Spinone italiano (Wyżeł włoski szorstkowłosy)

Spinone jest wyżłem, ale w innym tempie niż pointer czy wyżeł niemiecki: nie galopuje, tylko kłusuje; nie szuka na horyzoncie, tylko pod nogami; nie pędzi, tylko sprawdza. W polu jest metodyczny i niezmordowany — wejdzie w kolczaste zarośla, w których inny pies się zatrzyma, i w listopadowe bagno po kaczkę. W domu jest powolny, spokojny i cichy (1/5), leży w przejściu, wzdycha, kładzie mokrą brodę na kolanach i patrzy. Włoski klub opisuje go jako „paziente” — cierpliwego — i to jest jego istota.

Z dziećmi jest wyjątkowy (5/5): cierpliwy, delikatny w zabawie, przytulany i szarpany za brodę zachowuje spokój, a z małymi dziećmi jest ostrożniejszy niż większość ras jego wielkości. Wobec obcych otwarty, przyjazny, zaszczeka rzadko; stróżem nie jest. Z innymi psami towarzyski (5/5), rzadko konfliktowy, z kotem w domu zgodny; ptactwo i zając w polu to praca, na którą stanie w stójce.

Wrażliwość jest cechą rasy: pies skarcony ostro zamyka się i traci chęć do współpracy na cały dzień; upór spinone na tropie ma naturę wyżła, nie teriera — pies robi, co uważa za pracę. Dojrzewa późno, około 3 lat. Dla początkującego 3/5: charakter jest najłatwiejszy w grupie 7, ale rozmiar, broda, uszy i potrzeba pracy nosa wymagają przygotowania.

Spinone uczy się dobrze (4/5), ale wolno i we własnym rytmie — komendę wykona po namyśle, nie w sekundę, a poganianie i krzyk cofają go o tygodnie. Metody pozytywne, sesje krótkie, nagroda w postaci zabawy lub pracy nosa; rasa nie pracuje dla samego posłuszeństwa. Priorytet jak u każdego wyżła: przywołanie ze zwierzyny na długiej lince od szczenięcia. Spinone jest w tym łatwiejszy niż bracco — pracuje blisko i wraca — ale w bagnie z kaczkami zapomina o świecie.

Zajęcie: polowanie na ptactwo to jego przeznaczenie; u nie-myśliwego — tropienie (mantrailing), nosework, dummy z wody, próby pracy wyżłów bez zwierzyny, dogtrekking. Spinone nie jest psem do sportów na czas ani do biegania przy rowerze na dystans; jego praca to powolny kłus przez trudny teren. Socjalizacja prosta — lubi wszystkich — ale ważna dla spokoju przy strzale i przy innych psach w polu. Trening samotności zwykle łatwy.

Ruch: 1,5–2 godziny dziennie (4/5), w tym praca nosa kilka razy w tygodniu, woda w każdym sezonie. W mieszkaniu 2/5: rozmiar, mokra broda, uszy w misce i szata, która przynosi z pola wszystko — dom z ogrodem i teren w zasięgu to jego środowisko; spokojny charakter sprawia, że w dużym mieszkaniu z codziennym wyjazdem w teren też się zdarza.

Spinone jest rasą zdrową (4/5), ale ma jedną chorobę, o którą trzeba zapytać hodowcę wprost: ataksję móżdżkową. Szczenię z dwiema kopiami mutacji traci koordynację w wieku 4–6 miesięcy i ginie przed pierwszym rokiem; choroba jest nieuleczalna, ale test DNA istnieje od 2011 roku i kojarzenie nosiciela z psem wolnym od mutacji wyklucza ją u szczeniąt. Brytyjski klub rasy wymaga testu do hodowli; polski hodowca powinien mieć wyniki obojga rodziców.

Reszta jest typowa dla ciężkiego wyżła: dysplazja stawów biodrowych i łokciowych (rodzice z wynikiem HD i ED, powolny wzrost szczenięcia), entropion i ektropion (luźna skóra powiek — widoczne u szczeniąt, operowane), skręt żołądka (głęboka klatka — dwa posiłki, spokój po jedzeniu), niedoczynność tarczycy (u psa, który tyje i traci sierść — hormony), zaćma, alergie skórne. Uszy zwisające, obrośnięte i mokre po wodzie — zapalenia to najczęstsza wizyta.

Rutyna: szczepienia i odrobaczanie (pies w polu — co 3 miesiące), ochrona przeciwkleszczowa cały sezon (szorstka szata ukrywa kleszcze doskonale — przegląd po każdym polu), uszy 2 razy w tygodniu, przegląd skóry i przestrzeni między palcami po terenie (kłosy trawy wędrują pod skórą), coroczne badanie krwi po 7. roku z tarczycą. Kastracja po zakończeniu wzrostu, około 2 lat.

Szata spinone jest twarda, szorstka, przylegająca, bez podszerstka, długości 4–6 cm, z brodą, wąsami i brwiami — chroni w cierniach i w zimnej wodzie, a linieje mało (2/5), bo martwy włos zostaje w szacie i trzeba go usunąć ręcznie. Pielęgnacja to trymowanie: wyskubywanie martwego włosa palcami lub nożem trymerskim 2–3 razy w roku (u wystawowego psa częściej, po 1–2 godziny), plus szczotkowanie twardą szczotką raz w tygodniu. Nie strzyc maszynką — strzyżona szata mięknie, traci szorstkość i wodoodporność, i jaśnieje; wzorzec zabrania też fryzowania brody i brwi.

Broda: moczy się w misce, w kałuży i w ślinie, zbiera jedzenie i po polu — błoto, rzepy i nasiona; przetrzeć po każdym posiłku i po każdym piciu, w zimie pilnować oblodzenia. Ręcznik przy drzwiach to wyposażenie domu spinone. Kąpiel co 2–3 miesiące lub po błocie, szampon do szaty szorstkiej (bez odżywki), dokładne suszenie brody i pach.

Uszy: przegląd 2 razy w tygodniu, czyszczenie co tydzień w sezonie, osuszanie po każdej wodzie, włos od wewnątrz przystrzyc dla wentylacji. Oczy: pod brwiami zbierają się wydzielina i trawy — kontrola co kilka dni. Pazury co 3–4 tygodnie u psa kanapowego. Zęby: gryzaki i szczotkowanie. Kleszcze: przegląd całego psa po terenie — w szorstkiej białej szacie widać je gorzej niż u bracco.

Dorosły spinone 28–39 kg poza sezonem zjada 380–520 g dobrej karmy suchej dziennie (1500–2100 kcal) w dwóch posiłkach; w sezonie polowań o 50 % więcej z karmy dla psów pracujących. Rasa w domu leży i tyje łatwo — nadwaga u ciężkiego psa z ryzykiem dysplazji to podwójny problem; żebra wyczuwalne pod szorstką szatą, talia z góry, waga co miesiąc.

Skręt żołądka: dwa posiłki, miska na podłodze, godzina spokoju przed i po ruchu, bez łykania hektolitrów po biegu. Szczenię: karma dla ras dużych do 18–24 miesięcy, trzy posiłki do 6. miesiąca, wzrost powolny bez pulchności — spinone rośnie do 2 lat i pulchny szczeniak to dysplazja w wieku 5 lat. Suplementy nie zastąpią szczupłej sylwetki.

Broda: karma sucha zostawia w niej mniej resztek niż mokra, a miska wysoka i wąska chroni uszy przed moczeniem; broda po posiłku przetarta, bo resztki jedzenia w niej gniją i drażnią skórę. Rasa bywa wrażliwa na żołądek — zmiany karmy przez tydzień. Kwasy omega-3 wspierają skórę pod szorstką szatą i stawy. Smakołyki na treningu wliczone w dawkę; spinone pracuje jednak dla aportu i pochwały, nie dla kiełbasy.