Chart włoski (Charcik włoski)

Chart włoski ma dwa tryby, jak wszystkie charty: sprint i sen. Na dworze biega w szaleńczych zrywach, goni wszystko, co się rusza, i nie słyszy wołania; w domu leży zwinięty pod kocem, na kolanach lub w łóżku, i marznie, gdy temperatura spada poniżej 20 °C. Wobec rodziny jest przylepny i wrażliwy — reaguje na ton głosu, obraża się, chce kontaktu fizycznego przez cały czas. Wobec obcych bywa nieśmiały; dobrze zsocjalizowany podchodzi po chwili, źle — chowa się za nogami.

Z dziećmi w wieku szkolnym, które rozumieją, że pies waży tyle co kot i ma łapy cieńsze niż ołówek, dogaduje się dobrze; małe dzieci to ryzyko złamania — nie z winy psa. Z innymi psami towarzyski, najlepiej z innymi chartami włoskimi (rasa lubi się w parach); duży pies w zabawie może go zgnieść. Z kotem w domu w porządku, jeśli dorastali razem; obcy kot na dworze — zwierzyna.

Szczeka mało (2/5). Nauka czystości jest u tej rasy trudna: chart włoski nie wychodzi na siku w deszcz i mróz i wielu opiekunów kończy z kuwetą lub matą w domu jako rozwiązaniem stałym. Rasa ma 3/5 dla początkujących: charakter jest łatwy, ale delikatność, marznięcie i czystość wymagają wiedzy przed zakupem.

Chart włoski uczy się chętnie, ale jest wrażliwy — krzyk, szarpnięcie i przymus zamykają go na długo. Trening pozytywny, bardzo krótki, z nagrodami, na których mu zależy. Socjalizacja w pierwszym roku jest kluczowa: rasa ma skłonność do nieśmiałości, a nieśmiały chart włoski drży, chowa się i bywa nieczysty ze stresu. Ludzie, dzieci, psy, miasto — spokojnie i stopniowo.

Bezpieczeństwo fizyczne jest pierwszym zadaniem wychowawczym: rampa lub schodki do kanapy i łóżka od pierwszego dnia, zakaz skoków z rąk, nadzór nad zabawą z dziećmi i dużymi psami, żadnych zeskoków ze stołu — złamania przedramienia u szczeniaków 4–12-miesięcznych są najczęstszym urazem rasy i kosztują kilka tysięcy złotych operacji. Szelki zamiast obroży (cienka szyja i tchawica).

Ruch: dwa spacery dziennie, łącznie 45–60 minut, plus sprint w ogrodzonym miejscu kilka razy w tygodniu — chart włoski biega 40 km/h i potrzebuje tego. Przywołanie ćwicz od pierwszego dnia, ale poza ogrodzeniem smycz do końca życia. Zimą kubraczek poniżej 10 °C, a poniżej 0 °C krótkie wyjścia w ciepłym kombinezonie. Mieszkanie: 4/5 — to jego naturalne środowisko. Nauka czystości: konsekwentnie, częste wyjścia, i akceptacja, że mata w domu może zostać na stałe.

Chart włoski żyje 12–15 lat, ale zdrowie ma na naszej skali 3/5 z powodu delikatności i kilku chorób rasy. Złamania kości przedramienia (promieniowej i łokciowej) u młodych psów — najczęstszy powód wizyty w klinice; kości są cienkie, a pies skacze bez świadomości ryzyka. Do 12. miesiąca ochrona przed skokami jest ważniejsza niż cokolwiek innego. Zwichnięcie rzepki — kontrola kolan przy każdej wizycie. Choroba Legga-Perthesa sporadycznie.

Zęby: wąska szczęka, stłoczone zęby, szybki kamień i wczesna utrata zębów bez szczotkowania — chart włoski bez higieny jamy ustnej traci zęby przed 8. rokiem życia; codzienne szczotkowanie od szczeniaka i kontrola stomatologiczna raz w roku. Oczy: PRA (test DNA dostępny), zaćma, dystrofia rogówki — badanie okulistyczne rodziców. Epilepsja idiopatyczna i niedoczynność tarczycy w średnim wieku — pytaj hodowcę, badanie T4 przy tyciu i wyłysieniach.

Łysienie wzorcowe (color dilution alopecia) u psów w rozcieńczonych kolorach (niebieskim, izabelowatym) — kosmetyczne, ale częste. Narkoza: jak wszystkie charty, wrażliwość na barbiturany — informuj lekarza przed zabiegiem. Zimno: pies bez podszerstka i tłuszczu wychładza się szybko; hipotermia po długim spacerze w mrozie jest realna.

Szata charta włoskiego jest krótka, cienka, satynowa, bez podszerstka — pielęgnacja to przeciągnięcie wilgotną dłonią lub gumową rękawicą raz w tygodniu. Linieje słabo (2/5). Kąpiel rzadko, kilka razy w roku, w ciepłym pomieszczeniu i z natychmiastowym wytarciem; skóra jest cienka i wysusza się od częstego mycia.

Ciepło jest częścią pielęgnacji: kubraczki na spacer (kilka, na różne temperatury), sweterek w domu w chłodne dni, koce i legowisko-norka, w której pies może się zakopać. Chart włoski, który drży, jest zimny, nie zestresowany — chociaż bywa i jedno, i drugie. Legowisko miękkie, ortopedyczne: odleżyny na łokciach i biodrach u psa bez tłuszczu.

Zęby: codzienne szczotkowanie to najważniejszy element pielęgnacji tej rasy. Pazury co 2–3 tygodnie — u lekkiego psa nie ścierają się, a długie pazury zmieniają ustawienie palców. Uszy małe, załamane — przegląd raz w tygodniu. Skóra: przeglądaj pod kątem otarć i skaleczeń po zabawie, bo cienka skóra charta pęka łatwo.

Chart włoski waży 3–5 kg, ma szybki metabolizm i naturalnie szczupłą sylwetkę — widoczne ostatnie żebra, kręgosłup wyczuwalny, wyraźna talia to prawidłowa kondycja, nie niedowaga, i wielu weterynarzy nieznających chartów sugeruje „dokarmić”. Nie dokarmiaj: nadwaga obciąża rzepki i cienkie kości. Dwa–trzy posiłki dziennie w małych granulkach dla ras małych; u szczeniaka do 4. miesiąca cztery, bo małe szczeniaki miewają hipoglikemię.

Karma z białkiem zwierzęcym na pierwszym miejscu i wyższym tłuszczem — pies bez podszerstka spala dużo na utrzymanie ciepła, zimą więcej. Chart włoski bywa wybredny i jada powoli; nie przekupuj go lepszym jedzeniem. Zęby: sucha karma jako część diety i przysmaki dentystyczne wspomagają szczotkowanie, ale nie zastępują go.

Szczeniak rośnie do 10.–12. miesiąca; karma dla szczeniąt ras małych, bez suplementów wapnia — nadmiar wapnia nie wzmacnia kości, tylko zaburza ich rozwój. Miesięczny koszt utrzymania to 300–550 zł, w tym niski koszt karmy i wyższy kubraczków, stomatologa i — przy pechu — ortopedy.