Pies i kot zimą: od jakiej temperatury marzną, sól na łapach, ubranko i spacery w mróz

Od jakiej temperatury pies marznie?

Nie ma jednej granicy dla wszystkich psów. Ten sam mróz, przy którym husky syberyjski dopiero się rozkręca, dla 2-kilogramowej chihuahuy jest po kilku minutach realnym zagrożeniem. Liczą się cztery rzeczy: szata (czy pies ma gęsty podszerstek), wielkość (mały pies ma dużą powierzchnię ciała w stosunku do masy i szybciej się wychładza), wiek i zdrowie (szczenięta, seniorzy i psy chore na serce, nerki, tarczycę czy cukrzycę gorzej regulują temperaturę) oraz pogoda — wiatr, mokry śnieg i deszcz sprawiają, że −2 °C odczuwa się gorzej niż suche −8 °C.

Tabela poniżej to orientacyjny przewodnik dla zdrowego, dorosłego psa. Traktuj ją jako punkt wyjścia i patrz na swojego psa: jeśli drży, unosi łapy albo ciągnie do domu, spacer jest za długi niezależnie od tego, co mówi termometr.

Które psy marzną najbardziej?

Najszybciej marzną psy, które mają jednocześnie mało ciała i mało szaty. Na czele są rasy miniaturowe o krótkim włosie bez podszerstka: chihuahua (1,5–3 kg), chart włoski (3–5 kg) i pinczer miniaturowy (4–6 kg). Tuż za nimi są psy nagie — chiński grzywacz, xoloitzcuintle i nagi pies peruwiański — które zimą potrzebują ubranka, a ich skóra na mrozie i wietrze łatwo się przesusza.

Wielkość nie zawsze chroni. Szczupłe charty, jak whippet, mają bardzo mało tkanki tłuszczowej i cienką skórę, a krótkowłose duże psy — bokser (25–32 kg) czy dog niemiecki (50–90 kg) — nie mają podszerstka i w długim postoju na mrozie marzną szybciej, niż sugerowałaby ich masa. Do tej grupy należy też yorkshire terrier: jego długa szata to włos bez podszerstka, który po zmoczeniu przestaje grzać.

Osobna sprawa to szczenięta i psy starsze. Szczeniak do ok. 4.–6. miesiąca życia słabo reguluje temperaturę ciała, a senior z chorymi stawami na mrozie sztywnieje i porusza się ostrożniej po śliskim chodniku. Obu grupom skracaj spacery i nie pozwalaj długo stać czy leżeć na śniegu.

Psy, które zimę kochają — i na co u nich uważać

Rasy z północy i z gór mają gęsty, dwuwarstwowy włos: wełnisty podszerstek zatrzymuje ciepłe powietrze przy skórze, a twardy włos okrywowy chroni przed śniegiem i wiatrem. To husky syberyjski (16–27 kg), alaskan malamute (34–38 kg), samojed (16–30 kg), pies grenlandzki (25–38 kg), szpice japońskie — akita i hokkaido — oraz psy górskie i stróżujące: bernardyn, leonberger, owczarek kaukaski czy owczarek środkowoazjatycki.

Takie psy zimą zwykle nie potrzebują żadnej ochrony poza dbaniem o łapy. Ich problemem jest raczej ciepło: w mieszkaniu ogrzanym do 23 °C szukają najchłodniejszego miejsca (płytki w łazience, przedpokój) i warto im na to pozwolić. Nie golcie ich też „na zimę, żeby mniej gubiły” — ogolony podszerstek odrasta nierówno i przestaje izolować zarówno przed mrozem, jak i przed letnim upałem.

Ubranko dla psa: kiedy tak, kiedy nie

Ubranko to nie moda, tylko narzędzie — dla jednych psów potrzebne, dla innych szkodliwe. Warto je kupić dla psa małego i krótkowłosego, nagiego, szczupłego charta, dla szczeniaka małej rasy, seniora i psa po zabiegu albo chorego (po konsultacji z lekarzem weterynarii). Nie potrzebuje go pies z gęstym podszerstkiem: zatrzymuje on ciepło lepiej niż materiał, a pod kurtką taki pies się przegrzewa i poci.

Dobierając ubranko, zmierz psa w trzech miejscach: długość grzbietu (od nasady szyi do nasady ogona), najszerszy obwód klatki piersiowej i obwód szyi. Ubranko ma osłaniać klatkę i brzuch, nie może ocierać pod pachami ani utrudniać załatwiania potrzeb. Wybieraj materiał, który nie przemaka, i zdejmuj ubranko zaraz po powrocie do domu. Mokre ubranko grzeje gorzej niż żadne — jeśli przemoknie w trakcie spaceru, skróć go.

Sól na chodnikach i łapy psa zimą

Sól drogowa (najczęściej chlorek sodu, czasem z chlorkiem wapnia lub magnezu) wysusza i podrażnia opuszki. Skutkiem są pęknięcia, zaczerwienienie i ból — pies kuleje, liże łapy i niechętnie wychodzi. Drugi problem to zlizywanie: pies, który po spacerze wylizuje łapy z soli i brudnego śniegu, może dostać wymiotów lub biegunki, a mały pies, który zje jej więcej, zatruć się.

Pielęgnacja łap zimą jest prosta i wystarczy na większość przypadków:

Przed spacerem natłuść opuszki balsamem do łap, woskiem ochronnym albo cienką warstwą wazeliny — tworzą barierę dla soli i wody. Psom z długim włosem między palcami (shih tzu, maltańczyk, pudle, spaniele) przytnij go na równi z opuszkami: inaczej oblepia się kulkami lodu, które ranią skórę.

Po spacerze opłucz łapy letnią — nie gorącą — wodą i dokładnie osusz, także między palcami. Wilgoć zostawiona między opuszkami sprzyja odparzeniom. Przy okazji obejrzyj, czy nie ma pęknięć ani skaleczeń od lodu.

Buty dla psa mają sens przy dużym zasoleniu, na długich spacerach po mieście i u psów, które już mają popękane opuszki. Większość psów musi się do nich przyzwyczaić — zakładaj je najpierw w domu na kilka minut, nagradzając smakołykiem.

Wychłodzenie i odmrożenia: objawy i pierwsza pomoc

Pierwsze sygnały, że psu jest za zimno, to drżenie, skulona sylwetka z ogonem pod brzuchem, unoszenie łap na zmianę, zwolnienie kroku i szukanie schronienia. W tym momencie wystarczy wrócić do domu. Wychłodzenie (hipotermia) zaczyna się, gdy pies przestaje drżeć, robi się apatyczny i senny, sztywno się porusza, ma blade dziąsła i zimne uszy oraz łapy. To stan, który wymaga pomocy lekarza weterynarii.

Zanim dojedziesz do lecznicy: przenieś psa do ciepłego pomieszczenia, osusz go i owiń kocem. Ogrzewaj stopniowo — termofor lub butelka z ciepłą (nie gorącą) wodą owinięta ręcznikiem, przyłożona do klatki piersiowej i pachwin. Nie używaj suszarki z bliska ani gorącej kąpieli, bo łatwo o oparzenie skóry, której wychłodzony pies nie czuje.

Odmrożenia u psów zdarzają się najczęściej na końcówkach uszu, ogonie, opuszkach i mosznie. Odmrożona skóra jest najpierw blada lub szarawa i zimna, po ogrzaniu czerwienieje, puchnie i boli, a po kilku dniach może ciemnieć i się złuszczać. Nigdy nie nacieraj jej śniegiem ani nie masuj — to dodatkowo uszkadza tkanki. Ogrzej to miejsce letnią wodą i pokaż psa lekarzowi weterynarii.

Czy zimą karmić psa więcej?

To zależy od tego, jak pies spędza zimę. Pies, który dużo czasu przebywa na zewnątrz — w kojcu, w gospodarstwie, w pracy — zużywa więcej energii na utrzymanie ciepła i może potrzebować większej porcji. Tak samo pies, który zimą ciągnie sanki czy biega w śniegu po kilka godzin.

Większość psów miejskich zimą rusza się jednak mniej niż latem: spacery są krótsze, a reszta dnia mija przy kaloryferze. Taki pies przy niezmienionej porcji po prostu tyje, a nadwaga zrobiona przez zimę zostaje na wiosnę. Zważ psa na początku i w połowie zimy i w razie potrzeby zmniejsz dawkę o ok. 10 %. Ile karmy potrzebuje przy obecnej aktywności, policzysz w kalkulatorze porcji karmy, a czy waży tyle, ile powinien, sprawdzisz w artykule ile powinien ważyć pies.

Pamiętaj też o wodzie. Woda w misce na dworze zamarza w kilka godzin, a śnieg jej nie zastąpi — pies musiałby zjeść go bardzo dużo, a zimny śnieg dodatkowo go wychładza i może podrażnić żołądek. Psu w kojcu wymieniaj wodę kilka razy dziennie lub użyj miski z podgrzewaniem.

Kot zimą: wychodzący, domowy i bezwłosy

Kot wychodzący zwykle sam skraca zimą wyprawy, ale musi mieć możliwość powrotu: otwarte kocie drzwiczki albo ciepłe, suche schronienie, jeśli zdarza mu się zostać na noc. Szukając ciepła, koty chowają się w komorach silników zaparkowanych samochodów — zanim odpalisz auto, zastukaj w maskę. Uważaj też na płyn do chłodnic: kot jest na glikol jeszcze wrażliwszy niż pies.

Kot domowy zimą ma inne kłopoty: powietrze wysuszone kaloryferami (sucha skóra, łupież, więcej sierści na meblach), mniej ruchu i więcej snu, a więc ryzyko tycia, i często mniej picia. Pomagają fontanna z wodą, kilka misek w różnych miejscach i część karmy mokrej. Ile ma ważyć Twój kot, podpowiedzą tabele wagi kociąt i profile ras.

Koty bezwłose i o cienkiej szacie — sfinks, peterbald, devon rex i kornwalijski rex — mogą marznąć nawet w mieszkaniu. Sweterek w domu, legowisko z dala od okna i nieszczelnych drzwi oraz miejsce do spania przy (nie na) kaloryferze to dla nich codzienność, a nie przesada. Na przeciwnym biegunie są koty z gęstą, półdługą szatą z podszerstkiem: kot norweski leśny, kot syberyjski i maine coon — rasy ukształtowane w surowym klimacie, które dobrze znoszą chłód.

Szczeniak zimą: socjalizacja mimo mrozu

Szczeniak, który trafia do domu w listopadzie czy grudniu, nie może czekać z poznawaniem świata do wiosny — okres socjalizacji kończy się ok. 12.–16. tygodnia życia. Wychodź z nim często, ale krótko: kilka razy dziennie po 5–10 minut, a małą rasę noś na rękach albo w ubranku. Spokojne obserwowanie ulicy z ramion opiekuna też jest socjalizacją.

Długość spacerów dobieraj do wieku według zasady 5 minut, a w mróz raczej skracaj, niż wydłużaj. Nauka czystości zimą idzie wolniej, bo szczeniak niechętnie załatwia się na śniegu — pomaga odgarnięty kawałek trawnika i nagroda zaraz po załatwieniu się na zewnątrz.