Mały münsterländer

Mały münsterländer w polu jest szybki, wytrwały i skupiony: przeszukuje teren szerokim galopem, stoi na kuropatwie jak wykuty, wchodzi do zimnej wody po kaczkę i po strzale tropi postrzałek na ścieżce krwi — i to wszystko z pasją, która nie kończy się po godzinie. W domu ten sam pies leży na dywanie, chodzi za jednym człowiekiem i patrzy w oczy, czekając na słowo. Niemiecki klub nazywa to „psem jednego pana” — rasa wiąże się z przewodnikiem głęboko i źle znosi zmianę opiekuna.

Wobec obcych jest otwarty, wita, nie stróżuje (zaszczeka, gdy ktoś wejdzie na podwórko, i tyle). Z dziećmi wyjątkowo łagodny (5/5) — cierpliwy w zabawie, uważny, nie przewraca; z innymi psami towarzyski (5/5), rzadko konfliktowy. Z kotem w domu zgodny, jeśli dorastał z nim; wszystko, co ma pióra lub ucieka po polu, to zwierzyna i przywołanie z takiej sytuacji jest u wyżła sztuką, nie oczywistością.

Szczeka umiarkowanie (2/5). Wrażliwość jest wyraźna: pies skarcony ostro wycofuje się i traci chęć do pracy na cały dzień. Dla początkującego 3/5: charakter jest łatwy i miły, ale energia i instynkt łowiecki wymagają zajęcia, którego zwykły spacer nie daje — münsterländer bez pracy to pies nerwowy, niszczący i uciekający za sarną.

Rasa uczy się błyskawicznie (5/5) i chce — to wyżeł, który w Polsce zdaje próby polowe (PPW) i konkursy jesienne z najlepszymi wynikami w grupie. Metody wyłącznie pozytywne, konsekwentne, z wyraźnym sygnałem końca pracy; krzyk daje psa wystraszonego, a nie posłusznego. Priorytet: przywołanie ze zwierzyny, ćwiczone od szczenięcia na długiej lince, w polu, przy zającach i kaczkach, zanim pies odkryje, że pościg jest lepszy niż powrót. Drugi priorytet: spokój przy strzale i przy obcych psach w polu.

Münsterländer u nie-myśliwego potrzebuje zastępnika polowania: dummy (aport z pola i z wody na sygnał), próby pracy wyżłów bez zwierzyny, tropienie (mantrailing, ścieżka sztuczna), nosework, dogtrekking, agility. Pies, który przez tydzień nie pracował nosem, zaczyna pracować nim sam — za płotem. Socjalizacja standardowa, prosta, bo rasa lubi ludzi i psy; trening samotności ważny z powodu silnej więzi.

Ruch: 2 godziny dziennie (5/5), z których przynajmniej połowa to praca — nie bieganie przy rowerze, choć i to pies polubi po 18. miesiącu. W mieszkaniu 3/5: da się, jeśli opiekun codziennie wyjeżdża z psem w teren; blok z dwoma spacerami po osiedlu to dla tej rasy więzienie.

Mały münsterländer należy do zdrowych ras użytkowych (5/5): selekcja na pracę w polu przez sto lat usunęła z hodowli wszystko, co nie wytrzymywało sezonu. Niemiecki klub (Verband für Kleine Münsterländer) wymaga do hodowli badania bioder — dysplazja stawów biodrowych jest głównym punktem kontroli, rodzice z wynikiem HD-A lub B — oraz zdanych prób polowych, co samo w sobie eliminuje psy słabe. Z chorób dziedzicznych monitorowana jest zaćma (badanie oczu) i epilepsja; rzadziej niedoczynność tarczycy i choroby skóry.

Codzienność wyżła to głównie urazy i pasożyty: rany od gałęzi i drutu, kłosy trawy w uszach i między palcami (wchodzą w skórę i wędrują — obrzęk, kulawizna, przegląd po każdym polu), kleszcze w setkach, uszy zwisające z piórami — zapalenia po wodzie to najczęstsza wizyta u weterynarza. Pies myśliwski jest też narażony na choroby odkleszczowe (babeszjoza) i na zjadanie padliny — odrobaczanie częściej niż u psa kanapowego.

Rutyna: szczepienia i odrobaczanie co 3 miesiące u psa pracującego, ochrona przeciwkleszczowa cały sezon (obroża lub tabletki, nie „krople dla psa w wodzie”), uszy po każdej wodzie, łapy po każdym polu, coroczne badanie krwi po 7. roku. Kastracja po zakończeniu wzrostu; u psa pracującego często wcale, bo hormony nie przeszkadzają w pracy, a suki nie poluje się podczas cieczki.

Szata małego münsterländera jest gładka, średniej długości, przylegająca, z piórami na uszach, na tyłach łap i na ogonie — i praktyczna: błoto po wyschnięciu wykrusza się szczotką, woda spływa, a kłosy i rzepy zatrzymują się w piórach, gdzie widać je i da się wyjąć. Szczotkowanie 1–2 razy w tygodniu, w linieniu (3/5, wiosna i jesień) codziennie; po polu — grzebień przez pióra i przegląd pach, uszu i przestrzeni między palcami.

Nie strzyże się — wzorzec chce szaty naturalnej; przycina się włos między opuszkami (mniej błota i kłosów) i ewentualnie na uszach od wewnątrz dla wentylacji. Kąpiel po sezonie lub po tarzaniu w padlinie — nie częściej niż co 2–3 miesiące; zbyt częsta odtłuszcza szatę i pies moknie w polu. Szampon łagodny, dokładne suszenie piór.

Uszy to główny punkt pielęgnacji: zwisające, obrośnięte, mokre po każdej kaczce — przegląd 2 razy w tygodniu, osuszanie po wodzie, czyszczenie preparatem raz na 2 tygodnie w sezonie. Pazury — pracujący pies ściera je sam, kanapowy co 3–4 tygodnie. Zęby: gryzaki i szczotkowanie. Kleszcze: przegląd całego psa po każdym wyjściu w teren, szczególnie pachy, uszy i pachwiny.

Dorosły münsterländer 18–27 kg poza sezonem zjada 280–400 g dobrej karmy suchej dziennie (1100–1600 kcal) w dwóch posiłkach; w sezonie polowań, przy 5–6 godzinach pracy w polu i wodzie, zapotrzebowanie rośnie o 50–80 % i pies potrzebuje karmy dla psów pracujących (wyższy tłuszcz, 28–30 % białka). Pies, który po sezonie dostaje tyle samo, tyje wiosną; pies, który w sezonie dostaje tyle co latem, chudnie i traci wytrzymałość. Kontrola sylwetki co 2 tygodnie w sezonie.

Skręt żołądka u głębokiej klatki: dwa posiłki, główny po polowaniu, nigdy przed — pies pracuje na lekkim żołądku, z małą przekąską rano i pełnym posiłkiem po powrocie i odpoczynku. Woda w polu w regularnych odstępach, a nie hektolitry z rowu po biegu. Szczenię: karma dla ras średnich do 12 miesięcy, trzy posiłki do 6. miesiąca, bez pulchności — biodra.

Rasa bywa wrażliwa na żołądek — zmiany karmy przez tydzień; po zjedzeniu w polu padliny lub odchodów zwierząt — biegunka i odrobaczanie. Kwasy omega-3 wspierają skórę pod piórami i stawy pracującego psa. Smakołyki na treningu wliczone w dawkę; w pracy wyżła nagrodą jest zwykle aport, nie jedzenie.