Wyżeł węgierski krótkowłosy (Vizsla)

Vizsla wybiera swoich ludzi i od tego momentu chce być z nimi w kontakcie — najlepiej fizycznym. Opiera się, kładzie głowę na kolanach, wchodzi na kanapę i łóżko, chodzi po mieszkaniu za tobą. To nie jest pies, który leży w kącie i czeka na spacer; to pies, który leży na twoich stopach. Dla ludzi, którzy tego chcą, jest to wspaniałe. Dla ludzi, którzy pracują poza domem 9 godzin, jest to problem: vizsla zostawiona sama rozwija lęk separacyjny, wyje, niszczy i wpada w apatię.

Wobec obcych jest przyjazny — po chwili obserwacji wita machaniem, stróżem nie jest, zgłasza gościa i tyle. Z dziećmi jest łagodny i chętny do zabawy, bez odruchu zaganiania; ryzykiem jest tylko energia młodego psa w biegu. Z innymi psami towarzyski, z kotem w domu — w porządku, jeśli dorastali razem; ptactwo pozostaje zwierzyną.

Jest wrażliwy — krzyk, szarpnięcie smyczą, surowe traktowanie zamykają vizslę na długo i niszczą relację, która jest jedynym narzędziem, jakie masz. Rasa ma 2/5 dla początkujących: nie z powodu trudnego charakteru, ale z powodu ilości ruchu i uwagi, jakiej wymaga, i tego, jak łatwo ją zepsuć.

Vizsla uczy się szybko i chętnie, bo chce współpracować — trening pozytywny, krótki, w formie zabawy daje efekty w kilka dni. Presja nie działa i szkodzi. Socjalizacja w pierwszym roku (ludzie, psy, miasto, hałas) idzie łatwo dzięki naturalnej otwartości, ale jest potrzebna: vizsla bez niej bywa lękliwa. Naukę zostawania samej wprowadź od pierwszego tygodnia — po minucie, pięciu, kwadransie, z zabawką i bez ceregieli przy wyjściu; to jedyna droga do psa, który zniesie kilka godzin bez ludzi.

Ruch: 2 godziny dziennie, z czego znaczna część biegowa i węchowa. Vizsla jest u siebie w polu z myśliwym, na próbach polowych, w nosework, mantrailingu, canicrossie, bikejöringu, agility i dogtrekkingu. Sam spacer po chodniku nie zaspokaja wyżła — pies potrzebuje przestrzeni i zapachów. Bieg przy rowerze i długie trasy po 14. miesiącu.

Przywołanie ćwicz od pierwszego dnia, ale w terenie z ptactwem długa linka. Mieszkanie: możliwe tylko dla osoby aktywnej, która jest w domu lub zabiera psa ze sobą; ogród nie zastępuje spaceru i nie rozwiązuje samotności. Zimą vizsla bez podszerstka marznie — kubraczek poniżej 0 °C, żadnego kojca.

Vizsla żyje 12–14 lat i jest rasą raczej zdrową, z kilkoma problemami, które trzeba znać z nazwy. Zapalenie gruczołów łojowych (sebaceous adenitis, SA) — choroba autoimmunologiczna niszcząca gruczoły łojowe skóry, objawiająca się łuszczeniem, wyłysieniami i matową sierścią u psów w średnim wieku; w rasie występuje wyraźnie częściej niż u innych. Nie ma testu DNA, diagnoza z biopsji skóry; leczenie przewlekłe. Pytaj hodowcę o przypadki w linii.

Epilepsja idiopatyczna jest u vizsli opisana i bez testu genetycznego — również pytaj hodowcę. Dysplazja stawów biodrowych: prześwietlenia rodziców HD A/B, wolny wzrost szczeniaka. Niedoczynność tarczycy w średnim wieku — badanie T4 przy tyciu, apatii, przerzedzeniu sierści. Alergie skórne i pokarmowe zdarzają się częściej niż u innych wyżłów.

Oczy: entropium i PRA sporadycznie — badanie okulistyczne rodziców. Profilaktyka kleszczowa cały sezon (pies biega po trawie i lesie), sprawdzanie łap i uszu po każdym wyjściu w teren. Vizsla ma cienką skórę i mało tłuszczu — łatwo się kaleczy w poszyciu i marznie na mrozie.

Krótka, gładka, rudozłota szata vizsli bez podszerstka wymaga gumowej rękawicy raz w tygodniu, w sezonie linienia dwa razy — linieje umiarkowanie (2/5), a krótkie rude włosy są mniej widoczne niż u psów białych. Kąpiel kilka razy w roku lub po wytarzaniu; szata nie ma zapachu i szybko schnie. Częstsze mycie wysusza skórę, która u tej rasy jest cienka i wrażliwa.

Brak podszerstka ma dwie konsekwencje: vizsla marznie (kubraczek poniżej 0 °C, ciepłe legowisko, nigdy kojec) i łatwo kaleczy się w gęstym poszyciu — po polowaniu lub spacerze w lesie przejrzyj brzuch, pachy i uszy pod kątem zadrapań i kleszczy. Skóra sucha, łuszcząca się lub wyłysienia to sygnał do wizyty (patrz zapalenie gruczołów łojowych).

Uszy opadające, cienkie — przegląd raz w tygodniu, częściej u psa pływającego. Pazury u biegającego psa ścierają się same; kontroluj co miesiąc. Zęby dwa razy w tygodniu. Legowisko miękkie — vizsla ma mało tłuszczu i na twardym podłożu robią jej się odleżyny na łokciach.

Vizsla jest naturalnie szczupła — dorosły pies waży 18–29 kg i widoczne ostatnie żebra przy wyraźnej talii to prawidłowa kondycja, nie niedowaga. Przy 2 godzinach ruchu dziennie potrzebuje karmy z wysoką zawartością białka zwierzęcego i tłuszczu (typ active), w dwóch posiłkach, z 45–60 minutami spokoju po wysiłku; klatka jest głęboka i skręt żołądka się zdarza.

Szczeniak rośnie do 12.–14. miesiąca; karma dla szczeniąt ras średnich lub dużych z kontrolowanym wapniem, bez suplementów. Vizsle bywają wybredne i wrażliwe na zmiany karmy — przejścia stopniowo przez tydzień. Przy alergiach skórnych dieta z jednym źródłem białka i kwasy omega-3, które u tej rasy mają dodatkowe znaczenie: wspierają skórę i gruczoły łojowe.

Smakołyki treningowe stanowią sporą część bilansu psa, który trenuje codziennie — odliczaj od porcji. Zimą, gdy pies marznie, kaloryczność można nieco podnieść. Miesięczny koszt utrzymania to 400–650 zł, głównie karma i sport.