Chart afrykański (Sloughi)

Sloughi jest chartem w najczystszym wydaniu: spokojny do granic leniwości w domu, eksplozywny na wybiegu, dumny i wybiórczy w uczuciach. Z przewodnikiem tworzy relację, którą hodowcy opisują jako „jeden pies, jeden człowiek” — chodzi za nim, śpi na nim, obserwuje go; wobec pozostałych domowników jest uprzejmy, wobec obcych powściągliwy (towarzyskość 2/5) i nigdy nie wita ich radośnie. Nie jest lękliwy, jeśli był socjalizowany; jest po prostu arystokratycznie obojętny.

Z dziećmi radzi sobie dobrze (4/5), pod warunkiem, że dzieci szanują psa śpiącego — sloughi budzony gwałtownie reaguje szybko. Z innymi chartami żyje w zgodzie, z małymi psami i kotami bywa problem: chart, który przez wieki polował wzrokiem, może potraktować uciekającego kota jak zająca (2/5 z innymi zwierzętami); kot wychowany razem z nim od szczenięcia jest zwykle bezpieczny, obcy kot na spacerze — nie. To pies dla osoby spokojnej, konsekwentnej i cierpliwej, która ma dostęp do ogrodzonego wybiegu i rozumie, że chart nie jest labradorem w innym opakowaniu.

Chart potrzebuje galopu, nie marszu: 15–20 minut biegania luzem w ogrodzonym terenie dziennie (energia 4/5) plus godzina spokojnego spaceru na smyczy. Bez galopu sloughi nie rozwinie prawidłowej muskulatury i będzie sfrustrowany; z galopem — przez resztę dnia śpi zwinięty na kanapie. Sport dla tej rasy to coursing (gonienie sztucznej przynęty) i biegi torowe; w Polsce kluby chartów organizują treningi otwarte.

Szkolenie sloughi wymaga innego podejścia niż psy pasterskie: podatność 3/5 oznacza psa, który rozumie, ale nie widzi sensu w wielokrotnym powtarzaniu. Krótkie sesje, nagroda, spokój; podniesiony głos lub szarpnięcie zamykają go na dni. Przywołanie ćwicz codziennie — i nigdy mu do końca nie ufaj poza ogrodzeniem, bo widok biegnącego zająca wyłącza słuch w ułamku sekundy. Sloughi w typie pierwotnym późno dojrzewa psychicznie (2–3 lata) i w tym czasie bywa uparty; cierpliwość jest w tej rasie ważniejsza od techniki.

Sloughi jest rasą zdrową (4/5), zbudowaną przez surową selekcję naturalną, z jedną istotną chorobą dziedziczną: postępującym zanikiem siatkówki w wariancie rcd1a, na który istnieje test DNA — oboje rodzice powinni mieć wynik znany, a szczeniak nie może być „chory”. Dysplazja stawów biodrowych zdarza się rzadko, ale orzeczenie HD u rodziców jest normą w dobrych hodowlach.

Ważniejsze niż choroby są cechy fizjologiczne chartów, o których musi wiedzieć każdy lekarz prowadzący: bardzo mało tkanki tłuszczowej i odmienny metabolizm wątrobowy sprawiają, że standardowe dawki barbituranów i niektórych środków znieczulających są dla chartów niebezpieczne — przed każdym zabiegiem przypomnij, że to chart. Krew chartów ma fizjologicznie wyższy hematokryt i niższą liczbę płytek, co lekarz nieznający rasy może odczytać jako chorobę. Cienka skóra rani się łatwo na krzakach i drucie; drobne rozcięcia to codzienność coursingu. Wrażliwość na zimno i wilgoć jest realna: sloughi w polskim listopadzie bez kubraczka szybko łapie infekcje. Życie 12–16 lat, badania krwi raz w roku od 7. roku.

Prawie wcale, jeśli chodzi o sierść (pielęgnacja 2/5, linienie 1/5): cienka, gładka, piaskowa szata bez podszerstka wymaga przetarcia gumową rękawicą raz w tygodniu i kąpieli kilka razy do roku. Sloughi jest czysty i niemal bezwonny. Cała praca pielęgnacyjna to ochrona przed tym, przed czym ta szata nie chroni: zimą kubraczek lub kombinezon poniżej 10 °C, w deszczu peleryna, w mieszkaniu miękkie, grube legowisko — chart na twardej podłodze robi sobie odleżyny na łokciach i biodrach w kilka tygodni.

Skóra jest cienka i wymaga oględzin po każdym biegu w terenie: zadrapania, rozcięcia opuszek, kolce. Pazury skracaj co 2–3 tygodnie — u chartów zbyt długie pazury zmieniają ustawienie palców i sprzyjają kontuzjom przy galopie. Zęby: charty mają skłonność do kamienia i chorób przyzębia, szczotkowanie 3 razy w tygodniu to u nich norma, nie nadgorliwość. Uszy opadające, cienkie — kontrola raz w tygodniu.

Dorosły sloughi o masie 26 kg potrzebuje około 1 300–1 500 kcal dziennie przy regularnym galopie — i ma wyglądać na chudego. Widoczne trzy–cztery ostatnie żebra, wyraźna talia i kości biodrowe to prawidłowa sylwetka charta; próby „dokarmienia” go do wyglądu labradora obciążają stawy i serce. Ludzie na spacerze będą pytać, czy pies jest głodny. Nie jest.

Karma wysokobiałkowa (28–32 %) z umiarkowanym tłuszczem, najlepiej dla psów aktywnych; charty często źle tolerują karmy z dużą ilością zbóż. Dwa posiłki dziennie, nigdy bezpośrednio przed lub po galopie (godzina przerwy w obie strony — głęboka klatka i ryzyko skrętu żołądka), z podwyższonej miski, bo wysoki chart schylający się do podłogi połyka powietrze. Dawkę policz w kalkulatorze poniżej, wybierając wysoką aktywność w dni treningowe i średnią w pozostałe.