Szpic niemiecki duży/średni

Szpic niemiecki jest psem jednego domu i jednej rodziny, którą traktuje jak swoją zagrodę: pilnuje, obserwuje, melduje. Wobec swoich jest czuły, wesoły, przylepny — chodzi za ludźmi, lubi być głaskany, uczestniczy we wszystkim; wobec obcych zachowuje rezerwę, którą wzorzec wprost zapisuje jako „nieufność wobec obcych, bez lękliwości i agresji”: gość jest oszczekiwany w drzwiach, obserwowany i akceptowany, gdy domownicy go zaakceptują. Stróż głosowy (4/5) — nie zatrzyma intruza, ale nikt nie wejdzie niezauważony, i to była jego praca od wieków.

Cecha, którą rasa zawdzięcza flisakom, a która dziś jest jej największą zaletą: brak instynktu łowieckiego. Szpic nie ucieka za zającem, nie goni sarny w lesie, nie tyka kur, kaczek ani kota z podwórka — wraca na wołanie, bo nic go nie ciągnie dalej. Z dziećmi świetny (5/5): cierpliwy, zabawowy, na tyle solidny (średni 8–12 kg, wielki do 20), by znieść przedszkolaka, na tyle rozsądny, by odejść, gdy ma dość. Z innymi psami zgodny (4/5), z kotem w domu — bardzo.

Inteligencja 4/5, uczenie 5/5 — szpic niemiecki uczy się szybko i chętnie, dla pochwały i jedzenia, i ma mniej uporu niż szpice nordyckie. Wrażliwy na ton. Dla początkującego 4/5: łatwy charakter, zdrowa rasa, długie życie — jedyne trudności to szczekanie i szata, i obie da się opanować.

Szpic niemiecki uczy się w kilka powtórzeń (5/5), metodami pozytywnymi, w krótkich sesjach z jedzeniem i pochwałą; podstawy wchodzą w tydzień, sztuczki w kolejne, a rasa dobrze radzi sobie w agility (średni), obedience, rally-o, dogdancing i nosework. Przywołanie jest w tej rasie łatwe, bo nic nie konkuruje z przewodnikiem — to jedna z niewielu ras, którą po zakończeniu treningu można puszczać w lesie bez obaw o zwierzynę.

Cały wysiłek wychowawczy idzie w szczekanie: trening ciszy od pierwszego tygodnia — komenda „cicho” po jednym-dwóch szczeknięciach, nagroda za milczenie, żadnej uwagi za jazgot, i konsekwencja przez rok. Szpic zawsze będzie meldował (to jego natura), ale różnica między jednym szczeknięciem a dwuminutowym alarmem na każdy krok na klatce to różnica między psem do bloku a psem, który wymusza przeprowadzkę. Socjalizacja z obcymi ludźmi — spokojna, bez wymuszania kontaktu — żeby rezerwa nie przeszła w lęk.

Trening samotności: standardowy, rasa znosi kilka godzin dobrze, jeśli była przyzwyczajana. Ruch: 1–1,5 godziny dziennie (4/5) w spacerach i zabawie, plus praca dla głowy; szpic jest wytrzymały, lubi wędrówki, dobrze znosi zimno i gorzej upał. W mieszkaniu 4/5 przy treningu ciszy; dom z ogrodem, w którym pies pilnuje płotu i nie ucieka, jest jego naturalnym środowiskiem — z zastrzeżeniem, że sąsiedzi słyszą każdego kuriera.

Szpic niemiecki należy do zdrowych, długowiecznych ras (4/5, 13–16 lat) — przez wieki selekcjonowano go na przeżycie w zagrodzie, nie na wygląd, i wielki szpic z małą populacją ma dziś raczej problem z różnorodnością genetyczną niż z konkretną chorobą. Punkty kontroli: zwichnięcie rzepki (głównie u średniego — badanie rodziców), epilepsja idiopatyczna (pytać o linię), zaćma i PRA (badanie oczu, sporadycznie), niedoczynność tarczycy, dysplazja bioder u wielkiego (rzadko istotna klinicznie, ale badana). Niemiecki klub (Verein für Deutsche Spitze) prowadzi program hodowlany z badaniami rzepek i oczu.

Specyficzne dla szpiców: alopecja X — wypadanie sierści na tułowiu, szyi i udach bez świądu, z ciemnieniem skóry, u psów 1–5-letnich, o niejasnej przyczynie hormonalnej; nie boli i nie zagraża zdrowiu, ale szata odrasta słabo, a golenie bywa wyzwalaczem. Do tego kamień nazębny (u średniego, jak u każdego mniejszego psa), zapalenia skóry pod nierozczesanym podszerstkiem latem i przegrzanie — podwójna szata w polskim lipcu to spacer rano i wieczorem.

Rutyna: szczepienia, odrobaczanie, ochrona przeciwkleszczowa (kleszcz w podszerstku niewidoczny — przegląd po lesie), zęby szczotkowane i kontrolowane co roku, uszy stojące — rzadko problem, waga co miesiąc, coroczne badanie krwi po 8. roku. Kastracja bez pośpiechu — u szpiców bywa łączona z alopecją X, więc decyzja z weterynarzem, nie z automatu.

Szata szpica niemieckiego jest podwójna — długa, prosta, odstająca okrywa i gęsty, wełnisty podszerstek — z lwią kryzą na szyi, piórami na tylnych łapach i puszystym ogonem na grzbiecie; jest czysta z natury: błoto po wyschnięciu wykrusza się, pies nie pachnie, i kąpiel raz na 2–3 miesiące wystarcza. Linieje wyraźnie (4/5), z dwoma wysypami podszerstka wiosną i jesienią, kiedy czesanie codzienne jest jedynym ratunkiem dla kanapy.

Czesanie poza linieniem: szczotka z metalowymi szpilkami i grabie do podszerstka raz-dwa razy w tygodniu, warstwami do skóry, z uwagą na kryzę, za uszami, pod pachami i na spodniach — czesanie po wierzchu daje filc przy skórze, którego nie widać, dopóki nie zacznie śmierdzieć. W linieniu codziennie po 15–20 minut przez 3–4 tygodnie. Nie strzyc, nie golić — golony szpic traci ochronę przed zimnem i słońcem, szata odrasta nierówno, a golenie jest jednym z wyzwalaczy alopecji X; „lwie” fryzury z internetu to błąd, za który pies płaci.

Kąpiel szamponem do podwójnej szaty, dokładne spłukanie i suszenie suszarką z czesaniem — podszerstek nie schnie sam. Włos między opuszkami przycięty, pazury co 3–4 tygodnie. Uszy stojące, otwarte — przegląd co tydzień, rzadko problem. Oczy: wydzielina przetarta, u białych psów zacieki. Zęby: szczotkowanie 2–3 razy w tygodniu, gryzaki. Razem: 30 minut tygodniowo poza linieniem — mniej, niż sugeruje wygląd.

Średni szpic 8–12 kg zjada 150–210 g dobrej karmy suchej dziennie (550–800 kcal), wielki 15–20 kg — 240–320 g (950–1300 kcal), w dwóch posiłkach; pies sportowy więcej, kanapowy po kastracji mniej. Rasa tyje łatwo, a gęsta szata maskuje sylwetkę całkowicie — żebra pod dłonią przez podszerstek, waga co miesiąc; nadwaga u średniego to rzepki, u obu — przegrzewanie latem.

Szczenię: karma dla ras małych (średni) lub średnich (wielki) do 12 miesięcy, trzy posiłki do 6. miesiąca. Smakołyki na treningu wliczone w dawkę — przy 10 kg trzy plasterki kiełbasy to 10 % dziennej energii. Zmiany karmy stopniowo, przez tydzień; rasa nie ma szczególnie wrażliwego żołądka ani wybredności — to pies, który jadł to, co dała zagroda.

Skóra i szata: kwasy omega-3 (olej z ryb) i pełnowartościowe białko wspierają podszerstek i skórę, przy alopecji X są uzupełnieniem, nie leczeniem. Alergie pokarmowe zdarzają się rzadziej niż u innych ras, ale przy świądzie — dieta eliminacyjna na jedno białko przez 8 tygodni. Zęby: karma sucha i gryzaki opóźniają kamień u średniego, nie zastąpią szczotkowania. Woda dostępna zawsze, latem w cieniu — szpic z podwójną szatą pije po spacerze dużo.