgowane, łaciate.

Brak tłuszczu i krótka sierść oznaczają, że chart marznie i robi sobie odleżyny: kubraczek na mróz, gruby ortopedyczny materac o długości co najmniej 110 cm w domu, w samochodzie i w kojcu, jeśli ma go w ogóle. Uszy małe, załamane — przegląd raz w tygodniu.

Pazury: chart ma długie palce i pazury, które przy spacerach po miękkim podłożu nie ścierają się — obcinanie co 3–4 tygodnie od szczeniaka, bo dorosły chart polski, który nie lubi obcinania, wygrywa dyskusję. Zęby dwa razy w tygodniu — charty mają skłonność do kamienia i zapalenia dziąseł.

Chart polski waży 25–35 kg i ma być szczupły: widoczne dwa–trzy ostatnie żebra, wyraźna talia i podciągnięty brzuch to prawidłowa kondycja, nie niedowaga. Chart w „dobrym ciele” w rozumieniu labradora ma nadwagę, która obciąża serce i stawy. Metabolizm w spoczynku jest wolny, w sprincie bardzo szybki — karma z wysoką zawartością białka zwierzęcego i umiarkowanym tłuszczem, w dwóch posiłkach, z godziną spokoju po każdym.

Szczeniak rośnie do 14.–16. miesiąca i szybko — karma dla szczeniąt ras dużych z kontrolowanym wapniem, bez suplementów, żadnego dokarmiania; chudy szczeniak charta jest zdrowy. Kondycja co dwa tygodnie względem krzywej.

Przy DCM w rasie warto wybierać karmy z tauryną i L-karnityną i unikać diet bezzbożowych opartych na roślinach strączkowych, które łączono z DCM żywieniowym. Zimą, gdy chart marznie, kaloryczność można nieco podnieść. Miesięczny koszt utrzymania to 400–650 zł.